Relacje między Unią Europejską i Ukrainą, sowieckie i rosyjskie zbrodnie, czy Białorusini potrzebują historii? 32 badaczy, 73 wykłady, 19 sesji tematycznych – dwudniowe spotkanie przedstawicieli międzynarodowego środowiska naukowców z zakresu historii, prawa i dyplomacji spotka się na Uniwersytecie Warszawskim w dniach 17-19 października.
Przyszłość badań nad Europą Środkowo-Wschodnią w świetle rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie, to temat przewodni konferencji z udziałem ekspertów m.in z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Niemiec czy Litwy.
W obliczu trwającej już trzeci rok wojny Rosji z Ukrainą i jej agresywnej postawy wobec sąsiednich państw, Instytut Pileckiego wspólnie z przedstawicielami Instytutów badawczych z Polski i zagranicy proponuje wydarzenie, w ramach którego eksperci podsumują wieloaspektowo dotychczasowy stan badań oraz zaproponują nowe ścieżki analizy historii, jej związków z teraźniejszością oraz przyszłości badań nad Europą Środkowo-Wschodnią jako politycznie suwerennego regionu mającego własne, historyczne doświadczenia zmagania się z rosyjskim imperializmem.
Miejsce: bud. Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Dobrej 55, wstęp wolny.
Pełny program konferencji do pobrania pod linkiem: https://instytutpileckiego.pl/pl/badania/fall-conference/venue
Kongres ma na celu zebranie w jednym miejscu środowiska międzynarodowych badaczy, którzy pod-czas 19 sesji naukowych zaprezentują szeroki wachlarz zagadnień dotyczących historii sytuacji społeczno-politycznej na Wschodzie Europy, a także poddadzą dyskusji możliwy, przyszły kształt nauki oraz publicznego dyskursu dotyczącego naszej części Europy.
Po rosyjskiej agresji na Ukrainę zmieniły się dotychczasowe, w dominującej części rosyjsko-centryczne wzorce percepcji Europy Środkowo-Wschodniej (w tym Polski) w zachodnim świecie akademickim. Jakie przybierają formy? W którą stronę będą ewoluować? Czy nauka na Zachodzie odejdzie od nich na stałe?
Na te pytania postarają się odpowiedzieć zaproszeni goście, uczestnicy paneli dyskusyjnych.
(…) Kluczowe dla rezultatów wydarzenia będzie prześledzenie zachodzących zmian w percepcji i ba-daniu tego obszaru świata, z Polską, Ukrainą i Rosją na czele. Przez dłuższy czas wydawało się, że okres stabilności, które przyniósł Pax Americana, będzie oznaczał niezachwiany rozwój obszaru Europy Środkowo-Wschodniej, jednak agresywne działania Rosji zakłócają ten proces. Co to oznacza dla państw naszego regionu? (…) czytamy w zapowiedzi wykładu prof. Marka Cichockiego, Od końca historii do nowej zimnej wojny. Zmieniające się paradygmaty historyczne w badaniach nad Europą Środkowo-Wschodnią.
Konferencja jest międzynarodowym wydarzeniem naukowym, a podejmowane podczas debat tematy w istotny sposób wpływają na polityczny, społeczny, historyczny i wizerunek krajów wchodzących w skład naszego regionu. Do obrad zaproszonych zostało 32 badaczy, naukowców z różnych części świata, którzy od wielu lat badają i analizują to, co dzieje się w Europie Środkowo-Wschodniej.
Agresja rosyjska paradoksalnie przyspieszyła proces uzyskiwania podmiotowości regionu. Głos Kijowa, Warszawy czy Wilna i Pragi stał się bardziej słyszalny, a doświadczenie historyczne wynikające z długiej historii bycia w cieniu Związku Sowieckiego przyczyniło się do budowy koalicji państw regionu i wywarcia ogromnej presji na Europie Zachodniej w kwestii udzielenia pomocy Ukrainie. O uzyskaniu podmiotowości i nowej roli państw regionu, z Polską i Ukrainą na czele, mówić będą: prof. Andrzej Szeptycki (Uniwersytet Warszawski) oraz prof. Igor Lukes (Uniwersytet w Bostonie) i dr Tatiana Portnova (Uniwersytet Pocztadmski).
Wojna w Ukrainie spowodowała, że dostęp do archiwów zarówno rosyjskich jak i ukraińskich został niemal całkowicie ograniczony. O sytuacji materiałów źródłowych i skutkach jakie przyniesie to dla badań historycznych opowie prof. Mark Kramer z Uniwersytetu Harvarda podczas wykładu Badania archiwalne w byłym Związku Sowieckim. Sytuacja przed i po lutym 2022 roku.
Podczas konferencji odbędzie się także dyskusja na temat prób fałszowania historii regionu i celów polityki historycznej Federacji Rosyjskiej jak i Białorusi i roli jaką odgrywają w rosyjskiej propagandzie.
Rosja próbuje nie tylko instrumentalizować historię II wojny światowej ją fałszować, ale także sięgając po argumenty z historii uzasadniać swoje roszczenia terytorialne względem Ukrainy, a także grozić innym państwom regionu. Wiele z elementów tej propagandy rezonuje później w światowych mediach jako uzasadnione stanowisko polityczne, dlatego tak ważna staje się rzetelna i ekspercka dyskusja na temat historii i pamięci regionu.
Temat rosyjskiej propagandy uwzględni zrozumienie natury putinowskiej propagandy, jej kanałów oraz sieci wpływu Rosji. Skupi się na mechanizmach wzmacniających i generujących rozwój współczesnej propagandy rosyjskiej i wsparcia imperialnej polityki z czasów sowieckich wobec Zachodu i Globalnego Południa.
Ważnym elementem tej debaty jest zrozumienie w jaki sposób Europa Środkowa i Wschodnia może odegrać wiodącą rolę w reagowaniu na prorosyjskie kampanie wpływów i propagandy na polu historycznym.
Wzorem poprzednich konferencji Instytutu Pileckiego, przyjrzymy się burzliwym relacjom po-między historią, prawem międzynarodowym a polityką. Jakie lekcje historyczne można wyciągnąć z analizy postępowań przed międzynarodowymi trybunałami? Czy Europa Środkowo-Wschodnia jest skazana na masowe przelewanie krwi i kolejne masowe zbrodnie? Jaki jest wpływ uwarunkowań historycznych na rozwój współczesnych wydarzeń? Czy w przeciwieństwie do zbrodni III Rzeszy, nierozliczone zbrodnie komunizmu powodują, że Rosja jest bardziej skłonna popełniać te zbrodnie ponownie? Te i wiele innych pytań kluczowych z punktu widzenia historii Europy Środkowo-Wschodniej pad-nie podczas konferencji, a uczestnikami będą między innymi:
Prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala, Uniwersytet Warszawski
Prof. Marek Cichocki, Collegium Civitas, Warszawa
Prof. Mirosław Filipowicz, Katolicki Uniwersytet im. Jana Pawła II w Lublinie
Prof. Joanna Getka, Uniwersytet Warszawski
Prof. Patrycja Grzebyk, Uniwersytet Warszawski
Prof. Jan Holzer, Uniwersytet Masaryka w Brnie
Prof. Igor Kąkolewski, Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie
Prof. Marek Kornat, Polska Akademia Nauk
Prof. Mark Kramer, Uniwersytet Harvarda
Dr Bartłomiej Krzysztan, Polska Akademia Nauk
Prof. Simon Lewis, Uniwersytet w Bremie
Prof. Igor Lukes, Boston University
Prof. John Micgiel, Centrum Europy Wschodniej, Uniwersytet Warszawski
Prof. Simo Mikkonen, Uniwersytet Wschodniej Finlandii
Prof. Andrzej Nowak, Polska Akademia Nauk
Dr Tetiana Portnova, Uniwersytet Poczdamski
Prof. William Pyle, Middlebury College
Prof. Darius Staliūnas, Litewski Instytut Historyczny i Uniwersytet Wileński
Prof. Anton Weiss-Wendt, Norweskie Centrum Studiów nad Holokaustem i Mniejszościami
Dr Aldo Zammit Borda, City, University of London
Organizatorami konferencji jest Instytut Pileckiego w Warszawie oraz Davis Center for Russian and Eurasian Studies at Harvard University, Instytut Studiów Politycznych i Instytut Historii Polskiej Aka-demii Nauk, Instytut Studiów Europejskich Uniwersytetu Jagiellońskiego, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk oraz Instytut Historii Litwy.
źródło: Instytut Pileckiego
