W latach 1848-1849 przez państwa europejskie przetoczyła się fala rewolucji. Później historycy nazwą ten okres Wiosną Ludów. W jednych państwach ruchy kończyły się wielotysięcznymi manifestacjami, w innych – zaciętymi walkami na ulicach. W Stanisławowie też było gorąco. Powiew wolności 13 marca olbrzymi tłum wyszedł na ulice Wiednia z żądaniem dymisji kanclerza Metternicha, obejmującego swe stanowisko […]
Polacy i Ukraińcy Odessy w obiektywie młodych
Odessa, nazywana „Perłą Morza Czarnego” czy też „Południową Palmirą”, to nie tylko piękna architektura, klimaty żydowskie i język rosyjski w tym mieście. Z młodymi pasjonatami Pawłem Majstrenką i Katarzyną Antonenko, tworzącymi filmy animowane i dokumentalne przedstawiające mało znane karty z przeszłości południa Ukrainy i zapomniane postacie historyczne, rozmawiał Konstanty Czawaga. Jak i kiedy powstało środowisko […]
Spadek szlachciców Tołkaczów, lipowa aleja i wolontariusze
Około 15 km od Jarmoliniec w Chmielnickiem leży niewielka wioska Sosnówka (dawniej Kujawa). Dojazd do niej nie jest trudny – drogi tu dobre, chociaż ostatnie 2-3 km przyjdzie się pokonać po autentycznym bruku, naprawianym po raz ostatni chyba za przysłowiowego „króla Ćwieczka”. A jednak trud się opłaci ze względu na główny rodzynek miejscowości – Kujawski […]
Seria pocztówek pana Königa
Historia powstania tego artykułu zaczęła się od jednego błędu krajoznawczego. Chyba nawet nie błędu, a nieścisłości. W swej książce „Szkice starego Stanisławowa” Mychajło Hołowatyj napisał: „1899 rok. Po raz pierwszy w historii miasta ukazuje się komplet pocztówek z widokami miasta, liczący 34 wątki. Prasa w czerwcu z zachwytem pisze, że Stanisławów pod tym względem staje […]
Hitlerowska fabryka fałszywych banknotów
Przemawiając we wrześniu 1939 r., już po wypowiedzeniu Niemcom wojny przez Anglię i Francję, do nazistowskich pilotów, Hermann Göring, dowódca niemieckiego lotnictwa wojskowego, powiedział, że będzie się nazywał Meier, jeżeli nad Niemcami pojawi się chociaż jeden wrogi samolot (Meier to w języku potocznym tyle, co wieśniak, chłop, kmiotek). Ulotki zamiast bomb Cóż, marszałek Rzeszy (Hitler […]
Zapomniany cmentarz
12 kilometrów od Sambora na tzw. „cesarskiej drodze” Sambor-Mościska leży wieś Wola Baraniecka. Dawniej wieś dziedziczyli hrabiowie Cherczowscy, a później należała do Józefa Wienieckiego. Według źródeł historycznych została założona w 1462 roku. Od dawna była to wieś wielonarodowa: mieszkali tam Polacy, Ukraińcy, Żydzi, Niemcy. Pod koniec XIX wieku po parcelacji gruntów dworskich ziemię wykupili mieszkańcy […]
Obchody Dnia Wolności Białorusi we Lwowie
Prześladowani za własne poglądy polityczne Białorusini, którzy obecnie przebywają we Lwowie, obchodzili Dzień Wolności Białorusi. Jest to święto nieuznawane przez oficjalne władze. Akcja najpierw planowana była na lwowskim rynku, ale z powodu obostrzeń pandemicznych wprowadzonych w mieście Białorusini spotkali się na mszy świętej w cerkwi św. Michała. Około 30 osób trzymając historyczne biało-czerwono-białe flagi modliło […]
Nagroda Przeglądu Wschodniego. XXVII edycja za rok 2019
Wręczenie nagród odbędzie się w sobotę, 27 marca 2021 roku, od godz. 11.00 na YouTube kanale: https://youtu.be/UA59diLex_8 Szczegółowy przebieg uroczystości Nagroda Krajowa: Damian Karol MARKOWSKI (historyk, Warszawa) Nagroda Zagraniczna: Gennadii KOROLOV(historyk, Kijów) Nagroda w kategorii: Edycja Źródeł: Monika JUSUPOVIĆ (historyk, Warszawa), Joanna GIEROWSKA-KAŁŁAUR(historyk, Warszawa) Nagroda w kategorii: Popularyzacja problematyki wschodniej: Jan SKŁODOWSKI (historyk, Warszawa) Nagroda […]
Legendy starego Stanisławowa. Część 39
Cięty ołówek W latach 20. ubiegłego wieku w stanisławowskim gimnazjum ukraińskim rysunku wykładał ukraiński malarz Osyp Sorochtej. Dyrektorem był wówczas Mykoła Sabat – człowiek ostry, apodyktyczny, którego bali się i uczniowie, i profesorowie. Sorochtej, jak większość artystów, często spóźniał się na zajęcia. Pewnego razu dyrektor udzielił mu porządnej reprymendy za kolejne spóźnienie. Obrażony malarz narysował […]
Co wiosną piszczy?
Czym przyciągała uwagę popularna w okresie międzywojennym „Gazeta Poranna i Wieczorna” – jedyne pismo wydawane dwukrotnie w ciągu dnia. Materiały dotyczą głównie aktualnych wydarzeń politycznych na świecie oraz życia codziennego mieszkańców. Na przełomie lutego – marca 1921 roku tematem, który przykuwał uwagę mieszkańców Polski, była kwestia Śląska. Jej poświęcano zazwyczaj pierwsze strony prasy. Tak też […]
