Czy konstytucja jest wartością absolutną?

Czy konstytucja jest wartością absolutną?

Gościem XXVII Spotkania Ossolińskiego był prof. Mirosław Wyrzykowski, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 2001-2010, znany polski prawnik. Jako uczony, przez wiele lat związany był z Uniwersytetem Warszawskim, wykładał również na uniwersytetach w Lozannie, Sorbonie, Budapeszcie, Bonn, Sydney, Konstancji i Bayreuth. Tematem wykładu prof. Wyrzykowskiego we Lwowie była kwestia „Czy Konstytucja jest wartością absolutną?”.

 

W kolejnym Spotkaniu Ossolińskim wzięli udział naukowcy z Uniwersytetu i Politechniki lwowskiej, pracownicy konsulatu RP we Lwowie, lwowskich muzeów i bibliotek, członkowie TKPZL. Prelegenta przedstawił prof. Myrosław Romanicki, dyrektor Biblioteki Akademii Nauk Ukrainy im. Wasyla Stefanyka, a spotkanie prowadziła Wiktoria Malicka, przedstawicielka Zakładu Naukowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Mirosław Wyrzykowski postarał się aby przygotowany referat był interesujący dla każdego z gości, harmonijnie dozował terminy prawnicze i cytaty z tekstu Konstytucji RP. Był to ciekawy wykład naukowy, wzbogacony o liczne przykłady z życia politycznego współczesnej Polski, rozmyślenia o prawach i obowiązkach władzy państwowej wobec obywateli, współpracy, podziale pełnomocnictw i, co najważniejsze, o roli społeczeństwa w wykonywaniu przepisów konstytucyjnych.

W tej sprawie niezwykle ważne jest rozdzielenie pełnomocnictw pomiędzy władzą wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą. Ostatnia powinna być naprawdę niezależną i wolną od decyzji władzy politycznej. Niezwykle ważnym i odpowiedzialnym pod tym względem jest działalność Sądu Konstytucyjnego, gwaranta dotrzymania paragrafów Konstytucji, jej strażnika. Jedną z podstaw demokratycznego państwa jest właśnie niezależność władzy sądowniczej. W niektórych krajach obowiązują bardzo demokratyczne konstytucje, lecz nie ma prawdziwej demokracji, bo wiele zapisów pozostaje wyłącznie na papierze, a praktyki rządzenia państwem są odmienne.

Prelegent absolutnie swobodnie czuł się w tłumaczeniu złożonych zagadnień życia politycznego RP w ostatnich latach, których był nie tylko świadkiem, ale i bezpośrednim uczestnikiem, jako sędzia Sądu Konstytucyjnego. Złożone, jak by nie było, kwestie uzupełnił miłym uśmiechem i wyrazistą gestykulacją, co bardzo zbliżało go do słuchaczy.

 

W wykładzie zaznaczył, że Konstytucja jest elementem żywego społeczeństwa. Jakie jest społeczeństwo, jakie są jego elity polityczne – taki też jest poziom realizacji i stosowania w praktyce przepisów konstytucyjnych. W tej sprawie obok władzy sądowniczej bardzo ważną rolę pełni też „czwarta władza” – prasa i media. Niestety we współczesnej Polsce ta władza jest jeszcze słaba, niepewna, a często bywa na usługach władz politycznych. W III RP siedem lat poszło na uchwalenie obecnie obowiązującej Konstytucji, która, była kompromisem różnych opcji politycznych. Podstawą Konstytucji jest suwerenność narodu, jego prawo wybierania i kontrolowania odpowiednich władz politycznych.

X