Na łamach „Nowego Kuriera Galicyjskiego” startuje nowy cykl artykułów. Prezentujemy twórczość zwycięzców warsztatów dziennikarskich „Młodzi Głoszą: Sztuka Nowoczesnych Mediów”, które były prowadzone przez dziennikarzy „Nowego Kuriera Galicyjskiego” – Andrzeja Końkę, Aleksandra Kuśnierza i Annę Gordijewską.
Skarb Karpat: Historia Skolego, której nie znaliście
Skole to niewielkie, lecz niezwykle urokliwe miasteczko położone w sercu Karpat, w dolinie rzeki Opór. Jego dzieje są ściśle związane z historią Polski i okresem zaboru austriackiego, co do dziś widoczne jest w bogatym dziedzictwie kulturowym regionu. Postaram się przybliżyć jego historię.
Wśród najcenniejszych zabytków Skolego, które opowiadają o jego przeszłości, wyróżniają się pałac Groedlów, kościół Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny, cerkiew Świętego Pantelejmona oraz Park Narodowy „Beskidy Skolskie”.
Pałac Groedlów, wzniesiony pod koniec XIX wieku w stylu neobarokowym, jest jednym z najbardziej imponujących obiektów architektonicznych w mieście. Początkowo należał do hr. Eugeniusza Kińskiego, jednak w 1886 roku majątek wraz z okolicznymi lasami został wykupiony przez braci Groedlów. Po założeniu firmy „Bracia Baronowie Groedlowie” przekształcili oni region w ważne centrum przemysłowe. Pałac gościł przedstawicieli arystokracji i wyższych sfer, a otaczający go park zachwycał rzadkimi gatunkami drzew. Do dziś budowla pozostaje świadectwem wpływu elit austriackich i polskich na rozwój Skolego.
Kościół Siedmiu Boleści Najświętszej Maryi Panny jest kolejną architektoniczną perłą miasteczka. Pierwotnie w tym miejscu stała drewniana świątynia z XVII wieku, która uległa zniszczeniu w pożarze. Obecny, murowany kościół zbudowano w 1892 roku według projektu Alfreda Kamienobrodzkiego. Przez lata był on duchowym centrum polskiej społeczności Skolego, miejscem modlitwy, spotkań i życia kulturalnego, ściśle związanego z historią dekanatu stryjskiego Kościoła rzymskokatolickiego.
Nie mniej cennym zabytkiem jest cerkiew świętego Pantelejmona, jedna z najstarszych drewnianych świątyń w Skolem, a zarazem wyjątkowy przykład architektury bojkowskiej, charakterystycznej dla regionu Karpat. Jej historia sięga XVI wieku. Wykonana z drewna i pokryta gontowym dachem, stanowi świadectwo dawnych tradycji i ducha miejscowej ludności.
Naturalnym skarbem regionu jest Park Narodowy „Beskidy Skolskie”, który łączy w sobie majestatyczne góry, gęste lasy, wartkie rzeki i malownicze wodospady. Wśród najczęściej odwiedzanych miejsc znajdują się góra Paraszka, twierdza Tustań i wodospad Kamionka. Park ten nie tylko chroni przyrodę, ale także przypomina o przeszłości – jego tereny były niegdyś ulubionym miejscem polowań arystokracji, w tym rodziny Groedlów. Jest to miejsce, w którym historia i natura splatają się w harmonijną całość, czyniąc Skole prawdziwą perłą Karpat.
Mam nadzieję, że ten krótki przegląd historii i zabytków Skolego zachęci Państwa do osobistego odkrywania tej niezwykłej miejscowości. Skole naprawdę potrafi zaskoczyć swoją historią, przyrodą i niepowtarzalnym urokiem.
Krystyna LepesewyczSzkoła Polskiej Mniejszości Narodowej w Stryju
