W 105. rocznicę bitwy pod Dytiatynem uczczono pamięć polskich żołnierzy, którzy oddali życie, by powstrzymać bolszewików w marszu na Tarnopol. W walkach poległo ponad 240 żołnierzy Wojska Polskiego, a starcie przeszło do historii jako „Polskie Termopile”.
Na polskim cmentarzu wojennym na wzgórzu pod Dytiatynem odprawiono uroczystą mszę świętą w intencji poległych. Przy mogiłach bohaterów zebrali się przedstawiciele polskich organizacji z Iwano-Frankiwska (dawnego Stanisławowa) i Lwowa, a także polscy dyplomaci, lokalne władze oraz mieszkańcy. W uroczystości uczestniczyli również uczniowie Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny i Liceum nr 24 im. Marii Konopnickiej we Lwowie, którzy przybyli z pocztami sztandarowymi.
Delegacje złożyły wieńce i zapaliły znicze na płycie cmentarza wojennego.
Bitwa pod Dytiatynem, stoczona 16 września 1920 roku, miała kluczowe znaczenie dla zatrzymania bolszewickiej ofensywy. Około sześciuset polskich żołnierzy, wspieranych przez ukraińską dywizję kawalerii, przez wiele godzin odpierało ataki trzykrotnie liczniejszego przeciwnika na Wzgórzu 385.
W dwudziestoleciu międzywojennym miejsce ostatniego spoczynku dytiatyńskich bohaterów otoczone było czcią i szacunkiem. Niestety za czasów radzieckich kaplicę i cmentarz zrównano z ziemią. Dopiero po odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, na wzgórzu porośniętym trawą mieszkańcy Dytiatyna postawili żelazny krzyż. Ten krzyż i krzew czerwonej dzikiej róży wśród pól przez wiele lat były symbolami heroicznej walki z bolszewikami.
Polski cmentarz wojskowy odbudowano w 2015 roku i od tej pory co roku w miejscu bitwy płoną znicze. Miejscem pamięci w Dytiatynie opiekują się ojcowie franciszkanie z pobliskich Bołszowiec oraz Krakowa za pośrednictwem fundacji „Brat Słońce” przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.
Bitwa pod Dytiatynem jest uważana przez historyków za jedną z najważniejszych potyczek wojsk polskich z armią bolszewicką na tym terenie. Walki te zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
Inf. własna
Tekst ukazał się w nr 18 (478), 30 września – 16 października 2025
