Według praw ludzkiego żywota

Według praw ludzkiego żywota

Naturalną jest ludzka ciekawość, szczególnie tego, czego nie wypowiemy na głos – czyli co prywatne, intymne. Dotyczy to zwłaszcza życia znanych ludzi. Właśnie taką historię, o prywatnym życiu Łesi Ukrainki opowiedzieli nam w Teatrze Dramatycznym im. Łesi Ukrainki we Lwowie.

 

Kierownik artystyczny teatru i reżyser, zasłużona artystka Ukrainy Ludmyła Kołosowycz wystawiła na scenie historię miłości znanej poetki wg sztuki znanej współczesnej ukraińskiej dramatopisarki Nedy Neżdannoji „A jednak Cię zdradzę…” („І все таки я тебе зраджу…”). Premiera spektaklu odbyła się 25 lutego 2012 r. z okazji urodzin Łesi Ukrainki.

Tak naprawdę spektakl opowiada o trzech historiach, trzech różnych Łesiach, trzech różnych „obiektach”, które wywołują niepokojące uczucia młodej kobiety. Scenograf Oksana Radkewycz stworzyła specjalną sakralną przestrzeń, która mówi nam o stałym fizycznym bólu pisarki. Po prawej stronie na proscenium widzimy reanimacyjną lampę, kroplówkę, szpitalne łóżko, a naprzeciwko – jak dotyk do pięknego czasu trwania oraz afirmacji życia – fortepian i kwiaty w wazonie. Chociaż na muzycznym instrumencie Łesia zagrać tak i nie może. Jednak szpitalne łóżko w trakcie spektaklu przemienia się i w taras nad brzegiem morza, i w huśtawkę, i łoże śmierci Sergija Merżyńskiego. W głębi sceny są schody, które prowadzą do innego lepszego świata.

Spektakl nie istnieje na podstawie prawa codziennej rzeczywistości. Dramatopisarz pisze swoje historie bezpośrednio przed publicznością. W prologu informują nas, że jest to opowieść o utalentowanej, ale, według autora, niezbyt praktycznej poetce, której przeznaczony jest tylko ból, wyobcowanie i cierpienie. Wówczas nastąpi przejście Duszy bohatera z tego wyższego świata w nasz. Nieuchronność, fatum odczytujemy w grze postaci Pierrot – Biały Duch i Arlekin – Czarny Duch, ponieważ przewidują los Łesi i służą jako „pomost” między Dramaturgiem-twórcą i Pisarką.

Główna bohaterka zmienia się wraz z każdym nowym spotkaniem-miłością. Łesia zachwycona Nestorem Hambaraszwili jeszcze całkiem niedoświadczona, szczera, bezpośrednia i trochę ironiczna. Aktorka Waleria Nowak dodała tej postaci nieśmiałości, ukrytą za ostentacyjną arogancją. Tutaj Łesia po prostu stara się być kobietą mądrą. Aktorka ostra w swoich ruchach, pełna dynamiki, niepokoju. Z Sergijem Merżyńskim jest szczerą, kobiecą i silną. Co prawda nie jest już tak emocjonalną, raczej – ostrożną. Z Klemensem Kwitką – mądra i sarkastyczna. W rzeczywistości poetka zawsze pozostaje silną i mądrą – po prostu w tym czy innym momencie jej życia przejawia się w niej mocniej jedna z tych cech.

X