Prace poszukiwawcze prowadzone przez Instytut Pamięci Narodowej w Hucie Pieniackiej na zachdniej Ukrainie przyniosły pierwsze przełomowe odkrycia. W pobliżu odnalezionych wcześniej fundamentów dawnej kaplicy parafialnej archeolodzy natrafili na szczątki osób zamordowanych podczas pacyfikacji miejscowości w 1944 roku.
Pierwsza mogiła odkryta czwartego dnia prac
Jak poinformowało Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN, w czwartym dniu badań terenowych odkryto pierwsze szczątki ludzkie. Znajdują się one w pobliżu fundamentów świątyni odsłoniętych dzień wcześniej.
– Zakładamy, że jest to miejsce pochówku zbiorowego. Wczesny etap odkrywania jamy nie pozwala na ten moment określić jej całkowitej powierzchni. Ujawniono szczątki ludzkie, częściowo spalone – przekazał IPN.
Odkrycie może być jednym z najważniejszych etapów dotychczasowych prac w Hucie Pieniackiej, gdzie od lat poszukiwane są miejsca pochówku ofiar masakry z 28 lutego 1944 roku.
Fundamenty dawnej kaplicy
Dzień wcześniej zespół IPN wraz z ukraińskimi archeologami odsłonił zarys fundamentów nieistniejącej dziś kaplicy parafialnej. Według IPN wymiary i lokalizacja budowli odpowiadają zarówno zapisom w księgach parafialnych, jak i relacjom ocalałych mieszkańców. – Odsłonięcie pozostałości budynku umożliwi dokładniejsze wytypowanie miejsc pochówku ofiar – podkreślono w komunikacie.
Historycy przypominają, że świątynia była świadkiem zbrodni dokonanej przez żołnierzy 14. Dywizji SS „Galizien”, wspieranych przez oddziały UPA oraz lokalne formacje paramilitarne.
Poszukiwania rozpoczęły się 9 czerwca
Prace w Hucie Pieniackiej ruszyły 9 czerwca i będą prowadzone do 18 czerwca. IPN prowadzi je we współpracy z ukraińskim przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”, przy udziale Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz Stowarzyszenia Huta Pieniacka.
Pierwszego dnia przebadano około 70 metrów kwadratowych terenu w pobliżu upamiętnienia i dawnej lokalizacji kościoła. W kolejnych dniach zakres badań rozszerzano, do momentu odkrycia fundamentów kaplicy przebadano już ponad 200 metrów kwadratowych.
Miejsce jednej z najtragiczniejszych zbrodni
Huta Pieniacka, położona w dawnym województwie tarnopolskim, była przed wojną polską miejscowością liczącą kilkuset mieszkańców. 28 lutego 1944 roku wieś została spacyfikowana, a większość jej mieszkańców zamordowana. Według różnych szacunków zginęło od kilkuset do ponad tysiąca osób.
Od lat historycy i rodziny ofiar zabiegają o odnalezienie oraz godne upamiętnienie miejsc pochówku pomordowanych mieszkańców. Obecne prace IPN mają na celu nie tylko lokalizację mogił, ale także identyfikację ofiar i przygotowanie miejsca do przyszłych pochówków oraz upamiętnień.
Instytut Pamięci Narodowej zapowiada dalsze badania archeologiczne i ekshumacyjne na terenie dawnej miejscowości. Kolejne dni mają przynieść odpowiedź na pytanie o skalę odkrytego pochówku oraz liczbę znajdujących się tam ofiar.
źródło: na podstawie Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN
