Przy ulicy Wynnyczenki 30 (d. Czarneckiego) we Lwowie rozpoczęło działalność Centrum Kultury Polskiej. Nowa placówka mieści się w odrestaurowanym budynku dawnego klasztoru karmelitanek bosych, później Wyższego Seminarium Duchownego. Inwestycja została współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Interreg NEXT Polska – Ukraina.
– Jesteśmy Centrum, które należy do Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie, wspiera nas Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ale również Senat RP oraz Instytut Rozwoju Języka Polskiego – wyjaśniła Agata Sakowicz, dyrektor.
W dniach 3–6 grudnia odbyły się tam szkolenia dla środowisk polonijnych z medycyny taktycznej oraz warsztaty, prowadzone przez zawodowych saperów i psychologa wojskowego.
– W Centrum Kultury Polskiej realizujemy projekt finansowany z Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP o nazwie „Szkoła Rezyliencji Polonijnej”, który jest skierowany do polskich środowisk ze Lwowa, ale też z całej Ukrainy, przede wszystkim dla wolontariuszy, dla ludzi akcji pomocy zaangażowanych w przeróżne działania pomocowe. Naszym celem jest wsparcie naszych rodaków, którzy na co dzień służą innym. Rezyliencja, czyli odporność na wszelkie kryzysy psychiczne i społeczne, kulturowe. Jest to trochę nowomodne słowo, ale myślę, że ma w sobie wielką moc i bardzo nam zależy żeby pokazać, iż Polska pamięta o swoich rodakach tutaj na miejscu i że chcemy dać im realne wsparcie. A to wsparcie polega dziś na tym, że przez trzy dni się szkolimy. Mamy zajęcia z medycyny taktycznej, z przeróżnych aktywności. Mamy wykładowców, którzy przyjechali do nas prosto z frontu i pokazują nam jak zachowywać się w sytuacjach kryzysowych, w sytuacji ataku paniki, w sytuacji zagrożenia. Nasz program jest podzielony na zajęcia stricte merytoryczne, taktyczne, praktyczne. Ale też jest ta druga strona medalu, czyli zajęcia o dobrostanie naszych ludzi, działania miękkie, żeby troszeczkę się rozerwać, trochę pomyśleć o sobie, zastanowić się nad swoim stanem emocjonalnym, żeby w ogóle pomyśleć o sobie, a nie tylko o drugim człowieku. Chcemy pokazać, że myślenie o sobie nie jest egoizmem, że dbanie o siebie jest w dzisiejszych czasach też bardzo ważne. Bo to da nam siłę. Jeśli będziemy myśleć o sobie, to da nam siły, żeby pomóc innym.
Współorganizatorami szkoleń „Szkoła Rezyliencji Polonijnej” są Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie oraz Fundacja PolandHelps. Zajęcia trwały od rana do wieczora.
W przerwie rozmawiamy z Wiktorią Szewczenko, prezeską Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego im. Juliana Lublińskiego w Zwiahlu, obwód żytomierski.
– Przyjechało nas dziesięciu wolontariuszy, którzy na co dzień pomagają naszym żołnierzom polskiego pochodzenia, ale nie tylko – powiedziała. – Wolontariusze są zrzeszeni w naszej polskiej organizacji. Pierwszy dzień był bardzo intensywny i dla nas bardzo ciekawy. Program jest bardzo napięty. Omawialiśmy pierwszą pomoc medyczną, medycynę taktyczną. Rozmawialiśmy o tym jak się zachowywać w czasie wojny, jak wolontariusz może sobie pomoc, bo wiemy, że trzeba zadbać o siebie, żeby potem móc zadbać o innych. Tego nas tu uczą, bo do tego co się dzieje od 2022 roku nikt nie był przygotowany. Wiedza, którą tu zdobywamy, jest bardzo potrzebna, abyśmy mogli ją wykorzystać w przyszłości.
Spotkałem w Centrum też Tamarę Rodenko, wiceprezes NGO „Dom Polonii na Wschodzie” w Charkowie, która powiedziała:
– Ostatnio mamy duży projekt medyczny opieki medycznej dla 125 osób: dwie wizyty do lekarza, badania ambulatoryjne i pomoc psychologiczna. Wśród członków naszej organizacji mamy tych, którzy zginęli na froncie, lub zostali ranni. Mamy kobietę, której syn od dwóch lat znajduje się w niewoli rosyjskiej, dlatego pomoc psychologiczna jest bardzo ważna np. dla osób starszych, które wyjechały albo nie wyjechały lub wróciły do Charkowa. Cały czas pomagamy. Pomagamy też uchodźcom w Polsce. Z banku żywności przywozimy co możemy, dokarmiamy. W Charkowie pozostało około 70 osób polskiego pochodzenia. Ale to się zmienia – ktoś wyjeżdża, ktoś wraca.
Centrum Kultury Polskiej we Lwowie rozwija swoją działalność i realizuje kolejne projekty.
– W tym roku realizujemy jeszcze projekt z Instytutu Rozwoju Języka Polskiego – Kawiarenka Językowa – zaznaczyła dyrektor Agata Sakowicz. – W sumie już od trzech miesięcy odbywają się tutaj zajęcia z języka polskiego w trzech grupach zaawansowania. Są to regularne spotkania. A oprócz tego realizujemy cykl dziewięciu wydarzeń kulturalnych. Część z nich już się odbyła. Mieliśmy spotkania literackie, warsztaty teatralne. Dzisiaj mamy spotkanie z pisarzem ukraińskim, świetnie mówiącym po polsku – Andrijem Lubką, wokół książek „Wojna od tyłu” oraz „Noc w Stambule”. Chcemy też pokazać mieszkańcom Lwowa jak uczyć się języka polskiego jako obcego. Tu Andrij Lubka jest doskonałym przykładem jak można fantastycznie nauczyć się języka polskiego. Mamy również warsztaty teatralne dla dzieci i młodzieży oraz dla dorosłych. Odbędzie się też kurs kreatywnego pisania, więc będziemy mieć spotkanie z polskim poetą Rafałem Rutkowskim, który przyjedzie i pokaże nam jak dużą wartość ma dzisiaj pisanie. Chociażby pisanie pamiętników, zapisywanie tego co się dzieje i dawanie świadectwa w formie słowa. Przed nami jeszcze koncert kolęd, spotkanie świąteczne. Chcemy zaprosić organizacje polskie ze Lwowa i z całej Ukrainy żeby wspólnie cieszyć się tym świątecznym czasem.
Tego wieczoru Andrij Lubka, ukraiński pisarz, tłumacz i wolontariusz z Użhorodu, opowiadał o specyfice Zakarpacia oraz o zmieniających się relacjach regionu z Polską. W rozmowie poruszył temat historycznych stereotypów, wpływu rozwoju polskiej gospodarki na postrzeganie Polski wśród mieszkańców Zakarpacia oraz rosnącej roli kontaktów kulturalnych i edukacyjnych. Osobno mówił o swoim zaangażowaniu w wolontariat. Ostatnio zebrał środki, kupił i przekazał dla żołnierzy ukraińskich 408 (!) samochód.
Była też możliwość nabycia książki pisarza.
Obecni byli konsul Dorota Dmuchowska i konsul Diana Graczyk z Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, konsul Tomasz Kowal z Konsulatu Generalnego RP w Winnicy.
Konstanty Czawaga
Tekst ukazał się w nr 23-24 (483-484), 19 grudnia 2025 – 15 stycznia 2026
Konstanty Czawaga
Przez całe życie pracuje jako reporter, jest podróżnikiem i poszukiwaczem ciekawych osobowości do reportaży i wywiadów. Skupiony głównie na tematach związanych z relacjami polsko-ukraińskimi i życiem religijnym. Zamiłowany w Huculszczyźnie i Bukowinie, gdzie ładuje swoje akumulatory.
