Od 12 lipca przez tydzień w Drohobyczu odbywać się będzie XII Międzynarodowy Festiwal Brunona Schulza.
Co dwa lata do galicyjskiego miasta, które Bruno Schulz uwiecznił w Sklepach cynamonowych, zjeżdżają się – niczym pielgrzymi – literaturoznawcy i krytycy, tłumacze, pisarze i poeci, artyści performatywni i wizualni oraz miłośnicy Schulza z całego świata, od Brazylii po Japonię. Festiwal, zwany przez ukraińsko-polskich organizatorów SchulzFestem, ma bardzo różnorodny program: panele dyskusyjne, spotkania autorskie i dyskusje literackie, czytania wierszy i prozy, wystawy, spektakle teatralne i działania plenerowe, koncerty i pokazy filmów. Uczestnictwo w tych wydarzeniach ma zarazem walor realnej i symbolicznej wędrówki przez wielokulturową tradycję i niezwykłą historię Drohobycza, zapisanych w architekturze obiektów, do których zaprasza festiwal. To pole dialogu o relacjach polsko-ukraińsko-żydowskich i roli kultury w spotkaniach ponad podziałami.
Mimo zagrożeń wojennych SchulzFest wciąż się odbywa, co sprawia, że uniwersalne przesłanie wydarzeń inspirowanych twórczością i biografią Brunona Schulza – wielkiego pisarza i artysty, który stał się ofiarą totalitaryzmów XX wieku – w jego „mieście jedynym na świecie” nabierają charakteru manifestacji sprzeciwu wspólnoty twórców kultury wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Podczas inauguracji SchulzFestu 12 lipca swoje wiersze czytać będą Serhij Żadan, ikona współczesnej ukraińskiej literatury i „frontu kultury”, i Ryszard Krynicki, jeden z najwybitniejszych twórców polskiej poezji. Rozmowę z poetami poprowadzą Monika Sznajderman i Paweł Próchniak. Serhij Żadan przeprowadzi też publiczną debatę z Adamem Michnikiem o relacjach polsko-ukraińskich, specjalnie nagrywaną dla legendarnego Radia Chartia z Charkowa, nieustannie bombardowanego przez Rosjan.
Nurt literacki SchulzFestu ‘26 będzie bardzo znaczący. Kontynuowany będzie cykl „wiersze w schronach” – akt symboliczny wobec niszczycielskiej siły wojny, realizowany podczas festiwalu od 2022 roku: swoją poezję w drohobyckich schronach przeciwbombowych czytać będą m.in. Serhij Żadan, Tomasz Różycki, Jurij Andruchowycz, Jacek Podsiadło, Marcin Sendecki, ks. Alfred Wierzbicki, Hałyna Kruk, Hryhorij Semenczuk, Ostap Sływynski. Z polskich twórców zapowiedzieli udział m.in. Anna Nasiłowska, Sylwia Chutnik, Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Andrzej Stasiuk, Ziemowit Szczerek i inni. Z twórców ukraińskich – m.in. Ołeksandr Bojczenko, Taras Prochaśko, Ołeksandr Myched, Anna Gruwer, Olga Olchowa, Ewa Rajska, Luba Paraskewia-Strynadiuk, jak i znakomici przedstawiciele środowisk akademickich. Odbędzie się premierowa prezentacja ukraińskiego wydania książki Serhija Żadana Mój Schulz.
W programie zaplanowano dwa panele dyskusyjne: „Ścieżki wyobraźni: Schulz – Vogel – Ficowski” i „Café Europa: małe centra świata”, z udziałem m.in. Myrosława Marynowycza, Krzysztofa Czyżewskiego, Marka Zaleskiego, Keti Kantaria – tłumaczki z Gruzji i Francesco Cataluccio – znanego włoskiego polonisty i tłumacza.
Wydarzenia artystyczne inauguruje gest dla tradycji lokalnej – występ drohobyckiego zespołu pieśni i tańca „Werchowyna”. Nurtem wiodącym będą koncerty kameralnych formacji eksperymentujących, odległych od nurtu pop, m.in. duetu Opla (Piotr Bukowski i Hubert Zemler) oraz Oli Bilińskiej i Izy Lamik (pieśni z tradycji żydowskiej), także lwowskiej formacji „Trzy kroki w noc” oraz Olega Kadanowa. Będą znaczące spektakle! Na SchulzFest powraca Cambaleo Teatro z Madrytu, stylistycznie spokrewniony z polską Akademią Ruchu, z przedstawieniem „Dźwięk liczb urojonych” oraz z projektem work in progress realizowanym z drohobyckim off-owym teatrem Alter. Zobaczymy również „Antenę” – spektakl wyprodukowany przez bytomski teatr Rozbark, w reżyserii Macieja Gorczyńskiego, według wierszy Serhija Żadana. Premierowe, autorskie przedsięwzięcie w kultowych lokacjach Drohobycza planuje Paweł Passini. Na swoje przedstawienie zaprosi też zawodowy drohobycki teatr im. Jurija Drohobycza.
W dniu inauguracji organizatorzy zapraszają na wernisaże, wystawy będą do oglądania przez cały lipiec. Po raz pierwszy prezentowane będą rysunki Serhija Żadana – debiut poety jako artysty! Piotr Tymochowicz, laureat tegorocznego konkursu malarskiego im. Leona Wyczółkowskiego, zapowiedział obrazy z cyklu „Dziedzictwo przeszłości”, Anna Kuśmierczyk, artystka-filmowiec – prace „Kolaże numeryczne”, a akwarelista Bartłomiej Michałowski – serię „Do jasnej smugi świtu”. Będzie – bo jest na SchulzFeście od dwudziestu lat – performer Włodko Kaufman, szef artystyczny legendarnej lwowskiej Dzygi, promotor ukraińskiej sztuki współczesnej i nowoczesnej. I będzie… Edward Dwurnik – jednodniowy pokaz jego sławnego rysunku „Polska Nike”. Zapowiedziano również trailer filmu o Brunonie Schulzu i Drohobyczu, realizowanego we współpracy z… AI.
dyrektorka SchulzFestu: Wiera Meniok, Drohobycz
dyrektor artystyczny: Grzegorz Józefczuk, Lublin
info: brunoschulzfestival.org, polcentrumdro.org
Zakończył się XI Międzynarodowy Festiwal Brunona Schulza w Drohobyczu
