W samym sercu ogarniętej wojną Odessy, 3 maja – w dniu Święta Konstytucji 3 Maja – odbyło się uroczyste otwarcie odnowionego Centrum Kultury Polskiej. To wydarzenie, mimo codziennych alarmów, zagrożenia dronami i rakietami, stało się wyrazem niezłomności i siły polskiej społeczności na Ukrainie.
– Spadają drony, rakiety, a my robimy swoje. To nasz mały wkład w zwycięstwo – powiedział Jacek Gocłowski, konsul generalny RP w Odessie. Jego słowa stały się mottem całej ceremonii i symbolem postawy, jaką przyjęli Polacy w obliczu trwającej wojny.
Nowe Centrum powstało dzięki wsparciu Unii Europejskiej w ramach konkursu infrastrukturalnego House of Europe. Spośród 367 zgłoszeń tylko dziewięć projektów, w tym Centrum Kultury Polskiej, uzyskało dofinansowanie i możliwość realizacji.
Dziś to miejsce pełni funkcję nie tylko administracyjną. To przestrzeń edukacyjna, kulturalna i integracyjna. W jego murach działa największa polskojęzyczna biblioteka w Odessie, muzeum historii polskiej diaspory, ekspozycja tradycyjnych strojów oraz sale przeznaczone na wydarzenia, warsztaty i wsparcie psychologiczne.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele lokalnych społeczności narodowych, duchowieństwa diecezji odesko-symferopolskiej, żołnierze oraz reprezentanci Stowarzyszenia Polaków z Mikołajowa. – Wasza pomoc dodaje sił, a wasze modlitwy ratują życie – podkreślali obecni żołnierze, dziękując za solidarność.
Szczególną atrakcją wydarzenia była rekonstrukcja historycznego otwarcia Domu Polskiego z 1906 roku, przygotowana przez młodzież Związku Polaków na Ukrainie im. Adama Mickiewicza. Towarzyszyła jej wystawa pamiątek i reprintów związanych z dawnym życiem Polaków w Odessie.
– Mam nadzieję, że ten dom będzie domem dla wszystkich Polaków i wszystkich przyjaciół Polski – powiedziała Switłana Zajcewa-Wełykodna, prezes Związku Polaków Ukrainy Oddział im. Adama Mickiewicza w Odessie. Przypomniała też, że pierwotny Dom Polski został odebrany społeczności w czasach sowieckich, a dzisiejsze otwarcie ma wymiar symbolicznego przywrócenia sprawiedliwości.
– Otwieramy nowe miejsce, ale o tradycyjnym znaczeniu, bo polskie towarzystwo działa tu już od ponad 100 lat – dodała Jarosława Riznykowa, przedstawicielka władz obwodu odeskiego.
Iryna Biriukowa, dyrektorka Narodowej Biblioteki Naukowej w Odessie, podkreśliła: – To dowód na to, że można pielęgnować swoją tożsamość narodową i jednocześnie być lojalnym obywatelem Ukrainy, walczącym o wspólne zwycięstwo.
Otwarcie Centrum to część projektu „Życie Polskie w Odessie”, finansowanego ze środków polskiego MSZ w ramach programu „Polonia i Polacy za Granicą 2023”. Inicjatywa wpisuje się także w szerszy program „Polska Platforma Medialna – Ukraina 2023–2025” realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja.
Nowe Centrum Kultury Polskiej to nie tylko budynek – to żywa przestrzeń, w której język, pamięć i kultura polska trwają i rozwijają się mimo wojennej zawieruchy.
źródło: na podstawie Facebook, Życie Polskie w Odessie
Polka z Odessy: Każdego wieczoru nad naszymi dachami toczą się „gwiezdne wojny”
