Zapolska, Lwów, Skiz. 100 lat temu… Fot. Barbara Gierszewska, 30 października 2021

Zapolska, Lwów, Skiz. 100 lat temu…

Mija 100 rocznica śmierci Gabrieli Zapolskiej. Od 30 lat Polacy podróżując do Lwowa „pielgrzymowali” również do willi Skiz – zakupionego i odnowionego domu, w którym autorka „Skiza”, „O czym się nie mówi”, „O czym się nawet myśleć nie chce”, „Kaśki Kariatydy” i wielu innych utworów, w których solidaryzowała się kobietami, zamierzała spędzić resztę życia.

Willa „Skiz”, rysunek Stanisława Janowskiego, 1910 źródło: „Świat” 1910, nr 17, s. 12

Niestety, małżeństwo z malarzem Stanisławem Janowskim nie przetrwało próby czasu, a dla niej samej willa stała się ciężarem psychicznym i finansowym. Paradoksalnie, nasi rodacy (w tym ja) nie chcieli pamiętać złych emocji, jakie musiał wzbudzać w Zapolskiej Skiz, gdyż od lat 90. do dnia dzisiejszego byliśmy „pancerni” na przeciwności i snuliśmy plany odkupienia willi na muzeum jej imienia, na dom pracy twórczej dla teatrolożek i literaturoznawczyń…

Gabriela Zapolska bohaterką muralu na warszawskiej „Patelni”, źródło: nck.pl

Smutne, że ta niezwykła, odważna w poglądach i mająca dar autopromocji Polka (doczekała się dziesiątki opasłych biografii, w tym dwóch skandalicznych), do której „jak ulał” pasują hashtagi #metoo #girlpower #equality #WomenReality, schodzi z lwowskiej sceny bezgłośnie. Nie ma w mieście upamiętniającej ją tablicy, ławeczki, w teatrze nie grają jej sztuki, z powodu pandemii nie odbyła się planowana konferencja. Znika też Skiz – ostatni łącznik, lwowski ślad pamięci po Zapolskiej. Oto na parkanie zdewastowanej przez czas willi Skiz zawisł baner: „продаж”.

Barbara Gierszewska

Redakcja poleca również artykuł opublikowany w maju 2020 roku: W sprawie ratowania willi Gabrieli Zapolskiej

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

X