Kontynuuję przygotowania do ponownego wydania uzupełnionej wersji „Polskich zamków i rezydencji na Ukrainie”. Materiały przedstawione poniżej wejdą do tego wydania. Na granicy obwodów winnickiego i żytomierskiego leży niewielka miejscowość Mała Klitynka, w której dziś mieszka niewiele ponad sto osób. Na wzgórzu z malowniczym widokiem na staw i las stoi niedawno opuszczony majątek. Jest to piętrowa […]
„Czwarta Rano” pędzi… Hemarówkę
ze Sławomirem Gowinem, szefem lwowskiego kabaretu, rozmawia Anna Gordijewska. We Lwowie zima w pełni, ale słyszę, że kabaret „Czwarta Rano” całą parą pędzi ku wiośnie? Można powiedzieć, że w kabarecie zawsze wiosna, ale wyczuwam subtelną aluzję zaszytą w pytaniu. „Czwarta Rano” rzeczywiście nabiera rozpędu w przygotowaniach do kolejnych, już 121. urodzin Mariana Hemara, które w […]
Kościół rzymskokatolicki archidiecezji lwowskiej na terenie obwodu lwowskiego za wyjątkiem Lwowa w latach 1945-1991. Część 4
Lwowski okres kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego Ks. Jan Cieński był jednym z nielicznych księży, którzy uniknęli aresztowania i zsyłki w łagry. Temu miał sprzyjać tzw. glejt nietykalności, który otrzymał od władz za uratowanie od śmierci wyższego oficera NKWD. „Wiosną 1944 roku linia frontu wschodniego przebiegała w okolicach Złoczowa. Ksiądz, przejeżdżając wozem obok pola bitwy, zauważył […]
Mogiły powstańców litewskich na ziemi lwowskiej
– Wspominamy od niedawna, że wśród pochowanych na Cmentarzu Łyczakowskim uczestników powstania styczniowego byli też Litwini. Zainteresowałam się litewskimi pochówkami uczestników powstania styczniowego, dzięki współpracy z byłym konsulem PR we Lwowie Marcinem Zieniewiczem, któremu pomagałam w nauce języka litewskiego. Wcześniej nawet o tym nie wiedziałam – wyjaśnia Beatričė Beliavciv, mieszkająca w naszym mieście i działająca […]
Ignacy Łukasiewicz – przemysłowiec naftowy i filantrop
Rok 2022 Sejm Rzeczypospolitej ogłosił rokiem Jana Józefa Ignacego Łukasiewicza, bowiem przypada akurat 200 lat od dnia urodzin i 140 rocznica jego śmierci. W pamięci lwowiaków zachował się jako ten, który pierwszy dokonał destylacji ropy naftowej i umożliwił oświetlenie domów i ulic tanim i jasnym płomieniem lamp naftowych. Ale nie tylko… Jest 31 lipca 1853 […]
Tajemnica śmierci Dołęgi Mostowicza w Kutach
Każdy z nas co najmniej raz oglądał film Jerzego Hoffmana „Znachor”, który wszedł na ekrany w 1982 roku. Niewielu jednak wie, że autor powieści – Tadeusz Dołęga-Mostowicz – zginął tragicznie we wrześniu 1939 roku w miejscowości Kuty w powiece kosowskim. Spoczął wówczas na miejscowym cmentarzu katolickim. W 1978 roku jego prochy zostały przeniesione na warszawskie […]
Album Pałahickie
Nie każda miejscowość na Przedkarpaciu może pochwalić się własnym albumem, w którym przedstawione byłyby portrety jego mieszkańców. A oto wioska Pałahicze w rejonie tyśmienickim posiada taki album, znany w całym świecie artystycznym. Portrety mieszkańców są dziełem polskiego malarza Henryka Hipolita Rodakowskiego, który w latach 1867-1870 mieszkał w Pałahiczach. Artysta, zauroczonym życiem tej ukraińskiej wioski, stworzył […]
Legendy starego Stanisławowa, Część 55
Żydowski bunkier W czasie okupacji Niemcy zdecydowanie postanowili uwolnić Stanisławów od Żydów. Wszystkich spędzono do getta, po czym część rozstrzelano, a resztę wywieziono do obozu zagłady w Bełżcu. 23 lutego 1943 roku Stanisławów został oficjalnie uznany za „Judenfrei” – czyli miasto wolne od Żydów. Jednak w rzeczywistości tak nie było. Wiele rodzin żydowskich ukrywało się […]
Widok na arsenał od strony ul. Św. Stanisława. W głębi widoczny jest Dom starców i kalek (ul. Halicka 14), zdjęcie z archiwum Myrosława Wołoszczuka
Był w mieście arsenał
Lwów sławi się swymi muzeami, których posiada niejeden dziesiątek. Jednym z najbardziej interesujących jest Muzeum Arsenał, mieszczący się w starej zbrojowni z XVI wieku. Posiada największą kolekcję broni białej na Ukrainie. Stanisławów też miał swój arsenał, który swymi rozmiarami nie ustępował lwowskiemu. Miał interesująca historię i mógłby zostać ozdobą miasta. Niestety nie został… Tu odlewano […]
Elektryfikacja Stanisławowa
Modernizacja jest niemożliwa bez elektryfikacji. Dobrze rozumiał to burmistrz Stanisławowa Wacław Chowaniec (1887-1985). W 1925 roku udało mu się przekonać wielonarodowościowy magistrat, że elektryfikacja powinna być jednym z głównych celów rozwoju miejskiej infrastruktury. W podziemiach rodzinnej kamienicy Chowańców (ob. centrum biurowe „Kijów” na deptaku) mieściła się drukarnia. Zasilana była z niewielkiej elektrowni prądu stałego. Stąd […]
