Rok 2023 jest naznaczony licznymi odejściami osób szczególnie zasłużonych dla zachowana polskości na terenach Kresów. Wystarczy nadmienić, że w maju 2023 roku odeszła Maria Iwanowa, legenda lwowskiego polskiego szkolnictwa, we Lwowie zmarł też Stanisław Durys – kierownik Polskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Lwowiacy”, ostatnio też Lwów pożegnał ks. Bronisława Baranowskiego, słusznie nazwanego więźniem i męczennikiem […]
Z historii ratusza lwowskiego. Część 1
Nadanie Lwowowi prawa magdeburskiego (rok 1365) i przywilej Kazimierzowski opiewały nie tylko administracyjny i sądowy ustrój samorządu miejskiego, lecz również konkretny teren pod zabudowę nowego miasta w oparciu o prostokątny układ ulic, zwany szachownicowym. Od początku istnienia miasta towarzyszyła mu budowa obwarowań, Wysokiego i Niskiego Zamków, murów, wież i bastionów. Centralnym punktem zabudowy miejskiej był […]
Grono muzyków polskich w 1860 roku, wśród nich są dwaj nauczyciele Henryka Jareckiego: Stanisław Moniuszko i August Freyer
Henryk Jarecki (1846–1918)
W 105. rocznicę śmierci 18 grudnia 1918 roku we Lwowie zmarł Henryk Jarecki. Odszedł w niespełna dwa tygodnie po swoich 72 urodzinach, w niezwykle dramatycznym dla miasta i kraju momencie dziejowym. Został pochowany 20 grudnia w samym sercu Łyczkowskiej nekropolii, która zaledwie miesiąc wcześniej była areną krwawych starć. Spoczął w odległości kilkudziesięciu metrów od tego […]
Braterskie ramię z Poznania
Droga – to największa przygoda. Tym bardziej, gdy chodzi o drogę do ojczystych stron. Rozmawialiśmy o tym z delegacją Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, Oddział w Poznaniu. Przyjechali, aby przed świętami bożonarodzeniowymi odwiedzić rodaków. Niezmiennym, ale jakże przyjemnym atutem tych spotkań były mikołajkowe prezenty. Prawie 700 km do granicy. A dalej – usypany śniegiem […]
Mieczysław Szczęsny Rybczyński (1873–1937)
20 listopada br. minęła 150. rocznica urodzin Mieczysława Szczęsnego Rybczyńskiego (1873–1929) – inżyniera, hydrotechnika zasłużonego dla prac regulacyjnych górnych biegów rzek południowej Polski, kierownika Ministerstwa Robót Publicznych w latach 1922–1926, obrońcy Lwowa (1918). W dniu rocznicy odbyło się uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej profesora Mieczysława Rybczyńskiego na jego domu przy ul. Langiewicza 4 w Warszawie. Uzupełnieniem […]
Worochta. Widok z Kiczerki na wiadukt kolejowy. Pocztówka wydana nakładem Aba Heller, Księgarnia w Nadwórnej, autorzy zdjęcia L. i M. Heller, 1929 r. Źródło: JS
Worochta. Drugie Zakopane przedwojennej Polski
Dwie miejscowości – podobne do siebie, choć i różniące się, bliskie sobie ale odległe geograficznie, pierwsza położona u podnóża Karpat Wschodnich, druga – Tatr, gór pięknych i niezwykłych lecz jakże różnych krajobrazem. Każda z nich, rzec można z pewnością – „kultowa” w klimacie turystyczno-kulturowym, jako że obie są miejscem narodzin naszego narciarstwa. Dziś tylko jedna […]
Hersch Lauterpacht – człowiek, który poświęcił swoje życie walce o prawa człowieka. Część 3
Tymczasem na Herscha Lauterpachta czekało jeszcze jedno, możliwie najważniejsze wydarzenie w jego życiu. Druga wojna światowa skończyła się i wśród innych palących kwestii politycznych była sprawa przygotowania i przeprowadzenia sądu nad głównymi przestępcami nazistowskimi, który wszedł do historii jako Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze. Los chciał, żeby „żydowski chłopiec z Żółkwi” wziął udział w jego […]
O malarzu Janie Lorenowiczu fakty nieznane, czyli niespodzianki z galicyjskich ksiąg metrykalnych
Rozmowa Anny Gordijewskiej z Anną Kozłowską-Ryś, autorką publikacji o temacie lwowskiej i kresowej, m.in. książek „Lwów na słodko i… półwytrawnie”, „Sekrety kresowych kuferków”, „Rodzinny dagerotyp”. Czas przedświąteczny i Święta Bożego Narodzenia to czas, w którym zdarzają się rzeczy nieoczekiwane… Czy i Tobie przytrafiały się w trakcie przeszukiwania archiwaliów jakieś historyczne „niespodzianki”? Nie jeden raz jakiś […]
Jeden z wielu pałaców, wybudowanych przez austriacką gałąź dynastii, Schloss Hinterleiten, Wikipedia
Rotszyldowie w Imperium Habsburgów
Dynastia Rorszyldów (niem. Rothschild; znani też jako Dom Rotszyldów lub po prostu Rotszyldowie) była europejską dynastią bankierów i działaczy społecznych żydowskiego pochodzenia, znaną od XVIII w. Wpłynęli również na historię imperium Austrio-Węgierskiego – o czym to chcę naszym Czytelnikom dziś opowiedzieć. Założycielem dynastii jest Mayer Amschel Rothschild (1744–1812), był założycielem banku we Frankfurcie nad Menem. […]
Struktury archidiecezji lwowskiej i jej rządca Marian Franciszek Jaworski (1991-2008). Część 8
Jubileuszową homilię z racji 80-lecia życia kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego w 2006 roku na zaproszenie samego jubilata wygłosił o. Romuald Kośla OFM, który zebranym przypomniał bieg życia kardynała we współpracy z łaską Bożą: „Przyjmując twoje zaproszenie do dziękczynnej modlitwy, łączymy się wszyscy tu zebrani w znaku naszej chrześcijańskiej wiary. Spoglądamy więc w duchu wdzięczności na […]
