Nagroda im. Łobodowskiego po raz drugi

Nagroda im. Łobodowskiego po raz drugi

Od wielu lat jest przykładem tego, że sztuka i kultura są wartościami ponadnarodowymi. Współpracuje i przyjaźni się z twórcami polskimi i ukraińskimi, jest honorowym gościem międzynarodowych festiwali i autorem niezapomnianych spektakli. Człowiek, znany nie tylko we Lwowie – Zbigniew Chrzanowski, dyrektor i reżyser Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie – odebrał kolejną nagrodę: Międzynarodową Nagrodę im. Józefa Łobodowskiego.

Kim byl Józef Łobodowski? Dziś mało kto o nim mówi. A szkoda, bo być może właśnie dziś ten wybitny polski poeta (1909–1988), tłumacz literatury ukraińskiej i przyjaciel Ukrainy, powinien być przywoływany. Józef Łobodowski już w latach 30. ubiegłego stulecia odważnie i z pasją propagował pojednanie polsko-ukraińskie. Zaproszony do Łucka przez Henryka Józewskiego, został redaktorem czasopisma „Wołyń”. Gdy pełnił tę funkcję, a później, po wojnie, przebywał na emigracji, starał się łagodzić konflikty polsko-ukraińskie. Została nam po nim poezja, proza, krytyka literacka i artykuły: od epoki Rusi Kijowskiej do czasów najnowszych.

Nic więc dziwnego, że Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Lublinie – wspierane przez fundacje „Willa Polonia” (Lublin),  „Dla pokoleń”  (Lublin) oraz Stowarzyszenie Polska-Wschód (Oddział w Lublinie) – właśnie jego wybrały na patrona nagrody, przyznawanej tłumaczom literatury krajów Europy Środkowej i Wschodniej oraz popularyzatorom idei pojednania między narodami. W tym roku została przyznana po raz drugi.

W kategorii pierwszej – dla pisarza z krajów wschodnich, którego praca została opublikowana po polsku – nagrodę odebrali Tetiana i Serhij Dziubowie (Ukraina) za książkę Rozmowa mężczyzny i kobiety (przekład: Grupa MARa – Anna Tylutka, Marianna Chłopek – Labo, Roksana Krzemińska) oraz Iwan Jackanin (Słowacja), którego książka Dobry już byłem (przekład: Iwona Wasilewska) ukazała się w języku polskim.

Nagrodę w kategorii drugiej – dla tłumacza literatury polskiej za przekład książki współczesnego, polskiego autora na jeden z języków Środkowej i Wschodniej Europy – otrzymał profesor Pawło Hrycenko – językoznawca –  wybitny uczony, dyrektor Instytutu Języka Ukraińskiego Ukraińskiej Akademii Nauk w Kijowie, slawista o międzynarodowym autorytecie.

Natomiast w trzeciej kategorii został wyróżniony Zbigniew Chrzanowski – aktor, reżyser, dyrektor artystyczny Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie, popularyzator idei ponadgranicznej współpracy na polu kultury.

Taki werdykt ogłosiły Jury Nagrody w składzie: ks. prof. dr hab. Edward Walewander – przewodniczący jury, prof. Marija Zhygalova (Białoruś), prof. Lubov Frolak (Ukraina),  prof. Switłana Krawczenko (Ukraina),  dr hab. Janina Szcześniak – członek, prof. dr hab. Feliks Czyżewski,  prof. dr hab. Czesław Michałowski – członek, prof. dr hab. Jan Gurba – członek, dr Jan Sęk – członek, dr Marek Olejnik – sekretarz,  red. Wojciech Pestka – członek, Zbigniew Włodzimierz Fronczek prezes Lub. Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich – członek.

Jury przesyłało listy gratulacyjne dla wydawców i tłumacza dzieła Józefa Łobodowskiego „Przeciw upiorom przeszłości”. Natomiast przekład na ukraiński dokonany przez Andryja Pawłyszyna został opublikowany wspólnymi siłami przez wydawnictwa „Test” (Lublin) oraz „Astrolabia” (Lwów) w roku 2016.

Uroczyste wręczenie nagród, w którym wzięli przedstawiciele lubelskich organizacji i instytucji kultury, miało miejsce 10 października 2016 roku w sali Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie (ul. Kopernika 42). Towarzyszyły mu liczne spotkania i otwarte debaty poświęcone promocji myśli i dorobkowi translatorskiemu Józefa Łobodowskiego, w tym wykład inauguracyjny prof. Svitlany Krawczenko (Łuck) „Józef Łobodowski i jego wizja stosunków ukraińsko-polskich w XX wieku” oraz debata o znaczeniu dorobku literackiego J. Łobodowskiego dla współczesności z udziałem przedstawicieli jury Nagrody, tłumacza Andrija Pawłyszyna i przedstawicieli Wydawcy połączona z promocją książki „Przeciw upiorom przeszłości”, które poprowadził dr Iwan Matkowsk z Biblioteki Naukowej Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. I. Franki.

Wieczór galowy zamknął salon literacki poezji Józefa Łobodowskiego. Jego wiersze zebranym przedstawili aktorzy Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie.

Ta nagroda -której laureatami są i Polacy, i Ukraińcy – może stać się kolejnym pomostem pomiędzy narodami, które niejednokrotnie dzieliły trudne karty historii. Być może taka właśnie jest jej funkcja - mówić o tych, którzy łączą nas w teraźniejszości.

Elżbieta Lewak
Tekst ukazał się w nr 20 (264) 28 października – 14 listopada 2016

X