W dniach 19–20 kwietnia w Narodowym Uniwersytecie Lwowskim im. Iwana Franki z okazji 20-lecia Katedry Filologii Polskiej odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Współczesne wyzwania w nauczaniu Ukraińców języka, literatury i kultury polskiej”. W dwudniowych obradach w trybie stacjonarnym oraz online wzięło udział ponad 140 uczestników reprezentujących 46 uczelni z 5 krajów. Wygłoszono 102 referaty. Organizatorem wydarzenia była Katedra Filologii Polskiej.
Gości, zarówno tych zebranych w Sali Lustrzanej Lwowskiego Uniwersytetu jak i tych online, przywitał dziekan Wydziału Filologicznego Roman Krochmalny oraz prorektor do spraw naukowo-pedagogicznych i współpracy międzynarodowej Serhij Riznyk. Z okazji 20-lecia obecnej Katedry Filologii Polskiej życzenia wszystkim obecnym na konferencji złożył także prorektor do spraw naukowo-pedagogicznych, problemów społecznych i rozwoju prof. Wołodymyr Kaczmar. – Dziś obchodzimy 20. rocznicę – powiedział prof. Kaczmar – przywrócenia Katedry Filologii Polskiej, której początki sięgają XIX wieku. Dziękujemy naszym polskim kolegom za wsparcie i pomoc w tym trudnym czasie i życzymy nam wszystkim, aby narody ukraiński i polski zawsze pamiętały tylko pozytywne chwile i całe dobro, które nas łączy.
Prorektor Kaczmar wręczył także wyróżnienia pracownikom i współpracownikom tej placówki. Wśród wyróżnionych znaleźli się m.in. przebywająca obecnie na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, założycielka i kierownik Katedry prof. Ałła Krawczuk, docent Oksana Łozińska pełniąca obowiązki kierownika Katedry oraz wieloletni współpracownik i lektor dr Jerzy Kowalewski.
Konferencja odbywała się pod patronatem Konsulatu Generalnego RP we Lwowie. Podczas uroczystego rozpoczęcia placówkę reprezentowała konsul Dorota Dmuchowska, która podkreśliła, „że tradycje polonistyki we Lwowie sięgają XIX wieku, więc możemy powiedzieć, że polonistyka we Lwowie jest jednocześnie bardzo stara i bardzo młoda. Przez aule tego Uniwersytetu przewinęła się cała plejada wybitnych uczonych, którzy pozostawili po sobie bogaty dorobek naukowy”.
Z osiągnięciami Katedry zapoznały uczestników konferencji we wspólnym referacie „Historia i współczesne wyzwania polonistyki we Lwowie” prof. Ałła Krawczuk oraz docent Oksana Łozińska.
Pomimo wojny i związanych z tym utrudnień i niebezpieczeństw do Lwowa zdecydowało się przyjechać z Polski troje profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Prof. dr hab. Beata Obsulewicz-Niewińska, literaturoznawca, kierownik Katedry Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski KUL przedstawiła „edukacyjne projekty Fundacji Wolność i Demokracja przygotowane z myślą o wprowadzaniu Ukraińców w język i kulturę polską”. Z kolei prof. Anna Podstawka, teatrolog, pracownik Katedry Teatru i Dramatu tej uczelni, realizator licznych projektów edukacyjnych Fundacji Wolność i Demokracja, zaprezentowała interaktywne, sieciowe „Kompendium świadomego nauczyciela języka polskiego i kultury polskiej”, przygotowane w ramach projektu Fundacji Wolność i Demokracja. Prowokacyjne pytanie „Jakiej polonistyki (nie)potrzebujemy?” postawił w tytule swojego wystąpienia prof. Henryk Duda, kierownik Katedry Języka Polskiego KUL. Stało się ono okazją do pochwały dotychczasowych osiągnięć lwowskiej polonistyki oraz podkreślenia szczególnej roli polonistyki we Lwowie. – Katedra języka polskiego na Lwowskim Uniwersytecie jest bardzo potrzebna, żeby obie strony – Ukraińcy i Polacy – mogły się coraz lepiej rozumieć, żeby nie było takiego stanu, że każdy idzie swoją drogą i co najwyżej kurtuazyjnie podkreślamy, że „to ważne”, „to piękne”, ale się nie rozumiemy. Katedra Filologii Polskiej Narodowego Uniwersytetu Lwowskiego im. Iwana Franki to ważne miejsce w dziejach naszych kultur. Jednak waga i znaczenie tego miejsca jest jeszcze większa dla przyszłości kultury polskiej i ukraińskiej – powiedział „Kurierowi Galicyjskiemu” prof. Duda.
fot. Aleksander Kuśnierz / Nowy Kurier Galicyjski
Tradycje polonistyki na Uniwersytecie sięgają 1817 roku, kiedy to cesarz Austrii Franciszek I podpisał rozporządzenie o utworzeniu Katedry Historii Języka i Literatury Polskiej. W 1826 roku mianowano na stanowisko kierownika prof. Mikołaja Michalewicza. W różnych czasach na katedrze pracowali znani literaturoznawcy polscy m.in. Antoni Małecki, Roman Pilat, Juliusz Kleiner, Wilhelm Bruchnalski, Piotr Chmielowski, Jan Kasprowicz, Kazimierz Twardowski, Stanisław Witowski, dzięki czemu na początku XX w. na Uniwersytecie Lwowskim ukształtowała się szkoła badaczy literatury polskiej. Po II wojnie światowej polonistyka działała w ramach Katedry Filologii Słowiańskiej jako filologia obca. W 2004 r. powstała oddzielna Katedra Filologii Polskiej.
Dziś Katedra Filologii Polskiej Uniwersytetu Lwowskiego współpracuje z innymi ośrodkami polonistycznymi w Ukrainie. Pracownicy Katedry współpracują także z 21 uczelniami z różnych regionów Polski. Językoznawcze opracowania dydaktyczne, w tym podręczniki akademickie wydawane przez lwowskich polonistów, są wykorzystywane w kraju i za granicą. Obecnie polonistykę na Uniwersytecie Lwowskim studiuje około 60 osób. Jak podkreśla Oksana Łozińska, p.o. kierownika Katedry Filologii Polskiej, języka polskiego jako obcego uczą się studenci również takich kierunków jak stosunki międzynarodowe, zarządzanie oraz studenci Wydziału Geograficznego. W sumie jest to blisko 700 studentów rocznie.
Anna Gordijewska
Anna Gordijewska
Anna Gordijewska. Polka, urodzona we Lwowie. Absolwentka polskiej szkoły nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie. Ukończyła wydział dziennikarstwa w Lwowskiej Akademii Drukarstwa. W latach 1995-1997 Podyplomowe Studium Komunikowania Społecznego i Dziennikarstwa na KUL. Prowadziła programy w polskim "Radiu Lwów". Nadawała korespondencje radiowe o tematyce lwowskiej i kresowej współpracując z rozgłośniami w Polsce i za granicą. Od 2013 roku redaktor - prasa, radio, TV - w Kurierze Galicyjskim, reżyser filmów dokumentalnych "Studio Lwów" Kuriera Galicyjskiego. Od września 2019 roku pracuje w programie dla TVP Polonia "Studio Lwów". Otrzymała nagrody: Odznaka "Zasłużony dla Kultury Polskiej", 2007 r ., Złoty Krzyż Zasługi, 2018 r.
