Pod koniec ubiegłego roku we Lwowie ukazała się książka „Lwów Jana Parandowskiego”, autorstwa naszej koleżanki redakcyjnej Anny Gordijewskiej (zdjęcia) i Mariusza Olbromskiego (tekst). Publikacja poświęcona jest związkom życia i twórczości wybitnego pisarza i humanisty, znawcy kultury antycznej, z jego rodzinnym miastem.
Ponad sto barwnych i interesujących fotografii oraz obszerny esej wprowadzający wraz z komentarzami do zdjęć tworzą dzieło, które po raz pierwszy tak wnikliwie i jednocześnie obrazowo ukazuje wpływ Lwowa na biografię i twórczość Jana Parandowskiego, w tym rozwój osobowości twórczej autora Mitologii.
Dodatkowym walorem publikacji są liczne pocztówki oraz unikalne zdjęcia archiwalne z końca XIX wieku i okresu dwudziestolecia międzywojennego, pochodzące z kolekcji Igora i Iriny Kotłobułatowych.
Książka ukazała się dzięki Konsulatowi Generalnemu RP we Lwowie, we współpracy z Nowym Kurierem Galicyjskim, w ramach serii Biblioteka Kuriera Galicyjskiego.
Prezentacje książki
Pierwsze spotkanie w Polsce, podczas którego współautor Mariusz Olbromski zaprezentował książkę, odbyło się 3 marca w Domu Literatury w Warszawie. Zostało ono zorganizowane przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich i prowadzone przez prezesa warszawskiego oddziału Stowarzyszenia, Zbigniewa Zbikowskiego. Towarzyszyła mu okolicznościowa wystawa książek Mariusza Olbromskiego, przygotowana przez Bibliotekę Narodową. Po prezentacji odbyła się ciekawa dyskusja.
W 2026 roku promocje książki odbędą się w Polsce w kilku miastach, m.in.: Lublinie, Poznaniu, Wrocławiu, Brzegu i Lubaczowie, a także w Londynie i, oczywiście, we Lwowie.
Najbliższe spotkanie z udziałem Mariusza Olbromskiego odbędzie się 14 marca o godz. 17:00 w Muzeum Wincentego Pola w Lublinie. Warto przypomnieć, że miasto to jest szczególnie związane z biografią autora Alchemii słowa, gdyż w okresie powojennym Jan Parandowski był wykładowcą w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1945–1950 objął tam Katedrę Kultury Antycznej, a następnie Literatury Porównawczej. Był to czas bardzo intensywnej działalności twórczej. Pod koniec życia, w 1975 roku, za swe zasługi został uhonorowany przez uczelnię tytułem doctor honoris causa. Ze względu na wiek i stan zdrowia pisarza uroczystość, w obecności ks. kardynała Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski, rektora o. prof. Alberta Krąpca oraz profesorów KUL, odbyła się w mieszkaniu pisarza w Warszawie przy ul. Zimorowica 4.
Podczas lublińskiej prezentacji refleksji o Janie Parandowskim przez Mariusza Olbromskiego oraz pokazowi zdjęć Anny Gordijewskiej towarzyszył będzie koncert Jadwigi Kosiorkiewicz-Księżyckiej, znanej kompozytorki, która stworzyła sugestywną muzykę do kresowych wierszy Olbromskiego.
Książka „Lwów Jana Parandowskiego” jest czwartą publikacją powstałą we współpracy Mariusza Olbromskiego z Anną Gordijewską, po:
- Kresowa bałagułka część pierwsza (2020)
- Kresowa bałagułka część druga (2023)
- Albumie Lwów Stanisława Lema (2021)
Są one wyrazem fascynacji obojga twórców bogatym dziedzictwem kulturowym terenów obecnej Ukrainy. Dla Mariusza Olbromskiego to przede wszystkim dzieje polskiej literatury, a dla Anny Gordijewskiej , w przypadku wymienionych publikacji fotografki, kultura materialna, w tym zabytki, które odnajduje i dokumentuje, ukazując wielowiekową spuściznę artystyczną mieszkańców Lwowa.
Obie części Kresowej bałagułki zawierają obszerne wywiady z Mariuszem Olbromskim przeprowadzone przez Annę Gordijewską, wcześniej publikowane w „Nowym Kurierze Galicyjskim”. Natomiast książka Lwów Stanisława Lema, poprzez esej wprowadzający Olbromskiego oraz liczne komentarze i zdjęcia, przedstawia postać jednego z najważniejszych polskich pisarzy pochodzenia żydowskiego – Stanisława Lema, który urodził się pod Wysokim Zamkiem i wychowywał w Lwowie, zawdzięczając swojemu rodzinnemu miastu znaczną część swojej formacji intelektualnej.
Książka „Lwów Jana Parandowskiego” jest częścią szerokiego ciągu wydarzeń kulturalnych i artystycznych we Lwowie w 2025 roku pod nazwą Parandologia, realizowanego przez Konsulat Generalny RP we Lwowie, o których systematycznie informowaliśmy w naszych relacjach i artykułach.
Jan Parandowski urodził się 11 maja 1895 roku we Lwowie. Uczęszczał do IV Gimnazjum we Lwowie, które ukończył na rok przed wybuchem I Wojny Światowej. Jako literat debiutował w 1913 roku szkicem literacko-filozoficznym Rousseau, będąc jeszcze uczniem. Podczas I Wojny Światowej był internowany do Rosji, gdzie pracował jako nauczyciel w szkole. Wrócił na studia dopiero w 1920 roku. Tytuł magistra zdobył trzy lata później na kierunku archeologia oraz filologia klasyczna. W latach 1922–1924 pracował jako kierownik literacki lwowskiej oficyny Altenberga, redagując serię przekładów. Po uzyskaniu tytułu magistra pisarz w 1924 roku udał się w dwuletnią podróż, podczas której zwiedził Grecję, Francję i Włochy. W roku 1929 przeniósł się do Warszawy, gdzie był m.in. redaktorem działu literackiego Polskiego Radia. Został członkiem polskiego PEN Clubu, a w latach 1933–1978 z przerwą w czasie II Wojny Światowej był jego prezesem. Po wybuchu wojny aktywnie uczestniczył w podziemnym życiu kulturalnym.
Zmarł 26 września 1978 roku w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim.
Jan Parandowski był wybitnym znawcą kultury antycznej, stawiającym sobie za cel jej popularyzację. Największą popularność autorowi przyniosła wydana w 1924 roku książka „Mitologia”, która stanowi zbiór starożytnych mitów napisanych w pięknym języku, ale prostej stylistyce. Dzieło to istotnie wpłynęło na współczesną kulturę i doczekało się kilku wydań. Wybrane dzieła Parandowskiego to m.in. Niebo w płomieniach, Dysk olimpijski – nagrodzony w 1936 roku brązowym medalem na Olimpiadzie w Berlinie, Król życia. Zegar słoneczny – zbiór opowieści o Lwowie, Trzy znaki Zodiaku, Eros na Olimpie, Alchemia słowa. Był tłumaczem arcydzieł literatury klasycznej m.in. Odyseja Homera i O wojnie domowej Cezara.
Pisarz dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.
Informacja własna
