Więc wybaczcie: kochać tylko rodzinę i cztery ściany domu, w oderwaniu od społeczności narodowej i ludzkiej, to rzecz za mała w stosunku do nieskończoności duszy człowieczej, a więc i duszy kobiecej – takie lub podobne myśli krążyły zapewne w głowach grupy młodych lwowskich studentek początku XX w. A choć Maria Dulębianka skarżyła się, że studentki […]
Starania arcybiskupa Mariana Franciszka Jaworskiego o zwrot dóbr kościelnych sprzed 1939 roku. Część 7
Na 16 stycznia 2002 roku na mocy decyzji Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy wyznaczono przymusowe wykonanie decyzji o zwrocie kościoła w Chyrowie. Jednak tym razem nie doszło do przekazania kościoła, zaś 20 lutego 2002 abp Marian Jaworski przeprowadził we Lwowie rozmowę z merem Chyrowa w sprawie zwrotu kościoła. Kolejne przymusowe przekazanie ogłoszono na 25 września 2002 roku. […]
Tadeusz Grabianka – słynny mistyk z Podola
(hrabiemu Caliostro coś takiego nawet się nie śniło) Tadeusz Grabianka (1740-1807) jest najbardziej znaną mistyczną i zagadkową postacią historyczną pośród wszystkich Polaków, związanych z Ukrainą. Właśnie w Polsce jest właściwie jedyny. W orbicie jego burzliwego życiorysu znaleźli się europejscy monarchowie, rosyjscy carowie, papieże, wybitni politycy, uczeni, główni masoni i mistycy i nie mniej interesujące postacie […]
Legendy starego Stanisławowa. Część 69
Nietypowy pogrzeb Na pierwszy rzut oka na tym zdjęciu nie ma nic niezwykłego – dzisiejszym deptakiem idzie procesja kapłanów. W przedwojennej Polsce taki widok można było oglądać w każde święto religijne. Ale właściciel zdjęcia Roman Biłan zapewnia, że zostało ono zrobione w czasach sowieckich – w latach 1950. I faktycznie – na gmachu po lewej […]
Wizje dawnego miasta. Część 1
„O ileż nam odkryć cudnych szykuje oświecenia duch…” – pisał Aleksander Puszkin. I miał rację! Weźmy taką dziedzinę, jak krajoznawstwo. Z pojawieniem się Internetu prawie co miesiąc dokonywane są niewielkie odkrycia z historii Stanisławowa. Szczególnie interesujące są odkrycia starych widoków miasta, chociaż większość znalezisk pojawia się przypadkowo: ktoś natknął się na interesujący obrazek i wrzucił […]
Pierwszy rozbiór Polski z 1772 r. Część 1
Rozbiory Polski w latach 1772, 1793 i 1795 nie miały precedensu w historii nowoczesnej Europy. Wprawdzie zwycięskie państwa zazwyczaj pozbawiały swoich pokonanych wrogów terenów i pozytywnie odnosiły się do grabieży dóbr na ich terenach, jednak nie było żadnego przypadku, aby z zimną krwią i celowo zniszczono jedno z historycznych państw Europy Pomimo 11 mln ludności […]
Lwowskie zabytkowe dzwony kościelne. Część 9
Wybitną pamiątką lwowskiej architektury barokowej jest kościół oo. jezuitów pw. św. Apostołów Piotra i Pawła zbudowany w latach 1610–1630. Najwyższą we Lwowie stumetrową wieżę-dzwonnicę przybudowano do prezbiterium świątyni od strony zachodniej. Zakończenie jej budowy przypada na rok 1702, zaś według Bogdana Janusza „w 1709 roku zawieszono na niej dzwony, z których wielki ważył wzwyż 7 […]
Tajemnice i legendy Cmentarza Łyczakowskiego. Część 6
Po latach wojny światowej, walk polsko-ukraińskich i odsieczy wojskom bolszewickim w 1920 roku Lwów miał wygląd miasta zaniedbanego, z nieremontowanymi ulicami i zniszczonymi fasadami kamienic. Kupy śmieci na podwórkach nie były wcale obrazkiem rzadkim dla lwowskiej rzeczywistości owego czasu. Co w takiej sytuacji można powiedzieć o stanie cmentarzy lwowskich? Prasa alarmowała o przypadkach po prostu […]
Okupacyjna „Gazeta Lwowska”
„Gazeta Lwowska” w okresie okupacji niemieckiej nie miała łatwo. Z jednej strony było to pismo oficjalne i musiało publikować materiały „rządowe”, a z drugiej – redakcja starała się uczynić to pismo ciekawym dla polskiego czytelnika. Dziś pominiemy część oficjalną, a skupimy się na tych bardziej ciekawych materiałach. Wojna wojną, a wiosna ma swoje prawa i […]
Muzeum Niepodległości Kolekcja Leopolis. Wystawa fotograficzna Harcerze Lwowscy 1911–1939. Przemawia Witold Szolginia, 1992 r.
Witold Szolginia we wspomnieniach Alicji Kocan
Witold Szolginia (1923 Lwów – 1996 Warszawa) lwowianin Semper Fidelis, należał do grona założycieli Warszawskiego Towarzystwa Miłośników Lwowa w 1988 roku. Do roku 1994 był wiceprezesem i członkiem pierwszego Zarządu Oddziału, organizatorem wielu prelekcji na tematy lwowskie. Przez 7 lat w każdy niedzielny poranek w radiowej Trójce w cyklu „Krajobrazy serdeczne” głosił gawędy o Lwowie, […]
