Bp Stanisław Padewski OFM Cap (1932–2017)
Po nominacji bp. Marcjana Trofimiaka na ordynariusza do Łucka papież Jan Paweł II 10 października 1998 roku mianował dotychczasowego biskupa pomocniczego diecezji kamieniecko-podolskiej bp. Stanisława Padewskiego sufraganem archidiecezji lwowskiej. Posługiwał tu niespełna cztery lata, gdyż 4 maja 2002 roku został przez papieża Jana Pawła II przeniesiony na urząd biskupa diecezjalnego nowo utworzonej diecezji charkowsko-zaporoskiej. Obecnie w archidiecezji lwowskiej jest on nieco zapomnianym biskupem, którego działalność zasługuje również na przypomnienie.
Biskup Stanisław Padewski syn Tadeusza i Marii Charęza, urodził się 18 września 1932 roku w Nowej Hucie koło Buczacza, a więc pochodził z terenów archidiecezji lwowskiej. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Nowej Hucie. W 1945 roku został wraz z rodziną przesiedlony na Dolny Śląsk do Nowego Miasteczka koło Nowej Soli. Tam też ukończył szkołę podstawową, a w Nowej Soli Liceum Pedagogiczne i Liceum Ogólnokształcące.
Wstąpił 27 sierpnia 1949 roku do Krakowskiej Prowincji Braci Mniejszych Kapucynów. Śluby wieczyste złożył 19 marca 1953 roku. W czasie pobytu w Zakonie Stanisław Padewski w 1957 roku w Krakowie zdał maturę państwową. W tym też roku 24 lutego po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych otrzymał święcenia kapłańskie.
Bezpośrednio po święceniach pełnił do 1960 roku funkcję katechety w Bytomiu, po czym w 1961 roku został skierowany na studia specjalistyczne z zakresu polonistyki i slawistyki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a potem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Studia ukończył w 1966 roku, zdobywszy tytuł magistra filologii polskiej na podstawie pracy „Sprawy słowiańskie w piśmiennictwie polskim i łacińskim czasów Zygmunta Starego”.
W latach 1968–1969 był duszpasterzem akademickim przy parafii św. Augustyna we Wrocławiu, potem katechetą w Krośnie, gwardianem w Krakowie (1970–1973), katechetą w Rozwadowie (1973–1976), następnie gwardianem i administratorem parafii w Rozwadowie. W latach 1976–1985 pełnił urząd wikariusza prowincji krakowskiej. Od 1985 do 1988 był wikariuszem domu zakonnego i parafii św. Antoniego w Pile.
Po upływie kadencji zdecydował się na nietypowy krok. Postanowił w 1988 roku wyjechać na teren Związku Radzieckiego. Przybywszy na Ukrainę pracował w różnych parafiach, m. in. w Barze, Połonnem, Starokonstantynie, Kijowie. Po rocznej tułaczce bez stałego zameldowania w 1989 roku osiadł w Starokonstantynowie, gdzie rozpoczął staranie o odzyskanie kościoła i klasztoru. W 1990 roku objął funkcję proboszcza. W 1991 roku został delegatem prowincjała prowincji krakowskiej na Ukrainie i w Związku Radzieckim. W tym czasie zajmował się m.in. przyjmowaniem kandydatów do postulatu i nowicjatu, reprezentował prowincjała prowincji w kontaktach z władzami kościelnymi i państwowymi, koordynowaniem apostolstwa i życia zakonnego braci. Od 1992 roku został gwardianem domu i proboszczem w Winnicy w parafii Matki Bożej Anielskiej wraz z kościołami filialnymi w Tepliku, Graczowie, Kunie i Samczyńcach.
Na temat swoich kontaktów z Ukrainą radziecką tak wspominał w wywiadzie z 1995 roku, udzielonym dla dziennika katolickiego „Słowo”, który niejako proroczo został zatytułowany: „Biskup dla Zaporoża”: „Pierwszy raz jako kapłan zakonnik udałem się z duszą na ramieniu, oczywiście, nielegalnie, na Ukrainę w 1972 roku. Dotarłem do Baru nad Zbruczem, na terenie diecezji kamienieckiej oczywiście formalnie nieistniejącej. W Barze zaopiekował się mną ks. Bronisław Bernacki. Zaprosił mnie on do siebie ponownie na okres trzech miesięcy w roku 1988. I już zostałem na Podolu. Przedłużyłem swój pobyt, aż uzyskałem zezwolenie na pobyt stały, a w lipcu ubiegłego roku uzyskałem obywatelstwo ukraińskie”.
Gdy w 1994 roku o. Padewski otrzymał obywatelstwo ukraińskie, „największe wydawały się trudności zewnętrzne, bowiem wszystkie poczynania duszpasterskie były w oczach władzy nielegalne, a ja sam – jak mi oświadczono – byłem sołdat Watikana. A zatem były trudności z zameldowaniem się, pogróżki wydalenia, ale też to wszystko nie pociągało za sobą konsekwencji. Jakby to było w latach siedemdziesiątych”.
Papież Jan Paweł II 14 kwietnia 1995 roku mianował o. Stanisława Padewskiego OFM Cap biskupem tytularnym Tigia i pomocniczym diecezji kamieniecko-podolskiej. Konsekracja biskupia odbyła się 10 czerwca 1995 roku w Kamieńcu Podolskim. Głównym konsekratorem był arcybiskup Antonio Franco, nuncjusz apostolski na Ukrainie, a współkonsekratorami byli arcybiskup Marian Jaworski metropolita lwowski obrządku łacińskiego i biskup Jan Olszański ordynariusz diecezji kamieniecko-podolskiej. Na pytanie o hasło i herb biskupi tak wyjaśniał sam biskup Padewski: „Hasło zaczerpnąłem z Apokalipsy, gdyż wydaje się ono przypominać tutejszą sytuację: Ci będą walczyć z Barankiem, a Baranek ich zwycięży, bo Panem jest panów i Królem królów – a także ci, co z Nim są powołani, wybrani i wierni. W tarczy herbu jest Baranek Paschalny i słowa Baranek zwycięży”.
Swoje posługiwanie w diecezji kamieniecko-podolskiej tak upatrywał nowo wyświęcony biskup Stanisław Padewski: „Przeniosę się do Kamieńca Podolskiego, do stolicy diecezji. O ile wiem, to bp Szyrokoradiuk,więcej już obecnie przebywa w Kijowie i opiekuje się wschodnią częścią diecezji żytomierskiej, tą za Dnieprem, z Charkowem włącznie. Mnie chyba również przypadnie opieka na wschodnimi połaciami naszej rozległej diecezji, gdzie katolicy żyją w wielkim rozproszeniu, gdzie organizowane jest od podstaw duszpasterstwo. Moim terenem działania będzie rejon Odessy, Krym, Zagłębie Donieckie, Zaporoże.
Idę również z duszą na ramieniu, jak wtedy, kiedy pierwszy raz udawałem się w konspiracji jako kapłan i zakonnik na Podole. Wciąż nie mogę ochłonąć z wrażenia na myśl o powierzonej mi przez Stolicę Apostolską,, przez Ojca Świętego, służbie biskupiej na tej tak doświadczonej ziemi. Liczę na wsparcie i umocnienie przez Ducha Świętego, pomoc braci kapłanów i wiernych tej ziemi”.
W 1997 roku na święta Wielkanocne do Zaporoża po raz pierwszy przybył bp Padewski, o czym szczegółowo pisała miejscowa rosyjskojęzyczna gazeta „Industrialne Zaporoże”. W gazecie tej zaznaczono, że bp Stanisław jest „wysokowykształconym i inteligentnym człowiekiem. Zna francuski, włoski i niemiecki język. Dobrze gra na organach i wspaniale śpiewa”. Po Zaporożu przyszła kolej na Charków, który biskup Padewski nawiedził 1–2 kwietnia 1997 roku.
Jako biskup pomocniczy diecezji kamieniecko-podolskiej biskup Stanisław Padewski dokonał 12 czerwca 1997 roku poświęcenia odrestaurowanego kościoła w Kamieńskiem, 5 kwietnia 1998 roku placu pod budowę kościoła Boga Ojca w Zaporożu oraz 31 maja 1998 roku wmurował kamień węgielny pod budujący się kościół w Kropiwnickim.
Po przejściu bpa Marcjana Trofimiaka ze Lwowa na biskupstwo w Łucku, biskup Stanisław Padewski 10 października 1988 roku przez papieża Jana Pawła II został prekonizowany na biskupa pomocniczego archidiecezji lwowskiej. Po przybyciu do archidiecezji lwowskiej osiadł w seminarium duchownym, a 16 października 1998 roku otrzymał nominację na wikariusza generalnego archidiecezji lwowskiej. Równocześnie od 16 października otrzymał nominację na członka Kolegium Konsultorów i Rady Kapłańskiej archidiecezji lwowskiej.
Największym wydarzeniem w archidiecezji lwowskiej z udziałem bpa Stanisława Padewskiego była koronacja obrazu Matki Bożej Żołkiewskiej, która odbyła się w Żółkwi 17 listopada 2001 roku. Biskup Padewski w czasie mszy św. nałożył na obraz Matki Bożej korony poświęcone przez papieża Jana Pawła II w czasie pielgrzymki apostolskiej do Lwowa.
Spośród wydarzeń biskupa Padewskiego na terenie archidiecezji lwowskiej należy również wyszczególnić poświęcenie odnowionego kościoła w Glinianach, którego dokonał 11 czerwca 2000 roku, poświęcenie dolnego kościoła we Lwowie – Zboiskach (1.12.2000) oraz poświęcenie domu parafialnego w Kołodziejówce (2000). Wraz z bpem Macjanem Trofimiakiem został powołany z ramienia Kościoła rzymskokatolickiego na stanowisko odpowiedzialnego za wizytę Ojca Świętego na Ukrainę. W archidiecezji lwowskiej wyświęcił czterech kleryków na diakonów, przyjmował kandydaturę przed święceniami diakonatu i prezbiteratu oraz udzielał niższych święceń klerykom archidiecezji lwowskiej.
Bp Stanisław Padewski czynnie angażował się w odzyskanie kościołów w Malechowie i Chyrowie. W tym celu podejmował bezskuteczne rozmowy z miejscowymi urzędnikami. Odprawiał msze św. w prowizorycznej kaplicy w Brodach. W sierpniu udawał się z pielgrzymami do Kalwarii Pacławskiej. W seminarium został zapamiętany jako biskup, który budził się bardzo wcześnie i w porze zimowej zajmował się odśnieżaniem terenu seminarium, co nie mogło nie budzić zdziwienia i podziwu. W godzinach porannych sprawował mszę św. w kaplicy seminaryjnej. Uczył kleryków śpiewu, sam układał nowe pieśni kościelne, rozpisywał nuty i wprowadzał do liturgii.
Jako biskup pomocniczy w archidiecezji lwowskiej promował niezrealizowany do dziś projekt upamiętnienia sprawiedliwych Ukraińców, którzy w czasie II wojny światowej ratowali Polaków. W tym celu pisał listy do polskich czasopism i gazet. Jeden z takich listów z 14 marca 2001 roku został wydrukowany w „Myśli Polskiej 4 (2001). „Jako 11-letnie dziecko byłem jako pierwszy z dorosłymi we wsi, gdzie w nocy (już po raz drugi) dokonano rzezi – pisał bp Padewski. Mam w pamięci widok porąbanej siekierami 7-osobowej rodziny, a takich rodzin było więcej, bo później uczestniczyłem w pogrzebie około 50 osób (Markowa, woj. tarnopolskie). W pierwszej fali morderstw zginął tam także okrutnie zamordowany ksiądz Ferenc. Ale nie o tym chcę pisać i obce mi uczucie wrogości do sprawców tragedii.
Tak jak Żydzi zaliczają niektórych Polaków do grona sprawiedliwych, bo ratowali Żydów od śmierci i mają na to świadków – trzeba by było podobnie uczcić Ukraińców, którzy – z narażeniem własnego życia – ratowali Polaków w tych strasznych czasach. Może by zbudować pomnik nieznanemu obrońcy od siekiery zabójców – bo udekorowanie honorowym medalem jest spóźnione, wielu z nich nie żyje. To, że ja żyję i moi mieszkańcy z Nowej Huty koło Monasterzysk, zawdzięczamy Ukraińcowi panu Wasylowi, którego nazwiska nie pamiętam, ale to nieistotne. Człowieczeństwo nie wiąże się ani z nazwiskiem, ani z narodowością”.
Biskup Stanisław Padewski również zajmował się pracą pisarską i wydawniczą. Spod jego pióra we Lwowie ukazał się szereg książek, w tym „Jedenaste przykazanie” (Lwów 2000), „Stanąć po stronie Ducha” (Lwów 2000), „Symbole Chrystusa” (Lwów 2001), „Nauczycielu, gdzie przebywasz” (Lwów 2003), „Powrót do Domu” (Lwów 2006). Jego książki ukazywały się w wydawnictwach Kamieńca Podolskiego, Winnicy i Charkowa. W 2000 roku angażował się w przygotowanie obchodów we Lwowie jubileuszu 50-lecia kapłaństwa abp. Mariana Jaworskiego.
W Konferencji Episkopatu został wybrany przewodniczącym Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa Ogólnego i Środków Społecznego Przekazu.
Od 4 maja 2002 roku został mianowany pierwszym ordynariuszem nowoutworzonej diecezji charkowsko-zaporoskiej, która swym zasięgiem obejmowała siedem województw wschodniej Ukrainy: charkowskie, zaporoskie, dniepropietrowskie, donieckie, ługańskie, połtawskie i sumskie. W pierwszym liście pasterskim skierowanym do diecezjan 5 maja 2002 roku pisał: „Nasz umiłowany Ojciec Święty Jan Paweł II, po pielgrzymce na Ukrainę, jeszcze bardziej pokochał naszą ziemię i jej mieszkańców. Dla nowo utworzonej diecezji charkowsko-zaporoskiej postanowił mnie wezwać i wysłać do was jako waszego biskupa diecezjalnego, do wschodniej części tej umiłowanej ziemi, tej udręczonej ziemi, która ma bogatą i tragiczną historię.
Droga mojej pasterskiej opieki prowadzi z Kamieńca Podolskiego w środkowej Ukrainie przez Lwów na zachodniej Ukrainie do Charkowa i Zaporoża, we wschodniej części Ukrainy, która jest bliska mojemu sercu, ponieważ od 1995 roku mogłem ją lepiej poznać jako biskup pomocniczy diecezji kamieniecko-podolskiej, do której te tereny wówczas należały”.
Ingres do katedry w Charkowie bpa Stanisława Padewskiego odbył się 10 lipca 2002 roku w obecności nuncjusza apostolskiego abpa Nicoli Eterowica, kard. Mariana Jaworskiego, bpa Marcjana Trofimiaka, bpa Leona Dubrawskiego i bpa Bronisława Bernadzkiego oraz licznie przybyłych kapłanów i wiernych świeckich. Na uroczystość przybyli też przedstawiciele miejskiej władzy. W pierwszym etapie posługiwania bp Padewski osiadł w Charkowie, jednak już niebawem przeniósł się do Zaporoża, skąd zarządzał do końca posługi biskupiej.
Przybyły do diecezji charkowsko-zaporoskiej bp Stanisław Padewski rzucił się w wir pracy. W pierwszej kolejności zabiegał w Polsce o kapłanów i siostry zakonne dla swojej diecezji. Trakcie tych wizyt często powtarzał, że w Polsce są diecezje, które mogą bez żadnego szwanku dla siebie wysłać na misje od 100 do 200 kapłanów, tak niezbędnych do tutejszej posługi.
Biskup zabiegał też o przymnożenie liczby parafii i czynnych na terenie diecezji kościołów. W tym celu podjął dzieło budowy nowych świątyń oraz odzyskiwania zachowanych sprzed rewolucji październikowej resztek ruin dawnych świątyń. W ten sposób 15 kwietnia 2003 roku powstały nowe parafie w Bohatyrowce i Nikopolu. Następnie 23 kwietnia 2005 roku erygował nową parafię pw. św. Wojciecha w Nowomoskowsku, gdzie też odprawił pierwszą mszę św. Murowana kaplica powstała tu dopiero w 2011 roku. W Torezie (od 2016 Czystiukowe) w zakupionym domu prywatnym 6 maja 2006 roku biskup Padewski poświęcił kaplicę mszalną, a na podwórku stanął krzyż. Kaplicę mszalną 11 lutego 2007 roku poświęcono w domu prywatnym, zakupionym przez ofiarodawców z Polski w Szachtarsku.
Początki działalności szeregu parafii rozpoczynały się od zakupu mieszkania lub niewielkiego domku, gdzie poświęcano kaplicę mszalną, by w przyszłości rozpocząć budowę nowego kościoła.
W Berdiańsku dawny kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny został całkowicie zniszczony w latach 30. XX wieku. Początek budownictwa nowego kościoła przypadł na 2001 rok, którego ozdabianie trwało do 2013 roku. Jednak już 8 września 2003 roku bp Stanisław Padewski poświęcił w Berdiańsku kaplicę Bożego Miłosierdzia, gdzie przez szereg lat sprawowano nabożeństwa. W tym dniu poświęcono również dwa dzwony „Piotr” i „Andrzej” jako symbol jedności Zachodniego i Wschodniego Kościoła.
W stanie zniszczenia pozostawał kościół Wniebowzięcia NMP w Mariupolu. Dopiero 31 sierpnia 2003 roku bp Stanisław Padewski poświęcił nową tymczasową kaplicę Matki Bożej Częstochowskiej w domu zakonnym paulinów. W Kremeńczuku 18 marca 2006 roku poświęcił plac oraz wmurował kamień węgielny budującego się już kościoła pw. św. Józefa. Równocześnie w Charkowie-Aleksiejewce 27 marca 2003 roku poświęcił kaplicę pw. bł. Jerzego Matulewicza oraz mieszkanie dla sióstr eucharystek, a 17 czerwca 2003 roku w Zaporożu u braci albertynów poświęcił nową kuchnię charytatywną dla bezdomnych. Należy dodać, że kuchnie dla bezdomnych w tym czasie nieprzerwanie działały w Charkowie przy parafii katedralnej i w Berdiańsku.
Za pontyfikatu bp. Stanisława Padewskiego na terenie diecezji charkowsko-zaporoskiej udało się sfinalizować budownictwo i konsekrować szereg nowych świątyń. Jedną z pierwszych był konsekrowany 27 marca 2004 roku nowy kościół parafialny w Połtawie, natomiast 7 sierpnia 2004 roku bp Padewski dokonał konsekracji kościoła pw. Boga Ojca Miłosiernego w Zaporożu. Konsekracji dokonano przy udziale biskupów: Leona Dubrawskiego, Bronisława Bernadzkiego i Stanisława Szyrokoradiuka. Kościół ten od 6 lipca 2005 roku na mocy dekretu Kongregacji ds. biskupów został podniesiony do rangi konkatedry, a od 7 października 2011 roku ogłoszony sanktuarium Boga Ojca Miłosierdzia.
Kolejne dwa kościoły biskup Padewski konsekrował w 2005 roku. Pierwszy 19 września 2005 roku w Konotopie, w 4 października 2005 roku w Makijewce.
Pierwsza msza św. w budującym się kościele pw. św. Józefa Rzemieślnika w Doniecku została odprawiona przez bpa Stanisława Padewskiego 23 grudnia 2003 roku, zaś 15 października 2006 roku kościół został konsekrowany. Do tej świątyni w 2007 roku zostały zakupione organy, które bp Padewski poświęcił 17 listopada 2007 roku.
Budownictwo nowych świątyń kończono również w 2007 roku. Pierwsza konsekracja nowego kościoła pw. Wniebowzięcia NMP miała miejsce 6 października 2007 roku w Krzywym Rogu, a 28 października 2007 roku biskup Padewski poświęcił kaplicę Matki Bożej Saletyńskiej i św. Antoniego Padewskiego w Nikopolu.
Niewątpliwie największym osiągnięciem bpa Stanisława Padewskiego, jako rządcy diecezji charkowsko-zaporoskiej było doprowadzenie do erygowania 16 czerwca 2008 roku pierwszego klasztoru kontemplacyjnego zgromadzenia sióstr Matki Bożej z Góry Karmel w Pokotyłowce koło Charkowa. Dekret erekcyjny został podpisany przez Stolicę Apostolską za pośrednictwem bp. Jana Purwińskiego, zatwierdzony przez bp. Stanisława Padewskiego i odczytany przez bpa Mariana Buczka – biskupa-koadiutora diecezji charkowsko-zaporoskiej. Również w 2005 roku bp Stanisław Padewski wystarał się o projekt budowy nowej rezydencji biskupiej i domu parafialnego przy katedrze w Charkowie, którą już zrealizował jego następca bp Marian Buczek.
Dzięki staraniom biskupa Stanisława Padewskiego oraz pracujących na terenie diecezji kapłanów w tym czasie udało się odzyskać ruiny niektórych zachowanych sprzed rewolucji kościołów.
Jako jeden z pierwszych 21 grudnia 2003 roku został oddany kościół z końca XIX wieku w Jenakijewem. Dzięki staraniom ks. Jarosława Wiśniewskiego oraz poparciu bpa Stanisława Padewskiego miejscowe władze oddały świątynię na własność miejscowej rzymskokatolickiej parafii. W pamiętnym dniu przybyły do Jenakijewa bp Stanisław Padewski otrzymał od władz klucze od świątyni oraz odprawił w niej pierwszą mszę św., erygując osobną parafię pw. św. Teresy z Kalkuty. Ponieważ kościół oddano w stanie awaryjnym, do 2014 roku przeprowadzono szereg prac restauracyjnych, których w ostateczności nie zakończono.
Bez większych trudności 9 kwietnia 2005 roku zwrócono w stanie ruiny kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Artemiwsku (od 2016 Bachmut), w którym bp Stanisław Padewski odprawił pierwszą mszę św. W 2022 roku na skutek działań wojennych kościół doznał znacznych zniszczeń.
Gdy w Zagłębiu Donieckim przeważnie bez trudności oddawano dawne kościoły ich prawowitemu właścicielowi, to prawdziwe batalie należało stoczyć za odzyskanie kościoła parafialnego w Dniepropietrowsku (od 2016 Dniepr). Pierwsza msza św. w tym mieście została odprawiona 4 marca 1991 roku w prywatnym domu. W 1996 roku w mieście zakupiono dom, w którym urządzono tymczasową kaplicę. Konflikt nasilił się w 1998 roku, gdy kościół bezprawnie sprzedano kalifornijskiemu przedsiębiorstwu Dugsbery Inc., związanemu z jednym z ukraińskich oligarchów. Oligarcha też zdecydował przebudować kościół na centrum handlowe. Rozpoczął od burzenia dachu w 2007 roku. Ten barbarzyński akt spotkał się ze stanowczym protestem wiernych. Parafianie postanowili bronić swojego kościoła i przez ponad miesiąc dzień i noc modlili się na ulicy mieszkając w namiotach, by pilnować świątyni. Wybuch pożaru w kościele 28 lipca 2008 roku zadał kolejnych zniszczeń świątyni.
Miejscowi parafianie dokonali jego uporządkowania, a przybyły 1 lipca 2008 roku do Dniepropietrowska bp Stanisław Padewski odprawił w nim pierwszą mszę św. i dokonał jego poświęcenia. Jednak już następnego dnia łacinnicy przez ochronę firmy „Dugsbery” siłą zostali usunięci ze świątyni. Było to działanie nielegalne ze strony firmy, gdyż poprzednie sprzedaże świątyni przez sąd uznano za nieprawomocne i budynek świątyni wrócił do własności miasta.
W tej sytuacji przed kościołem rozpoczęto regularne sprawowanie nabożeństw. Wcześniej na schodach świątyni msze św. 19 marca 2005 i 18 marca 2007 roku sprawował bp Stanisław Padewski, który regularnie kierował pisma do władz o zwrot kościoła. Kościół udało się odzyskać dopiero w 2009 roku. Wcześniej jeszcze dochodziło w Dniepropietrowsku do kilkakrotnego niszczenia krzyża, ustawionego w pobliżu kościoła, na co w osobnych komunikatach zwracał uwagę bp Stanisław Padewski.
Batalie o świątynię w Dniepropietrowsku znalazły szeroki rezonans w prasie na terenie Ukrainy i Polski. W sierpniu 2009 roku sąd w Dniepropietrowsku przyznał prawo własności kościoła parafii i wierni uroczyście weszli do swojej świątyni. Po wejściu zobaczono na środku ogromną górę śmieci i porozrzucane belki i cegły dachu kościoła. Uroczystą mszę św. odprawił i poświęcenia oddanego kościoła dokonał 29 sierpnia 2009 roku bp Marian Buczkek przy udziale biskupów: Stanisława Padewskiego, Stanisława Szyrokoradiuka, Piotra Malczuka. Ówczesny stan świątyni przedstawiał się następująco: „Świątynia została przekazana dla rzymskokatolików, ale w stanie kompletnej ruiny. Połowa sklepienia rozebrana przez poprzednich właścicieli. Wewnątrz zalegają tony gruzu. Fronton kościoła jest całkowicie przerobiony, a wieża zniszczona”.
Jednak i tym razem nastąpiła ostra reakcja ze strony poprzednich właścicieli, którzy nie chcieli pogodzić się z faktem utraty budynku. Parafianie znowu przystąpili do obrony i zamknęli się w kościele, by nie dopuścić do odebrania go siłą przez ochroniarzy Dugsbery. Tym razem namioty zostały rozbite w kościele i przez cały następny rok katolicy Dniepropietrowska nie wychodzili z kościoła, pilnując w dzień i w nocy odzyskanego z takim trudem kościoła. Dopiero w październiku 2010 roku walka o odzyskanie kościoła została zakończona. Wierni otrzymali odpowiednie dokumenty na kościół, które zezwalały na rozpoczęcie prac remontowych.
Biskup Stanisław Padewski na stanowisku biskupa charkowsko-zaporoskiego 24 lutego 2007 roku w konkatedrze w Zaporożu uroczyście świętował 50. rocznicę święceń kapłańskich. Z racji tego jubileuszu życzenia skierowali papież Benedykt XVI, kardynał Marian Jaworski ze Lwowa. Z tej okazji okolicznościowe kazanie wygłosił nuncjusz apostolski na Ukrainie abp Ivan Jurkovic, dziękując jubilatowi za 30-letnią posługę kapłańską w Polsce i 20-letnią na Ukrainie. Na jubileusz kapłański do Zaporoża przybyli biskupi z Ukrainy: Bronisław Bernacki z Odessy, Antal Majnek z Mukaczewa, Leon Dubrawski i Jan Niemiec z Kamieńca Podolskiego, Stanisław Szyrokoradiuk i Witalij Skomorowski z Kijowa – Żytomierza oraz Marian Buczek ze Lwowa.
Papież Benedykt XVI w liście gratulacyjnym z okazji złotego jubileuszu kapłaństwa pisał do bp. Padewskiego: „Myśl nasza kieruje się do Ciebie, Czcigodny Bracie, który w lutym tego roku, dzięki łasce Bożej, będziesz uroczyście obchodził pięćdziesiątą rocznicę przyjęcia święceń kapłańskich.
W tym błogosławionym momencie twojego życia otoczą Cię, jak się dowiedzieliśmy, twoi współpracownicy, którzy wspierają Cię w trosce o winnicę Pana, jak również twoi wierni, a także członkowie Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, radując się tą rocznicą celebrowaną podczas Eucharystycznej Ofiary. W ten sposób dzień rocznicy twego kapłaństwa umocni również więź, jaka powinna łączyć Biskupa i jego wspólnotę kościelną.
Również i My, jako Następca św. Piotra i najwyższy Pasterz całej Pańskiej Owczarni, pragniemy się dołączyć, gratulując Ci spełnianej przez Ciebie wieloletniej służby Bogu, Kościołowi i ludziom, najpierw w Polsce, a potem na Ukrainie i dziękować Ojcu Niebieskiemu za wszystkie dobrodziejstwa, którymi raczył Cię w swej Opatrzności obdarować.
Wzbogacony pełnią święceń kapłańskich zostałeś biskupem pomocniczym metropolitalnej stolicy Lwowskiej dla łacinników, a w końcu przyjąłeś rządy kościelną wspólnotą charkowsko-zaporozką, której obecnie przewodzisz.
Bardzo odpowiedzialny urząd biskupa wypełniasz z całych sił, najbardziej zatroskany o zbawienie wieczne twoich wiernych i szczególnie troszczysz się o kapłanów i zakonników oraz zakonnice, a także o apostolat świeckich, których wszystkich po ojcowsku kochasz, a oni ze swej strony kochają i szanują ciebie.
Z okazji więc twojego złotego jubileuszu kapłaństwa usilnie błagamy Chrystusa, Księcia Pasterzy, aby za wstawiennictwem Dziewicy Maryi, ciebie zasłużonego sługę łaskami i nadprzyrodzonymi darami swego Miłosierdzia rozradował oraz wspierał i swoją opieką otaczał.
To chcieliśmy napisać Ci, kierując się braterską miłością. Nasze najlepsze życzenia niech potwierdzi Błogosławieństwo Apostolskie, którego z tej apostolskiej Stolicy z miłością w Panu udzielamy Ci Czcigodny Bracie, a przez Ciebie również, umiłowanej nam bardzo Charkowsko-Zaporoskiej wspólnocie Kościoła Katolickiego”.
Słowa gratulacji skierował również przewodniczący rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy kardynał Marian Jaworski, z którym bp Stanisław Padewski przez cały okres pasterzowania radził się w najważniejszych sprawach: „Jubileusz 50-lecia święceń kapłańskich jest szczególną okazją do łączności w dziękczynieniu Bogu za dar kapłaństwa Waszej Ekscelencji oraz za wszystkie otrzymane łaski, dzięki którym Ksiądz Biskup stał się Sługą Opatrzności Bożej dla wielu ludzi i środowisk w okresie ogromnych przemian politycznych na Ukrainie, a co za tym idzie i dotyczących naszego Kościoła.
Życzę z głębi serca, aby nasz Pan, bogaty w miłosierdzie, darzył Ekscelencję swoim błogosławieństwem i hojnie udzielał daru zdrowia, nadziei, a przede wszystkim radości ze wzrostu Kościoła charkowsko-zaporoskiego w wierze i miłości.
Łączę się duchowo z Waszą Ekscelencją i wszystkimi uczestnikami tejże uroczystości. Zapewniam także o pamięci modlitewnej”.
Z racji pięciolecia diecezji charkowsko-zaporoskiej bp Stanisław Padewski skierował do diecezjan list pasterski, w którym podsumował swoją działalność w następujących słowach: „Wspólnota diecezjalna liczy około 60 tysięcy wiernych, zgromadzonych w parafiach i ośrodkach duszpasterskich. Zarejestrowane są 52 wspólnoty parafialne. Do posługi duszpasterskiej mamy 16 kościołów i 22 kaplice, które razem liczą 38 ośrodków duszpasterskich. W niektórych miejscowościach nabożeństwa odbywają się w domach prywatnych. Służy nam 51 księży, lecz tylko 8 z nich należy do naszej diecezji, reszta należy do innych diecezji, zakonów i zgromadzeń. Do służby w diecezji w seminariach duchownych w Ukrainie i poza jej granicami przygotowuje się dwóch diakonów i siedmiu kleryków diecezjalnych. Oprócz tego w diecezji pracuje 56 sióstr zakonnych”.
Po tych wydarzeniach papież Benedykt XVI mianował koadiutora dla diecezji charkowsko-zaporoskiej w osobie bpa Mariana Buczka, któremu po wprowadzeniu do katedry 4 listopada 2007 roku przekazał większość obowiązków w diecezji. Ostatecznie 19 marca 2009 roku papież Benedykt XVI przyjął rezygnację bpa Stanisława Padewskiego z urzędu biskupa diecezjalnego.
Po zakończeniu posługi ordynariusz diecezji wyraził wolę powrotu do Polski oraz posługiwania w kapucyńskiej wspólnocie prowincjalnej. Na jego prośbę Zarząd Prowincji skierował go do wspólnoty w Kielcach. Widząc jednak wielką potrzebę służby na Wschodzie, po kilku miesiącach pobytu w Kielcach bikup wrócił na Ukrainę, by resztkami sił, mimo nękających go chorób, służyć w Zaporożu. Jako biskup-emeryt 16–19 maja 2010 roku prowadził w seminarium w Worzelu rekolekcje dla biskupów obydwu katolickich obrządków. Do Polski ponownie wrócił 1 lipca 2012 roku i tym razem został skierowany do klasztoru w Sędziszowie Małopolskim, gdzie też zmarł 29 stycznia 2017 roku.
Uroczystości pogrzebowe pierwszego ordynariusza diecezji charkowsko-zaporoskiego rozpoczęły się 31 stycznia 2017 roku w kościele klasztornym kapucynów św. Antoniego w Sędziszowie Małopolskim koło Rzeszowa. W tym dniu mszy św. przewodniczył jego następca bp Marian Buczek wraz z bp. Leonem Małym ze Lwowa i biskupem-emerytem z Rzeszowa Kazimierzem Górnym. Następnego zaś dnia 1 lutego odbyły się uroczystości pogrzebowe, którym przewodniczył abp Mieczysław Mokrzycki metropolita lwowski. Homilię pogrzebową wygłosił bp Jan Sobiło z Zaporoża. Na uroczystości pogrzebowe do Sędziszowa przybyli również: metropolita przemyski abp Adam Szal, ordynariusz z Rzeszowa bp Jan Wątroba oraz biskup-emeryt Antoni Pacyfik Dydycz z Drohiczyna. Ponadto z Ukrainy przybyli biskupi Leon Dubrawski wraz z bp. Janem Niemcem. Słowa kondolencji wyraził również emerytowany kardynał archidiecezji lwowskiej Marian Jaworski oraz nuncjusz apostolski na Ukrainie. Po zakończeniu mszy św. ciało zmarłego biskupa złożono w grobowcu kapucynów na miejscowym cmentarzu.
Jednak już niebawem, dzięki staraniom biskupa Jana Sobiło z Zaporoża postanowiono dokonać ponownego pochówku pierwszego biskupa charkowsko-zaporoskiego w podziemiach konkatedry w Zaporożu. W trakcie drogi ciała do Zaporoża, 4–5 kwietnia 2017 została odprawiona msza św. w katedrze we Lwowie, 6 kwietnia w kapucyńskim kościele w Winnicy, 7 kwietnia w katedrze w Charkowie i 8 kwietnia 2017 roku trumna z ciałem bp. Stanisława Padewskiego dotarła do Zaporoża, gdzie po odprawieniu mszy św. pod przewodnictwem abp. Mieczysława Mokrzyckiego ciało spoczęło w podziemiach tamtejszej konkatedry.
Marian Skowyra
Tekst ukazał się w nr 23-24 (483-484), 19 grudnia 2025 – 15 stycznia 2026
