Kresowe przedmioty mają głos W tym krótkim cyklu „opowiadać” będą przedmioty, bowiem w każdym z nich zaklęta jest jakaś historia – czasem niezwykła, czasem zwyczajna. Przedmioty nigdy nie są do końca nieme – uwięzione są w nich emocje; emocje czekające tylko na słowo, które je uwolni. Są niczym pamiętnik. Ożywiają pamięć i ją karmią. Nie […]
Legendy starego Stanisławowa. Część 87
Jesienne rozrywki Za hotelem „Nadija” leży tzw. „Skwer pamięci”. To dziś wygląda on jak skwer, a w latach 70. XX w. był to teren opuszczonego starego cmentarza, który ludzie nazywali „polskim”. Nagrobki, cisza i pustka cmentarza jak magnes przyciągały tu podlotków z okolicznych domów. W letnie wieczory zbierały się tu kompanie starszych, którzy grali w […]
Herby szlacheckie, tajemnicze graffiti i Ściana Płaczu
Pierwsze podsumowania projektu „Mogiły przodków” Na łamach „Nowego Kuriera Galicyjskiego” wielokrotnie opowiadałem o projekcie „Mogiły przodków”, zainicjowanym przez OS „Ukraina Incognita” i Wydział kultury Rady miejskiej Gródka Podolskiego w obw. chmielnickim. Celem projektu jest przebadanie dawnych nekropolii (polskich, ukraińskich i żydowskich) na terenach gminy gródeckiej. Działania te mają za zadanie popularyzację wielokulturowej spuścizny Ziemi Podolskiej. […]
40 lat nominacji i sakry biskupiej restauratora Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego
Jałtańska zdrada polskich interesów po zakończeniu II wojny światowej sprawiła trwałe zmiany wschodnich granic Rzeczpospolitej. Na skutek decyzji podjętych przez trzy mocarstwa: Rosję, Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię, na konferencjach w Teheranie i Jałcie niemal cała archidiecezja lwowska po 1945 roku pozostała w granicach Związku Radzieckiego. Jedynie jej skrawek pozostał w nowych granicach Polski, który […]
Józef Nowakowski – organista katedry lwowskiej. Część 4
Na straży tradycji Działalność organistowską Józefa Nowakowskiego cechował ogromny szacunek dla zastanej muzycznej tradycji, również tej lokalnej, lwowskiej. Był absolutnym antagonistą wszelkiego spłycania muzyki kościelnej, a tym bardziej schlebiania miałkim trendom, napływającym wtedy jeszcze nie z taką intensywnością z zachodu. Nie będąc rodowitym lwowianinem, nie pozwalał sobie na arbitralne, lawinowe wprowadzanie nowych melodii, czy też […]
Kardynał Marian Franciszek Jaworski a władze państwowe (1991-2008). Część 5
Podsumowując relacje Kościół – państwo w latach 1991–2008, należy stwierdzić, że w tym czasie został pokonany ogromny szlak w sferze normalizacji. Od pierwszych lat państwo oraz partie polityczne widziały Kościoły chrześcijańskie jako uległe narzędzie w zdobyciu głosów na wyborach. Władze próbowały to stosować również wobec Kościoła rzymskokatolickiego, a ponieważ to się w większości przypadków nie […]
Model pomnika Kościuszki w muzeum historycznym we Lwowie, fot. Jurij Smirnow / Nowy Kurier Galicyjski
Upamiętnienie postaci Tadeusza Kościuszki. Część 1
Postać generała Tadeusza Kościuszki, Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej, zwycięzcy nad wojskami rosyjskimi pod Zieleńcami (18 czerwca 1792 r.) i Racławicami (4 kwietnia 1794 r.), obrońcy Konstytucji 3 Maja, pierwszego kawalera (wraz z księciem Józefem Poniatowskim) wojskowego Orderu Virtuti Militari, była na przełomie XIX – XX wieku niezwykle popularna w polskim społeczeństwie lwowskim, zajmowała również bardzo […]
Tadeusz Olszański rodem ze Stanisławowa (1929–2023)
Dziennikarz i publicysta, tłumacz literatury węgierskiej i pisarz urodził się w 1929 roku w polsko-węgierskiej rodzinie w wielokulturowym Stanisławowie. Językiem polskim obdarował go ojciec, lekarz (z dyplomem doktora wszech nauk lekarskich, Lwów 1907), natomiast węgierski odziedziczył po matce. W Stanisławowie spędził pierwsze lata swojego życia. W 1943 roku Olszańskim udało się przedostać z okupowanej najpierw […]
Gestapo w Stanisławowie
Okres niemieckiej okupacji u wielu kojarzy się ze zbrodniami gestapo. Holokaust Żydów, rozstrzeliwanie polskiej inteligencji, przymusowe wysyłki do pracy w Niemczech – za wszystkim tym stoi złowieszcza postać szefa stanisławowskiego Geheime Staatspolizei – Tajnej Policji Państwowej, Hansa Krügera. Tymczasem hauptsturmführer Krüger kierował zupełnie inną organizacją. Właściwie jaką? Eins, zwai, policaj… Z początkiem wojny sowiecko-niemieckiej sowieci […]
„Głos Pracy” – tygodnik Chrześcijańskiej Demokracji
W 1924 r. chrześcijańska spółka wydawnicza zaczęła wydawać tygodnik polityczno-społeczny Chrześcijańskiej Demokracji „Głos Pracy”. Pismo ukazywało się przez niepełne trzy lata. W słowie wstępnym do pierwszego numeru redaktor Bernard Müller pisał między innymi: Przystępujemy do wydawania pisma, które przeznaczone w pierwszym rzędzie dla ludzi pracy, rozwijać ma program stronnictwa chrześcijańskiej demokracji, oparty o Ewangelję, encykliki […]
