Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UINP) ogłosił plany rozpoczęcia prac poszukiwawczych ofiar zbrodni wołyńskiej, odpowiadając na wnioski złożone przez polskich obywateli. W 2024 roku UINP otrzymał liczne prośby o pomoc w odnalezieniu i ekshumacji szczątków członków rodzin na terenie Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem obwodu rówieńskiego.
Wniosek, który wpłynął we wrześniu, został uwzględniony w planie działań Instytutu na 2025 rok. Jak podkreślił Anton Drobowycz, przewodniczący UINP, instytut pozostaje otwarty na współpracę z polskimi organizacjami, mimo że formalne mechanizmy międzyinstytucjonalne w zakresie ochrony miejsc pamięci są nieaktywne od dłuższego czasu. W związku z tym, UINP podjął decyzję o samodzielnej koordynacji poszukiwań na wniosek polskich obywateli, przy jednoczesnym zaproszeniu strony polskiej do udziału w charakterze obserwatorów.
W realizacji tego zadania UINP będzie współpracować z innymi ukraińskimi instytucjami, takimi jak Państwowa Międzyresortowa Komisja ds. Uczczenia Pamięci Ofiar Wojny oraz Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznych Ukrainy, które odpowiadają za wydawanie zezwoleń na prace poszukiwawcze, ekshumacje oraz stawianie pomników i tablic pamiątkowych. Do współpracy włączone zostaną również organizacje specjalizujące się w prowadzeniu takich prac na terenie Ukrainy.
Ze względu na trudną sytuację w kraju, związaną z trwającą wojną, a także ograniczone zasoby kadrowe, tempo realizacji poszukiwań będzie uzależnione od dostępnych środków.
Rzecznik polskiego MSZ Paweł Wroński, skomentował te informacje dla Polskiej Agencji Prasowej, podkreślając, że choć jest to krok we właściwym kierunku, „minister Radosław Sikorski wielokrotnie podkreślał w rozmowach z ukraińskimi partnerami, że oczekujemy nie planów, a konkretnych decyzji”.
Polski Instytut Pamięci Narodowej zaznaczył, że nadal czeka na pozytywne rozpatrzenie przez władze Ukrainy swoich wniosków dotyczących rozpoczęcia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych ofiar ludobójstwa na Wołyniu. Decyzja ukraińskiego IPN o planach na 2025 rok, dotyczących poszukiwań w obwodzie rówieńskim, nie obejmuje wniosków składanych przez polski IPN.
Według polskich historyków na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-45 z rąk ukraińskich nacjonalistów śmierć poniosło około 100 tysięcy Polaków.
źródło: na podstawie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej
Karolina Romanowska: „Regularnie jeżdżę na Wołyń – runęło we mnie to rodzinne tabu”
