Na zakończenie Roku Jubileuszowego do Lwowa przybył 23 grudnia 2000 roku abp Edward Nowak, sekretarz kongregacji ds. kanonizacyjnych, z którym abp Marian Jaworski omawiał szczegóły przyszłej beatyfikacji abpa Józefa Bilczewskiego i ks. Zygmunta Gorazdowskiego.
Rok 2001 zapisał się w dziejach archidiecezji lwowskiej oraz całej Ukrainy jako rok pielgrzymki apostolskiej do Ukrainy papieża Jana Pawła II, który nawiedził Kijów i Lwów. Poprzedziły ją liczne przygotowania do wizyty papieża. Dla ostatecznej kontroli nad przygotowaniem wizyty do Lwowa 16 maja 2001 roku przybył bp Piero Marini, mistrz ceremonii papieskich, który odwiedził miejsca planowanych wizyt papieskich, a w godzinach wieczornych został przyjęty wraz z kardynałem Lubomirem Huzarem, ks. prałatem Konradem Krajewkim i bpem Marcjanem Trofimiakiem na kolacji u kardynała Mariana Jaworskiego.
Do Kijowa kilkakrotnie udawał się kard. Roberto Tucci (1921–2015), dziennikarz i organizator papieskich pielgrzymek. W trakcie wizyty do Kijowa w dniach 5–7 kwietnia 2001 roku w nuncjaturze apostolskiej spotkał się z biskupami katolickimi dwóch obrządków katolickich oraz w Ministerstwie Spraw Zagranicznych z Komitetem Państwowym, z którymi omawiał przygotowania do pielgrzymki papieża Jana Pawła II na Ukrainę. Również towarzyszył papieżowi w trakcie trwania pielgrzymki do Kijowa i Lwowa.
Natomiast w niedzielę Bożego Miłosierdzia 7 kwietnia 2002 roku w katedrze lwowskiej mszę św. sprawował kard. Luiggi Poggi (1917–2010), dawny archiwariusz i bibliotekarz św. Kościoła Rzymskiego (prefekt Biblioteki Watykańskiej i Tajnych Archiwów Watykańskich). Kardynał Poggi, który przebywał we Lwowie w dniach od 5 do 9 kwietnia 2002 roku, nawiedził również seminarium duchowne oraz kilka parafii w archidiecezji lwowskiej.
Po kilku dniach od wizyty kardynała Poggi, do Lwowa 15 kwietnia 2002 roku przybył kardynał Giovanni Batista Re, prefekt kongregacji ds. biskupów. W pierwszym dniu wizyty gość z Watykanu spotkał się z dwoma lwowskimi kardynałami: Marianem Jaworskim i Lubomirem Huzarem, a 16 kwietnia 2002 roku wziął udział w obradach XX Konferencji Rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy. W tym też dniu odbyło się historyczne przekazanie części pomieszczeń rezydencji arcybiskupów lwowskich, które poświęcił kardynał Re. Ceremonię poświęcenia dokonano przy udziale kardynała Mariana Jaworskiego, kardynała Lubomira Huzara, nuncjusza apostolskiego na Ukrainie abpa Nikoli Eterowicza oraz rzymskokatolickich biskupów Ukrainy. Na ceremonii poświęcenia był również obecny wicewojewoda lwowski Włodzimierz Herycz. W godzinach wieczornych biskupi wraz z kardynałem Giovanni Batista Re odprawili uroczystą mszę św. w katedrze lwowskiej.
W rocznicę apostolskiej wizyty papieża Jana Pawła II do Lwowa 25 czerwca 2002 roku przybył abp Jean-Louis Pierre Tauran (1943–2018), sekretarz ds. relacji z państwami Sekretariatu Stanu. Abp Tauran 25 czerwca dokonał poświęcenia i odsłonięcia pomnika Jana Pawła II przy cerkwi na Sichowie, gdzie rok wcześniej miało miejsce spotkanie papieża z młodzieżą, a następnego dnia na lwowskim hipodromie, miejscu celebracji mszy św. przez papieża Jana Pawła II, poświęcił krzyż. Ponadto arcybiskup Tauran 25 czerwca 2002 roku nawiedził dom arcybiskupów lwowskich oraz odprawił uroczystą mszę św. w katedrze lwowskiej przy udziale nuncjusza apostolskiego i łacińskich biskupów Ukrainy. W ostatnim dniu pobytu we Lwowie abp Tauran w greckokatolickim seminarium w Rudnie uczestniczył w roboczym spotkaniu biskupów rzymskokatolickich i greckokatolickich, do których wygłosił prelekcję pt. „Czego Kościół łaciński na Ukrainie oczekuje od Kościoła greckokatolickiego”.
W katedrze lwowskiej 24 października 2002 roku uroczystą mszę św. sprawował również kard. Walter Kasper, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, a na początku grudnia we Lwowie gościł bp Paul Josef Cordes przewodniczący Papieskiej Rady „Cor Unum”, który 3 grudnia 2002 roku w seminarium w Brzuchowicach pod Lwowem uczestniczył w posiedzeniu Rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy oraz Synodu Cerkwi greckokatolickiej Ukrainy nt. działalności charytatywnej Kościoła katolickiego na Ukrainie. 23 stycznia 2003 roku w seminarium lwowskim kardynał Marian Jaworski gościł bpa Stanisława Ryłko, sekretarza Papieskiej Rady ds. Świeckich, który spotkał się również z episkopatami Kościoła rzymskokatolickiego i greckokatolickiego.
Kolejnym gościem kardynała Mariana Jaworskiego we Lwowie był kard. Zenon Grocholewski (1939–2020), prefekt kongregacji ds. Nauczania katolickiego, który 4 maja 2004 roku w seminarium w Brzuchowicach uczestniczył w rozpoczęciu posiedzenia XXIV Konferencji rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy, w której też wygłosił referat, a 5 maja 2004 roku w kościele pw. Matki Bożej Gromnicznej we Lwowie przewodniczył mszy św. przedstawiciel Ojca Świętego zastępca sekretarza Stanu abp Leonardo Sandri z Watykanu, który wraz z przedstawicielami episkopatu łacińskiego Ukrainy uczestniczył w przekazaniu rezydencji metropolitów lwowskich obrządku łacińskiego Kościołowi rzymskokatolickiemu. W homilii mszalnej abp Leonardo Sandri zwrócił szczególną uwagę na to, że „wielkie duchowe wartości, które na przestrzeni dziejów ożywiały Wschodnią Europę oraz podtrzymywały narody doświadczane komunistycznym reżimem, powinny także w naszych czasach zakładać mocne fundamenty, na których będziemy budować przyszłość Kościoła i świata”. Następna wizyta kardynała Leonardo Sandri miała miejsce 11 lipca 2008 roku. Wówczas to kardynał odprawił mszę św. w katedrze oraz nawiedził remontowany dom arcybiskupów lwowskich. Druga wizyta prefekta Kościołów Wschodnich na Ukrainie miała miejsce na zaproszenie kardynała Lubomyra Huzara.
Gościa z Watykanu w katedrze lwowskiej powitał metropolita lwowski kardynał Marian Jaworski i przypomniał, że jest to już trzecie spotkanie kardynała Sandri we Lwowie. Pierwszy raz watykański hierarcha towarzyszył w czerwcu 2001 roku Janowi Pawłowi II w jego pielgrzymce na Ukrainę, w maju 2004 jako zastępca sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej i przedstawiciel papieża uczestniczył w oficjalnym przekazaniu kluczy do rezydencji metropolitów lwowskich.
W homilii kard. Sandri powitał obecnych w lwowskiej katedrze: kardynałów Mariana Jaworskiego i Lubomyra Huzara, arcybiskupa Ivana Jurkovicza, nuncjusza apostolskiego na Ukrainie, arcybiskupa-koadiutora Mieczysława Mokrzyckiego, arcybiskupa Lwowa obrządku greckokatolickiego Igora Woźniaka i biskupa greckokatolickiego Hliba Łonczynę, a także wszystkich prałatów, księży i siostry oraz wszystkich wiernych obrządku łacińskiego i obrządku bizantyjskiego. „Wszyscy razem tworzymy jeden Kościół katolicki” – podkreślił kard. Sandri i wzywał: „Módlmy się jedni za drugich, zjednoczeni miłością i pokojem Chrystusa, które święty Kościół uobecnia pomimo naszych słabości i trudnej historii. Zaufanie i wzajemne braterstwo, jak również duch prawdziwego pojednania chrześcijańskiego, niech nas wspierają w dawaniu osobistego świadectwa Chrystusowi i w misji eklezjalnej, za którą jesteśmy odpowiedzialni przed Bogiem i światem. Dziękuję Bogu, Jego Przenajświętszej Matce i każdemu z was za to świadectwo jedności katolickiej”.
We lwowskiej rezydencji greckokatolickich arcybiskupów kardynał Marian Jaworski 4 lutego 2005 roku wziął udział w uroczystej kolacji na cześć abpa Johna Patricka Folleya (1935–2011), przewodniczącego papieskiej rady ds. Środków Społecznego Przekazu, a 6 lutego abp Folley odwiedził kardynała Mariana Jaworskiego w jego osobistej rezydencji we Lwowie przy ul. Samczuka 14 a. W tym też dniu abp Folley wraz z kardynałem Jaworskim odprawił mszę św. w katedrze lwowskiej oraz nawiedził pomieszczenia oddanej rezydencji arcybiskupów lwowskich. Również w katedrze lwowskiej kardynał Jaworski wraz z abpem Foleyem w Środę Popielcową odprawił mszę św. oraz przewodniczył liturgii poświęcenia popiołu. Oprowadził też abpa Folleya po seminarium duchownym archidiecezji lwowskiej w Brzuchowicach.
Największe jednak zainteresowanie we Lwowie towarzyszyło wizycie w tym mieście kard. Francisa Arinze, prefekta Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, który w dniach 6–10 czerwca 2005 roku uczestniczył w obradach XXVI Konferencji Episkopatu Ukrainy i wygłosił do biskupów dwa referaty programowe oraz jeden dla kleryków seminarium duchownego Lwowa o znaczeniu Eucharystii i liturgii w życiu Kościoła. Kardynał mówił też o zagrożeniach, jakie mogą wynikać z nieznajomości zasad ustanowionych przez Kościół przy sprawowaniu liturgii przez duchownych.
Również z racji Roku Eucharystycznego w katedrze lwowskiej 9 czerwca 2005 roku odbył się Archidiecezjalny Dzień Eucharystyczny. Uroczystej mszy św. przewodniczył i homilię wygłosił kard. Francis Arinze wraz z kardynałem Marianem Jaworskim i rzymskokatolickimi biskupami Ukrainy. Był również obecny nuncjusz apostolski na Ukrainie oraz delegacje z poszczególnych parafii archidiecezji lwowskiej. Wówczas to wierni w katedrze lwowskiej mogli po raz pierwszy zobaczyć ciemnoskórego kardynała Kościoła katolickiego.
W ostatnim roku pasterskiej posługi kardynała Mariana Jaworskiego w archidiecezji lwowskiej Lwów odwiedzili dwaj kardynałowie z Watykanu. Pierwszym z nich był kard. Renato Raffaele Martino, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Opieki Duszpasterskiej Migrantów i Osób Podróżujących, który 3 lutego 2008 roku przybył do Lwowa na prezentację ukraińskiego tłumaczenia „Kompendium nauki społecznej Kościoła”. Kardynał Martino spotkał się również ze zwierzchnikami obu katolickich obrządków oraz przedstawicielami władz miejscowych. 3 lutego hierarcha odprawił również mszę św. w katedrze lwowskiej. Następnego dnia nawiedził katedrę św. Jura we Lwowie. Po południu na Uniwersytecie Katolickim odbyła się prezentacja ukraińskiego przekładu „Kompendium nauki społecznej Kościoła”. Powstało ono staraniem obu obrządków: łacińskiego i greckokatolickiego (wydawnictwa „Kairos” oraz komisji „Sprawiedliwość i Pokój” Kościoła greckokatolickiego).
Po wygłoszeniu odczytu: „Pokój i wojna we współczesnym świecie: wyzwania dla Kościoła”, watykański gość udał się ze Lwowa do Kijowa, gdzie odbyło się spotkanie z kard. Lubomyrem Huzarem, a 5 lutego kard. Martino spotkał się z przedstawicielami rządu. Po południu wziął udział w prezentacji ukraińskiego tłumaczenia „Kompendium nauki społecznej Kościoła” w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Zaś 6 lutego odbyła się planowana wizyta w Ławrze Pieczerskiej i spotkanie z metropolitą Włodzimierzem, zwierzchnikiem Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.
Ostatnim watykańskim purpuratem, zaproszonym do Lwowa przez kardynała Mariana Jaworskiego był kard. Tarcisio Bertone, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej i delegat na beatyfikację siostry Marty Wieckiej, szarytki. Wraz z kardynałem Tarcisio Bertone 24 maja 2008 roku kardynał Jaworski wziął udział w spotkaniu kard. Tarcisio Bertone z przedstawicielami władz lwowskiej Rady Obwodowej oraz w Radzie Miejskiej z merem miasta. Tegoż dnia we Lwowie kardynał Tercisio Bertone odprawił mszę św., w czasie której ogłosił s. Martę Wiecką, szarytkę błogosławioną.
Tekst powyższy wymienia liczne grono hierarchów z Watykanu, którzy przy licznych okazjach na zaproszenie hierarchów, obu obrządków katolickich we Lwowie w tym szczególnie kardynała Mariana Jaworskiego i kardynała Lubomira Huzara podejmowali trud przybycia do Lwowa dla celebracji rozlicznych uroczystości. Trudno dziś wyszczególnić te najważniejsze. Zapewne jedną z nich była lwowska beatyfikacja s. Marty Wieckiej, czy też dziękczynienie za beatyfikację Matki Marceliny Darowskiej w Jazłowcu. Każdy z przybyłych gości watykańskich podkreślał wytrwałość w wierze tutejszego Kościoła katolickiego w okresie komunistycznym i wyrażał uznanie dla jego rozwoju po 1991 roku, w czym niezaprzeczalnie ogromne zasługi miał jego metropolita kardynał Marian Jaworski.
Obok hierarchów z Watykanu, jak już wcześniej zauważono, przybywali tu kardynałowie i biskupi niemal z całego świata. Najwięcej hierarchów we Lwowie było w czasie pamiętnej wizyty papieża Jana Pawła II w 2001 roku. Wraz papieżem koncelebrowali kardynałowie: Angelo Sodano, Walter Kasper, Roberto Tucci, Joachim Meisner, Józef Glemp, Franciszek Macharski i Miloslav Vlk. Ponadto w koncelebrze wzięło udział przeszło 100 biskupów i 300 księży.
Ponadto do częstych gości arcybiskupa Mariana Jaworskiego należał bp Reinhald Lettmann z Münster. Również arcybiskup wielokrotnie odwiedzał swojego przyjaciela w Niemczech. Według „Kalendarza czynności” pierwszy raz bp Reinhard Lettman (1933–2013) przybył do Lwowa 13 października 1996 roku, a 14 października 1998 roku w seminarium duchownym we Lwowie-Brzuchowicach w obecności nuncjusza apostolskiego na Ukrainie, rzymskokatolickiego Episkopatu Ukrainy sprawował mszę św. i wygłosił wykład inauguracyjny. Był również obecny w czasie obchodów pierwszej rocznicy pobytu we Lwowie Ojca Świętego Jana Pawła II.
Szczególnym gościem we Lwowie był również kard. Adam Maida z Detroit i to właśnie dzięki niemu oraz abpowi Francesco Cuccarese z Pescary udało się nabyć zdewastowane budynki dawnego sanatorium „Elektron” pod Lwowem, gdzie od 1996 roku rozlokowało się seminarium duchowne archidiecezji lwowskiej. To właśnie ci dwaj hierarchowie byli obecni we Lwowie 16 października 1997 roku w czasie poświęcenia pierwszego budynku seminarium. Ten dzień w historii archidiecezji lwowskiej zapisał się na stałe jako początek działalności wyższego seminarium duchownego. W dolnym budynku seminarium, który jako pierwszy został zaadaptowany do potrzeb seminarium, została urządzona pierwsza kaplica, zaadaptowana z dawnego kina, sale wielofunkcyjne, wykładowe, kuchnia z jadalnią wraz z niezbędnym zapleczem administracyjnym.
Zenon Błądek tak pisał o tym poświęceniu i zarazem pierwszej inauguracji roku akademickiego w Wyższym Seminarium Duchownym: „W uroczystościach inauguracyjnych wzięło udział liczne grono gości zagranicznych z Polski, przedstawicieli innych wyznań i władz lokalnych, m.in. kard. Adam Maida z USA i bp Francesco Cuccarese z Pescary (wysłannik Ojca Świętego), będący jednocześnie przedstawicielem grupy zagranicznych sponsorów, umożliwiających zakup tego kompleksu. Na pytanie jak doszło do zapoczątkowania współpracy między archidiecezją lwowską a diecezją ks. arcybiskupa, tak odpowiedział:
„Chcemy być solidarni z Kościołem na tych ziemiach. Na pewno nie mamy tu do czynienia ze współpracą. Ale pragnę zaznaczyć, że jest to wymiana darów. Kościół na tych terenach był pod presją stalinizmu na przestrzeni wielu lat, miało miejsce systematyczne niszczenie kościołów, a także innych dóbr kultury. Jednak to, co odnosi się do ducha, nie zostało do końca zniszczone, dlatego dziś może mieć miejsce wymiana darów. Wy dajecie nam to, co jest duchowe, my zaś w miarę naszych możliwości dzielimy się środkami materialnymi”.
Prof. Zenon Błądek wspominał, że w uroczystościach poświęcenia seminarium był obecny nuncjusz apostolski na Ukrainie abp Antonio Franco, a także bp Bolesław Taborski z Przemyśla, licznie zgromadzeni kapłani, klerycy, siostry zakonne, wykładowcy i zaproszeni goście. Ks. infułat Stanisław Dziwisz dla seminarium ofiarował relikwie św. Jana z Dukli.
Homilię mszalną wygłosił główny celebrans kard. Adam Maida, który zaznaczył: „Możliwość bycia tu z wami oraz poświęcenia waszego seminarium jest dla mnie wielkim darem Boga. Przybywam do was jako pielgrzym z odległej krainy uprzywilejowany możliwością stąpania po ziemi, na której wiara chrześcijańska trwa od wieków, doświadczając radości i trosk. Tylko w samym dwudziestym wieku udało się wam zachować wiarę przez 50 lat presji totalitaryzmu. Nawet w najczarniejszych godzinach ateistycznego totalitaryzmu utrzymaliście płomień wiary. Nadzwyczajnym znakiem wiary jest to, że możemy dzisiaj przeżywać we Lwowie to wydarzenie. Dzięki Opatrzności Bożej moje polskie dziedzictwo uformowało mnie w ten sposób, że mogę zrozumieć wiele aspektów waszej kultury i tradycji. Wiemy dobrze, jak bardzo idea stworzenia tego seminarium była bliska Ojcu Świętemu, poświęcenie tego seminarium jest prawdziwym spełnieniem jego marzeń. To poświęcenie jest otwarciem nowego rozdziału w historii wiary katolickiej na tych ziemiach. Seminarium jest sercem diecezji, bowiem w nim ukształtowani zostaną przyszli duszpasterze waszego Kościoła. Oni sami i ich posługa duszpasterska wpłyną w sposób zrozumiały na przeżywanie wiary przez obecne i przyszłe generacje. Nie ma ważniejszej posługi kapłańskiej niż formowanie nowych kapłanów. Seminarium jest miejscem narodzin nowego życia Kościoła we Lwowie i całego Kościoła powszechnego. Ze względu na wyjątkowość roli kapłana w Kościele nie wystarczy, aby księża byli dobrze wykształceni, potrzeba, aby byli uformowani jako ludzie głębokiej wiary. Ksiądz nie będzie w stanie stworzyć społeczności wiary, jeżeli sam najpierw nie doświadczy intensywnego spotkania z Jezusem Chrystusem”.
Marian Skowyra
Tekst ukazał się w nr 12 (448), 28 czerwca – 15 lipca 2024
