Nowy sezon prac konserwatorskich (część III)

Nowy sezon prac konserwatorskich (część III) (Fot. Jurij Smirnow)

W dawnym kościele oo. jezuitów wspólna polsko-ukraińska komisja konserwatorska wysłuchała relacji kierownika prac dr. Pawła Bolińskiego z Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Polski naukowiec opowiedział, że w 2013 roku zorganizowano I etap prac interwencyjnych ratowania XVIII-wiecznych fresków pędzla Ecksteinów (ojca i syna), znanych artystów z Brna na Morawach, absolwentów Akademii św. Łukasza w Rzymie. Prace interwencyjne prowadziła grupa studentów krakowskiej ASP w formie międzynarodowych praktyk studenckich pod kierownictwem doświadczonych naukowców i dyplomowanych konserwatorów.

Fatalny stan fresków na sklepieniu południowej empory świątyni zdecydował o rozpoczęciu prac właśnie w tej części kościoła. Stosowano najnowsze metody zabezpieczenia zachowanych fragmentów malowideł. W 2014 roku program obejmuje kontynuacje prac na południowej emporze i rozszerzenie ich zakresu na freski w emporze północnej. Będzie zabezpieczono kolejne ponad 100 m² polichromii. Obok studentów z Polski będą pracować studenci z lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierownictwem prof. Jurija Ostrowskiego. Dla lwowskich studentów będzie to bardzo dobra praktyka i możliwość poznania najnowszych metod prac konserwatorskich. Dr Paweł Boliński podkreślił, że podczas warsztatów chce zorganizować dla polskich i ukraińskich studentów cykl specjalistycznych wykładów. Ustalił tematy ze znanymi specjalistami z Krakowa, przyjedzie również profesor z Włoch. Wszystkie wykłady będą prowadzone nieodpłatnie i nie obciążą finansowo ani gospodarzy świątyni garnizonowej, ani polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prof. Jerzy Petrus zaproponował żeby były to wykłady publiczne dla szerszej, zainteresowanej publiczności lwowskiej. Prof. Petrus podkreślił, że wspólne prace konserwatorskie mają jeszcze słaby oddźwięk społeczny. Wspólna działalność polsko-ukraińskich zespołów konserwatorskich jest jeszcze mało znana szerokiej publiczności na Ukrainie, a jeszcze mniej w Polsce. Przedstawiciel MKiDN Michał Michalski poinformował, że na prace konserwatorskie w dawnym kościele Jezuitów ministerstwo w 2014 roku planuje asygnować 120.000 PLN. Prace w tej świątyni na pewno będą kontynuowane jeszcze przez wiele lat.

Paweł Boliński – kierownik prac konserwatorskich w kościele jezuitów (Fot. Jurij Smirnow)Proboszcz Stepan Sus, kapelan wojskowy garnizonu lwowskiego, serdecznie podziękował polskim i lwowskim konserwatorom, również opowiedział o znacznej pracy społecznej i patriotycznej na rzecz armii ukraińskiej, którą prowadzą ojcowie kapelani i cała parafia greckokatolicka, użytkująca teraz kościół jezuicki.

W ramach wieloletniego projektu rewaloryzacji wnętrz bazyliki metropolitalnej obrządku łacińskiego poddano w ostatnich sześciu latach kompleksowej konserwacji m.in. wielokondygnacyjny ołtarz główny, ołtarz boczny w kaplicy p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej, trzy duże okna witrażowe w prezbiterium, witraż „Św. Antoni Pustelnik” w kaplicy bocznej. Od 2010 roku prowadzono prace konserwatorskie w kaplicy p.w. Najświętszego Sakramentu (kaplicy Wiśniowieckich) w nawie bocznej. Pod kierownictwem Jana Wiłkojcia, konserwatora z Krakowa odnowiono polichromię Stanisława Stroińskiego, sztukaterie i liczne rzeźby Jana Obrockiego w górnej części kaplicy, gzyms barokowy, wyremontowano latarnię nad kaplicą. Rozebrano ogromny barokowy ołtarz (tzw. „złoty ołtarz”), poddano renowacji witraże w oknach, dzieło renomowanej austriackiej pracowni „Tiroler Glasmalerei und Mosaik Anstalt” z Innsbrucka. Koszt tegorocznego (2014 rok) etapu prac wynosi 400.000 PLN, czyli około 1,52 mln UAH. Komisja konserwatorska, zarząd katedry i wykonawcy-konserwatorze chcą zrobić wszystko, żeby sfinalizować prace w kaplicy do jesieni 2014 roku. Przed ekipą konserwatorów stoi zadanie renowacji ołtarza i montaż jego w kaplicy, konserwacje techniczna i estetyczna bocznych ścian, odnowienie figuralnych epitafiów arcybiskupa Franciszka Ksawerego Wierzbickiego dłuta Tadeusza Barącza (1885) i Mikołaja Krosnowskiego (1723), podkomorzego lwowskiego i wojewody czernihowskiego. Będą również odnowione marmurowe stopnie przed ołtarzem i marmurowa posadzka. Omówiono też problem oświetlenia kaplicy i montażu instalacji elektrycznej. Konserwator Jan Wiłkojć zapewnił, że wszystkie prace można wykonać do końca września. Będzie to ostatni etap prac w kaplicy Wiśniowieckich, dlatego komisja wraz z proboszczem ks. Janem Niklem omówiła perspektywy dalszych prac konserwatorskich w katedrze i postanowiła ułożyć plan konkretnych działań na jesień 2014 roku.

(Fot. Jurij Smirnow)Prace konserwatorskie prowadzono też w kościele św. Antoniego na Łyczakowie. Rozebrano drewniany ołtarz boczny Najświętszego Serca Jezusa i grupa polskich i ukraińskich konserwatorów pracuje nad jego renowacją w pracowni konserwatorskiej. Ołtarz pochodzi z 1740 roku, uzupełniony w XIX w., zaś rzeźba Najświętszego Serca Jezusa jest dwudziestowieczna. Części drewniane ołtarza mają dużo ubytków, również w polichromii i złoceniach, jednak nie ma żadnych technicznych przeszkód, aby zakończyć prace w 2014 roku. Przebieg prac konserwatorskich nadzoruje Jan Wiłkojć.

W sierpniu lub na początku września komisja konserwatorska przyjedzie do Lwowa i oceni przebieg prac, zaś zakończenie sezonu i odbiór prac na wszystkich obiektach jest zaplanowane na listopad.

Jurij Smirnow
Tekst ukazał się w nr 12 (208) za 3-17 lipca 2014

X