To jedyne święto państwowe zapisane w samej Konstytucji i już trzeci rok z rzędu Ukraina obchodzi je w stanie wojennym, wprowadzonym w związku z inwazją przez Federację Rosyjską na pełną skalę, podaje Ukrinform.
Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła i wprowadziła w życie Konstytucję 28 czerwca 1996 r. o godz. 9.18, po całym dniu i całej nocy nieprzerwanej pracy.
Uchwalenie Konstytucji stworzyło podstawy prawne niepodległej Ukrainy, jej suwerenności i integralności terytorialnej, stało się ważnym krokiem w zapewnieniu praw człowieka i obywatela oraz przyczyniło się do dalszego wzrostu rangi Ukrainy na arenie światowej.
Proces konstytucyjny rozpoczął się natychmiast po przyjęciu 16 lipca 1990 r. przez Radę Najwyższą USRR „Deklaracji o suwerenności państwowej Ukrainy”. Już w październiku powołano Komisję Konstytucyjną. Po upadku ZSRR i uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę w 1991 r. stało się jasne, że rozwój systemu prawnego w niezależnym państwie powinien odbywać się na własną rękę. W latach 1991–1996 komisje opracowały szereg projektów konstytucji, a swoje projekty stworzyła też Rada Najwyższa i Prezydent. Przez długi czas były one omawiane, uzupełniane i doskonalone.
Najostrzejszą kontrowersję wywołały wówczas kwestie: podziału władzy i własności, symboli państwowych, statusu języka rosyjskiego i statusu Republiki Krymu. Siły lewicowe miały tendencję do zmniejszania roli władzy prezydenckiej, stosunków własności prywatnej, chciały zapewnienia równoważnej pozycji językom ukraińskiemu i rosyjskiemu oraz zachowania autonomicznego statusu Krymu. Prawica, w której zjednoczyli się przedstawiciele „partii władzy”, środowisk biznesowych i deputowanych narodowej orientacji kulturowej i językowej, opowiadała się za silną pozycją prezydencką, gwarantującą pełnię praw własności prywatnej, dominacją języka ukraińskiego i eliminacją autonomii krymskiej.
W nocy z 27 na 28 czerwca 1996 r. Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła Konstytucję Ukrainy. Dokument został poparty przez dwie trzecie posłów (315 deputowanych). Ustanawiał on silną władzę prezydencką, gwarantował prawa własności prywatnej, zatwierdził nowe symbole państwowe, status języka ukraińskiego jako jedynego państwowego, a Krym został uznany za autonomiczną republikę w granicach Ukrainy.
Od czasu przyjęcia aktualna ustawa zasadnicza Ukrainy zmieniła się kilka razy. Warto zauważyć, że Konstytucja Ukrainy z 1996 r. przewiduje dość rygorystyczną procedurę wprowadzania zmian i uzupełnień. Aby zatwierdzić odpowiednie zmiany, wymaganych jest od 2/3 do 3/4 głosów z konstytucyjnego składu Rady Najwyższej Ukrainy. Jeżeli zmiany znoszą lub ograniczają prawa i wolności człowieka i obywatela lub mają na celu zniesienie niepodległości lub zagrażają integralności terytorialnej państwa, Konstytucja Ukrainy, zgodnie z art. 157, nie może być zmieniona.
W Dniu Konstytucji Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy Ołeksandr Syrski podkreślił, że ochrona Ojczyzny, niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, poszanowanie jej symboli państwowych jest obowiązkiem obywateli Ukrainy. Syrski złożył życzenia ukraińskim obrońcom broniącym niepodległości, suwerenności państwa i nienaruszalności granic Ukrainy oraz podziękował żołnierzom, dzięki którym Ukraińcy mogą obchodzić Święto Konstytucji, mając własne państwo.
Przewodniczący Rady Najwyższej Rusłan Stefanczuk zauważył, że Konstytucja Ukrainy gwarantuje strategiczny kurs państwa zmierzający do uzyskania pełnego członkostwa w Unii Europejskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, czego wróg nie może zaakceptować.
– Wiemy dokładnie, o co walczymy i jaki jest nasz cel! Ukraińcy walczą o wolną Ukrainę! O swoje granice i o swoją integralność terytorialną! O Ukrainę, która z pewnością zmierza w stronę pełnego członkostwa w UE i która będzie członkiem UE! – podkreślił przewodniczący parlamentu. – Ukraińcy walczą o swój dom, swoją ziemię i swoją przyszłość!
Dzień Konstytucji obchodzony jest na Ukrainie w piątek 28 czerwca.
Na podstawie: Ukrinform.ua
