Z okazji setnej rocznicy sprowadzenia prochów bezimiennego bohatera do Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, 29 października na Cmentarzu Obrońców Lwowa odbyły się uroczystości upamiętniające to wydarzenie. Wzięli w nich udział przedstawiciele Konsulatu Generalnego RP we Lwowie z konsulem generalnym Markiem Radziwonem na czele, prezesi i członkowie polskich organizacji ze Lwowa, nauczyciele i uczniowie szkół z polskim językiem nauczania, harcerze, goście z Polski oraz miejscowi Polacy.
Uroczystość rozpoczął Janusz Balicki, prezes Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Wojskowymi, przypominając historię miejsca i znaczenie upamiętnianego wydarzenia.
Konsul generalny Marek Radziwon w swoim przemówieniu podkreślił, że Grób Nieznanego Żołnierza to nie tylko pomnik wojskowej tradycji, lecz także głęboko ludzki symbol odwagi, poświęcenia i miłości.
– Każdy, kto staje przed tym miejscem, pamięta, że spoczywa tu młody ochotnik, który walczył o wolność Lwowa i odrodzonej Polski. To połączenie historii wojskowej z ludzką pamięcią, z matczynym bólem i wdzięcznością narodu czyni to miejsce wyjątkowym – mówił.
Artur Żak, dziennikarz, przypomniał okoliczności wyboru miejsca i bohatera. W 1925 roku spośród czterdziestu pól bitewnych wybrano właśnie Lwów, a Jadwiga Zarugiewiczowa, matka żołnierza poległego pod Zadwórzem, wskazała trumnę ochotnika z orzełkiem na czapce. Od tej chwili ten bezimienny chłopiec stał się symbolem wszystkich, którzy przez stulecia walczyli o wolność Ojczyzny.
fot. Anna Gordijewska / Nowy Kurier Galicyjski
Młodzież ze Szkoły nr 10 im. św. Marii Magdaleny zaprezentowała montaż słowno-muzyczny poświęcony pamięci Obrońców Lwowa i Nieznanego Żołnierza. Uczniowie z wielkim zaangażowaniem śpiewali pieśni patriotyczne i recytowali wiersze, przypominając o bohaterstwie młodych ochotników walczących o wolną Polskę.
Przy płycie, spod której sto lat temu, 29 października 1925 roku, wydobyto szczątki bohatera, złożono wieńce i zapalono znicze. Hołd oddali polscy dyplomaci, przedstawiciele organizacji społecznych oraz Polacy ze Lwowa.
– Na ten cmentarz przychodziliśmy niezależnie od czasów i okoliczności. Wtedy, gdy było wolno, i wtedy, gdy nie było. Pamiętamy my, pamiętają nasze dzieci i pamiętać będziemy – wspominała Krystyna Adamska.
Krzysztof Rumiński z Towarzystwa Opieki nad Grobami Wojskowymi przypomniał o historycznym losowaniu szczątków w Warszawie, w którym uczestniczyli m.in. Władysław Sikorski, biskup polowy Stanisław Gall, generał Józef Haller oraz kombatanci. Opisał również uroczysty transport prochów do Warszawy, kondukty żałobne, przystanki na trasie i wreszcie złożenie w Grobie Nieznanego Żołnierza. Podkreślił, że współczesna opieka nad grobami we Lwowie jest kontynuacją tradycji przekazanej przez przodków i wyrazem pamięci o wszystkich poległych.
fot. Anna Gordijewska / Nowy Kurier Galicyjski
Po części oficjalnej uczestnicy mogli obejrzeć wystawę historyczną „Żołnierska pamięć. Setna rocznica powstania Grobu Nieznanego Żołnierza – historia i tradycje”, przypominającą o wydarzeniach sprzed stu lat i symbolice narodowego miejsca pamięci.
29 października, dokładnie sto lat temu, ekshumowano szczątki Nieznanego Żołnierza z Cmentarza Obrońców Lwowa. Po ekshumacji zostały one przewiezione do Warszawy. Pogrzeb w Grobie Nieznanego Żołnierza na placu Saskim odbył się 2 listopada 1925 roku, a miejsce to odtąd stało się symbolem czci i pamięci wszystkich poległych za Ojczyznę. Po stu latach Lwów i Warszawa ponownie połączyły się wspólną pamięcią narodową.
Anna Gordijewska
fot. Aleksander Kuśnierz / Nowy Kurier Galicyjski
Anna Gordijewska
Anna Gordijewska. Polka, urodzona we Lwowie. Absolwentka polskiej szkoły nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie. Ukończyła wydział dziennikarstwa w Lwowskiej Akademii Drukarstwa. W latach 1995-1997 Podyplomowe Studium Komunikowania Społecznego i Dziennikarstwa na KUL. Prowadziła programy w polskim "Radiu Lwów". Nadawała korespondencje radiowe o tematyce lwowskiej i kresowej współpracując z rozgłośniami w Polsce i za granicą. Od 2013 roku redaktor - prasa, radio, TV - w Kurierze Galicyjskim, reżyser filmów dokumentalnych "Studio Lwów" Kuriera Galicyjskiego. Od września 2019 roku pracuje w programie dla TVP Polonia "Studio Lwów". Otrzymała nagrody: Odznaka "Zasłużony dla Kultury Polskiej", 2007 r ., Złoty Krzyż Zasługi, 2018 r.
