Kategoria: Historia

„Szalony młyn” i duch zamordowanego szlachcica fot. Dmytro Poluchowycz
Zabytki

„Szalony młyn” i duch zamordowanego szlachcica

W tym roku autor odkrył dla siebie cudowną miejscowość, którą śmiało można by zaliczyć do najbardziej malowniczych zakątków Ziemi Chmielnickiej. Jest to opuszczony młyn na rzece Czarnowodka (dopływ Smotrycza) pomiędzy miejscowościami Czarnowody i Mądre Głowy. Stoi opuszczony, w oddali od osad ludzkich, co jest rzeczą dość rzadką… fot. Dmytro Poluchowycz Opuszczone zabudowanie jako takie nie […]

Kościół rzymskokatolicki na terenie dawnej diecezji przemyskiej w latach 1945–1991. Część 6 ks. Gerard Liryk jako proboszcz parafii w Samborze w czasie I Komunii św.
Historia

Kościół rzymskokatolicki na terenie dawnej diecezji przemyskiej w latach 1945–1991. Część 6

W kręgu kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego Wikariusze ks. Kazimierza Mączyńskiego Ks. Kazimierz Mączyński jako dobry gospodarz dostrzegał, że ogrom pracy duszpasterskiej wymagał dodatkowej pomocy. Z tej też racji wystarał się u swego ordynariusza bpa Julijanusa Vaivodsa i pełnomocnika do spraw kultów o zarejestrowanie drugiego księdza w Samborze. Pierwszym wikariuszem, a raczej wiceadministratorem, jak napisano w […]

Boguś Kleban (1961–2021) fot. z Archiwum Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie
UPAMIĘTNIENIA

Boguś Kleban (1961–2021)

Był zawsze Bogusiem – gdy przyszedł do teatru jako 16-latek i potem, kiedy po wojsku, studiach, pracy w przychodni stomatologicznej w Mościskach i nawet kiedy podchował już swoje dzieci – Mariusza i Marzenkę i wreszcie mógł poświęcić więcej czasu teatrowi, to dla wszystkich pozostawał Bogusiem, pogodnym, wesołym i niestrudzonym kawalarzem. Jego opowiastki o praktyce młodego […]

Działalność Polskiej Organizacji Wojskowej w Stanisławowie (1918–1919). Część 2 Ułani na ul. Sapieżyńskiej, maj 1919 r., zbiory własne autorów.
Historia

Działalność Polskiej Organizacji Wojskowej w Stanisławowie (1918–1919). Część 2

Następnego dnia, 26 maja 1919 r., o godzinie 11:00 Antoni Deblessem otrzymał osobiste sprawozdanie od Kazimierza Grodzickiego, który poinformował, że zajął miasta Tyśmienica i Tłumacz, uzupełnił szeregi ochotnikami z Tłumacza i okolic oraz planuje rozwinąć ofensywę na Niżniów, ale do tego potrzebuje dalszych uzupełnień. Ponadto podawał, że na tym odcinku kolei kursuje pociąg pancerny UHA, […]

Szkice besarabskie. Część 4 fot. Dmytro Antoniuk
Historia, Rozmaitości

Szkice besarabskie. Część 4

Do Białogrodu nad Dniestrem dotarliśmy o zachodzie słońca. Podjechaliśmy do fortecy, będącej główną wizytówką miasta. Paweł, który był tu po raz pierwszy, bezceremonialnie pokonał płot, który otacza wykopaliska antycznego miasta Tyru pod murami twierdzy, i pobiegł poprzez te antyczne ruiny szukając najlepszego ujęcia dla fotografii fortecy w promieniach zachodzącego słońca od strony Limanu Dniestrowskiego. Byłem […]

Legendy starego Stanisławowa. Część 52 W podziemiach tego banku Niemcy i Węgrzy o mało nie wystrzelali się nawzajem, NAC
Historia

Legendy starego Stanisławowa. Część 52

Sejf Początek wojny sowiecko-niemieckiej był dla ZSRR nieudany. Aby nie dostać się w okrążenie oddziały Armii Czerwonej szybko wycofywały się na Wschód, pozostawiając wiele cennych rzeczy. 2 lipca do Stanisława (taką nazwę nosiło miasto za sowietów) weszły wojska węgierskie – sojusznicy Niemców. Madziarzy zaczęli od przejęcia majątku państwowego, co bardziej wyglądało na zwykłą grabież miejscowej […]

„Wiek Nowy” donosi… Odprawa komisarzy spisowych przed wyruszeniem w teren, NAC
Historia, SMACZKI Z ARCHIWUM

„Wiek Nowy” donosi…

Na przełomie listopada i grudnia poczytne pismo lwowskie „Wiek Nowy” przyciągał swoich czytelników interesującymi wiadomościami. Pominiemy tu nowiny polityczne, a zatrzymamy się na tych bardziej lwowskich. Opublikowano pierwsze po okresie wojennym dane spisu mieszkańców miasta… Wyniki spisu mieszkańców Lwowa Lwów liczy około 220 tysięcy mieszkańców. Niesłychanie żmudne zadanie konskrypcyjne, utrudnione jeszcze na domiar przez wrogie […]

Ucieczka stulecia. Część 2 Stanisławowski park. W oddali widoczne jest więzienie, pocztówka z kolekcji Zenowija Żerebeckiego
Historia

Ucieczka stulecia. Część 2

O świcie 10 listopada 1911 roku w stanisławowskim więzieniu „Dąbrowa” wszczęto alarm – uciekł jeden z więźniów. I to nie jakiś tam kryminalny złodziejaszek, a sam Mirosław Siczyński, zabójca cesarskiego namiestnika Galicji hrabiego Andrzeja Potockiego. Poprzez więzienne kraty Nieobecność Siczyńskiego zauważono o 6 nad ranem, gdy więźniowie wychodzili ze swych cel do pracy. Na łóżku […]

Dominikańskie, bernardyńskie i inne zabytkowe dzwony lwowskie. Część 4
Historia

Dominikańskie, bernardyńskie i inne zabytkowe dzwony lwowskie. Część 4

Podczas I wojny światowej wojskowe władze austriackie w latach 1916-1917 zarekwirowały dwa historyczne dzwony lwowskiego kościoła ojców bernardynów – „Florian” i „Św. Jan z Dukli”, a również XVIII-wieczną sygnaturkę. Dzwony te, „choć pełne historycznych wspomnień i drogich duszy lwowianina inskrypcji i wizerunków pamiątkowych – wobec bezwzględnych żądań zaborcy, musiały powędrować na stop do austriackich fabryk […]

Polacy z przestrzeni dawnego Dzikiego Pola Aleksander Polaczok, fot. z archiwum Stowarzyszenia „Polonia” im. Karola Szymanowskiego w Kropywnyckim
Historia, Rozmaitości

Polacy z przestrzeni dawnego Dzikiego Pola

Z Aleksandrem Polaczkiem, prezesem Stowarzyszenia „Polonia” im. Karola Szymanowskiego w Kropywnyckim, „stepowej stolicy” Ukrainy, położonej między Dnieprem a Bohem, rozmawiał Konstanty Czawaga. Znany jest cytat z wywiadu z kompozytorem Karolem Szymanowskim z roku 1933: „… Nieraz brak mi Ukrainy, jej słońca, jej dalekich przestrzeni, (…) kochałem jej dobroczynny klimat, jej bujność i słodycz”. Według spisu […]

X