Na posiedzeniu Senatu Polskiej Akademii Umiejętności (PAU) w Krakowie 15 czerwca 2024 r. prof. Jewhen Nachlik, dyrektor Instytutu Iwana Franki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy został obrany członkiem zagranicznym Oddziału I Filologicznego. Akt nominacji został zatwierdzony przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudę 9 sierpnia 2024 r.
8 maja 2025 r. akt nominacji został wręczony prof. Nachlikowi w murach Konsulatu Generalnego RP we Lwowie. Uroczystego przekazania aktu dokonał wicekonsul Piotr Łukasiewicz.
Uznanie prof. Jewhena Nachlika za członka zagranicznego PAU jest wyrazem wysokiej oceny dorobku uczonego, dotyczącego literatury polskiej – dzieł Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego, Józefa Bogdana Zaleskiego, Gabrieli Zapolskiej, Bruno Schulza, Zbigniewa Herberta, oraz polsko-ukraińskich związków literackich i typologii – studiów porównawczo-literackich z twórczością Tarasa Szewczenko, Pantelejmona Kulisza, Iwana Franki, Iwana Kotlarewskiego i innych.
Nominacja na członka zagranicznego Jewhena Nahlika ma symboliczne znaczenie, bowiem przed 130 laty Rada matematyczno-przyrodniczego wydziału PAU 4 marca 1895 r. przychyliła się do propozycji Antropologicznej komisji i przyjęła do swego grona Iwana Frankę („W akademii umiejętności”, Kurjer Lwowski. 1895. Nr 69. 10. marca. S.6). W oficjalnym zawiadomieniu o tej uchwale, datowanym 6 marca 1895 r. i przekazanym Iwanowi Franko, Antropologiczna Komisja zapraszała uczonego do „wzięcia udziału w jej pracach” i gratulowała „tytułu współpracownika Antropologicznej komisji Akademii Umiejętności w Krakowie”. Jednocześnie poinformowała Frankę o jego „prawach otrzymywania wydawnictw tej komisji (Іван Франко: Документи і матеріали. 1856–1965. Київ: Наукова думка, 1966. С. 184).
W swoim słowie po wręczenia aktu nominacji prof. Nachlik podkreślił:
– Uważam za swój obowiązek i zadanie sprzyjać wzajemnemu poznaniu się, zbliżeniu i porozumieniu polskiego i ukraińskiego narodów, naszych krajów, wzbogaceniu ich literatury i kultury. Ze stałym zainteresowaniem i estetycznym zachwytem odkrywam dla siebie niewyczerpany świat literatury polskiej, jej humanistyczne, egzystencjonalne i artystyczne wartości, opracowuję w swoich studiach nowatorskie naukowe podejścia do analizy literatury polskiej i pragnę zapoznać z tym doświadczeniem ukraińskich badaczy i czytelników. Jednocześnie w swych publikacjach po polsku staram się przekazać bogaty świat literatury ukraińskiej, jego intelektualne i artystyczne osiągnięcia.
Dziś nasze dwa kraje, Ukraina i Polska, przy wsparciu wolnego demokratycznego świata wspólnie przeciwstawiają się rosyjskiej agresji. Znane hasło ruchu przeciwko rosyjskiemu imperium i caryzmowi z XIX w. – „Za naszą i waszą wolność”, znów jest aktualne i nabywa realnej treści. Wiele historycznych wydarzeń, przede wszystkim z ubiegłego stulecia, uczy nas, że w walce z moskiewską ekspansją należy łączyć wysiłki naszych narodów w celu zachowania własnej państwowości i niezależności, z szacunkiem do człowieka, jako najwyższej wartości”.
Członkami zagranicznymi Oddziału I Filologicznego PAU w Krakowie są, miedzy innymi kijowski ukrainista i polonista Rostysław Radyszewski, włoska slawistka i ukrainistka Giovanna Brogi Bercoff, niemiecki slawista Rolf Fieguth, czeski slawista prof. dr Ivo Pospišil, australijska lingwistka i antropolog AnnaWierzbicka i inni znani filolodzy.
Członkami zagranicznymi Oddziału II Historyczno-filozoficznego obrany został lwowski historyk Jarosław Hrycak, a również inni znani historycy o światowej sławie: Daniel Beauvois, Norman Davies, Andreas Kappeler, Timothy Snyder i inni.
Członkiem zagranicznym Oddziału VI Artystycznego jest znany lwowski artysta-rzeźbiarz Wołodymyr Odrechiwśkyj.
Tekst ukazał się w nr 9 (469), 16 – 29 maja 2025
