Jak Rosjanie oceniają relacje z Polską i Niemcami?

Jak Rosjanie oceniają relacje z Polską i Niemcami?

Chciałoby się odpowiedzieć, że każdy po swojemu. Należy jednak sięgnąć do aktualnego i wiarygodnego źródła, a takim stał się raport Instytutu Spraw Publicznych pt. „Na Zachodzie lepiej niż u nas” – Rosjanie o Rosji, Polsce i Niemczech”, przedstawiony na konferencji prasowej 2 marca br. w Warszawie, a będący wynikiem przeprowadzonych badań rosyjskiej opinii społecznej.

 

Konferencję prowadził dr Jacek Kucharczyk, prezes Zarządu ISP, a główne tezy raportu zreferowała dr Agnieszka Łada, kierownik Programu Europejskiego w tymże Instytucie. Tezy były konkretne, rzeczowe i wymowne w swej treści. Obejmowały dziesięć grup tematycznych, zgrupowanych w trzech blokach obejmujących: opinie o sytuacji w Rosji, Polsce i Niemczech, ocenę relacji Rosji z Polską i Niemcami oraz znaczenie Rosji, Polski i Niemiec w Europie. Posiłkując się wypowiedzią referentki i treścią raportu – całokształt opinii można by, syntetyzując, ująć następująco:

1. Rosyjskie państwo nie dba o obywateli. Spośród ok. 1600 ankietowanych, uważa tak prawie połowa, czyli 45%. W przypadku Polski uważa tak 47% rosyjskich respondentów;

2. Rosyjscy urzędnicy są skorumpowani. Zdaniem aż 80% ankietowanych, korupcja jest powszechnym problemem wśród rosyjskich urzędników. W przypadku Polski, prawie 47% nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy jest to zjawisko powszechne czy nie. W odniesieniu do Niemiec, tylko 13% uważa, że urzędnicy niemieccy są skorumpowani;

3. Nienajlepsze opinie o rozwoju gospodarki. W odpowiedzi na pytanie, czy rosyjska gospodarka rozwija się dobrze, prawie 40% odpowiedziało przecząco, a 25% – twierdząco. Według rosyjskich respondentów, polska gospodarka jest w lepszej kondycji niż rosyjska. 76% pozytywnie oceniło rozwój gospodarki niemieckiej;

4. Ponad jedna trzecia (37%) Rosjan wierzy w wolność środków masowego przekazu w tym, że mogą krytykować partię rządzącą. Prawie jedna czwarta (24%) uważa jednak, że w Rosji nie ma wolnych mediów. W wolność polskich mediów wierzy 44% Rosjan;

5. Relacje z Niemcami są lepsze niż z Polską. Za dobre i bardzo dobre uważa bilateralne stosunki z Niemcami 60% ankietowanych. Relacje z Polską pozytywnie oceniło 18% ankietowanych, a 54% uznaje, że stosunki z Polską są „ani dobre ani złe”;

6. W stosunkach z Polską bez zmian. Prawie połowa ankietowanych (43%) relacje z Polską ocenia jako takie, które w ciągu ostatnich trzech lat nie uległy zmianie, choć jedna czwarta badanych uważa, że się pogorszyły;

7. Polska nie jest zagrożeniem. 38% Rosjan nie widzi w Polsce zagrożenia dla Rosji, 45% nie widzi go w Niemczech;

8. Wpływ Polski i Niemiec na relacje Rosji z innymi partnerami. Polska stara się wzmacniać pozycję w Unii Europejskiej i kształtować politykę UE wobec Rosji. Ponadto wspiera rozwój dobrych stosunków UE i państw poradzieckich z USA. Jako inicjator programu Partnerstwa Wschodniego, stara się również dbać o dalszą integrację sześciu b. republik postradzieckich z Unią Europejską. Tymczasem państwa te nadal uważane są przez Rosję za należące do jej strefy wpływów. Prawie połowa (45%) respondentów jest zdania, że Polska ani nie pomaga, ani nie przeszkadza współpracy Rosji z UE. Podobnie, 45% respondentów nie uważa, by Polska w jakikolwiek sposób wpływała na relacje Rosji z Ukrainą, innymi krajami WNP i ze Stanami Zjednoczonymi;

9. Niemcy pomagają. W porównaniu z wpływem Polski, niemieckie oddziaływanie oceniane jest w bardziej pozytywnym świetle. W przypadku stosunków Rosji z UE, Berlin jest postrzegany jako sojusznik w oczach 29% badanych. Odmiennego zdania jest jedynie 3% respondentów;

10. Znaczenie Rosji, Polski i Niemiec w Europie. Tutaj opinie są podzielone. Ponad jedna trzecia badanych (38%) jest zdania, że Rosja to kraj o dużym znaczeniu w Europie, ale prawie jedna czwarta ankietowanych (23%) jest zdania, że Rosja nie odgrywa istotnej roli, a 32% nie ma jednoznacznego zdania w tej kwestii. Za kraj o mocnej pozycji uważają Niemcy. Aż 71% badanych ocenia, że są one państwem o dużym znaczeniu w Europie. Tylko jedna piąta ankietowanych uważa, że Polska jest ważnym krajem europejskim, a jedna czwarta (24%) jest odmiennego zdania. Uogólniając, Polska jest dla obywateli Rosji europejskim „średniakiem” o niewielkim wpływie na kształt polityki europejskiej.

Oprócz powyższych informacji, z konferencji wyniosłem kilka refleksji uogólniających. Relacje rosyjsko-polsko-niemieckie postępują w dobrym kierunku, tj. dobrego, konstruktywnego sojuszu i partnerstwa. Dobrosąsiedztwo przekształca się w realne szanse na rozwój gospodarczy i w autentycznie przyjazne stosunki międzyludzkie. Niemcy i Polska stają się dla Rosji modelem rozwoju i drogi do dobrobytu.

Rosja stopniowo europeizuje się poprzez rozwój współpracy z krajami unijnymi, w tym z Polską, czerpiąc doświadczenia polskie z procesu transformacji systemowo-ekonomicznej, w tym, w tworzeniu sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Zachowując spojrzenie globalne na świat, postrzega coraz bardziej wewnętrzne problemy gospodarcze i społeczne, w rozwiązywaniu których pomocne są stosunki dwustronne, w tym z sąsiadami.

Istnieje potrzeba zwiększenia informacji wzajemnej o krajach i narodach na użytek całego społeczeństwa, a nie tylko polityków czy wąskich grup ekspertów i specjalistów z poszczególnych dziedzin i branż. Powinniśmy o sobie wiedzieć znacznie więcej nie tylko w stolicach, ale we wszystkich regionach. A w tym jest wydatna misja i rola mediów, tak w Rosji, jak i w Polsce. Służb dyplomatycznych – także, zwłaszcza, że ich potencjał informacyjny i możliwości promocyjne, tak w Warszawie, jak i w Moskwie czy Kijowie, są zasobne i wiarygodne. Jednym słowem – bądźmy sobie bliscy!

Mikołaj Oniszczuk, Warszawa

Tekst ukazał się w nr 5 (153), 16 marca – 29 marca 2012

X