W Dniu Matki, 26 maja Armenian Foundation zorganizowała obchody upamiętnienia Symbolicznej Matki Nieznanego Żołnierza. Uroczystość miała charakter państwowy.
Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach zapłonęły znicze, zostały odmówione modlitwy w językach polskim i ormiańskim, złożone wieńce oraz odczytane listy okolicznościowe najwyższych urzędników państwowych. Później wieńce zostały złożone przy Grobie Nieznanego Żołnierza i przy tablicy poświęconej Jadwidze Zarugiewiczowej na frontonie budynku Garnizonu Warszawa. W ramach obchodów w Muzeum Niepodległości został wyświetlony film „Ormiańska Matka – Jadwiga Zarugiewiczowa”.
fot. Alina Wozijan / Nowy Kurier Galicyjski
Jadwiga z domu Karczewska z rodu Bohosiewiczów urodziła się w 1878 r. w Kutach, w znanej rodzinie polskich Ormian. Była zaangażowana w działalność społeczną i charytatywną. W małżeństwie z Andrzejem Zarugiewiczem, dyrektorem banku we Lwowie, miała czworo dzieci. Wychowywała je w duchu patriotyzmu, przywiązania do Ojczyzny, której wówczas nie było na mapach świata.
Najstarszy ich syn Konstanty, student Politechniki Lwowskiej, ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej, w wieku zaledwie 19 lat poległ śmiercią bohatera 17 sierpnia 1920 r. w obronie Zadwórza.
Gdy pięć lat później, w 1925 roku w Warszawie została podjęta decyzja o budowie Grobu Nieznanego Żołnierza symbolizującego ofiarę wszystkich polskich żołnierzy, którzy poświęcili życie w walce o niepodległość, matkę bohatera spod Zadwórza poproszono o wskazanie jednej z trumien niezidentyfikowanych żołnierzy ekshumowanych na powstającym wówczas Cmentarzu Obrońców Lwowa.
Po drugiej wojnie światowej Jadwiga Zarugiewiczowa opuściła Lwów. Po śmierci męża mieszkała przez pewien czas u córki w Krakowie, następnie u syna w Białymstoku. Zmarła w 1968 r. w Suwałkach, gdzie została pochowana i zapomniana.
W 2016 roku staraniem Marty i Macieja Bohosiewiczów z Armenian Foundation grób Jadwigi Zarugiewiczowej został odnaleziony. Jej szczątki przeniesiono na Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie 30 maja 2016 r. Spoczęła w kwaterze żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku, wśród towarzyszy broni swego syna oraz obok innej matki – ppłka Aleksandry Zagórskiej, matki słynnego Jurka Bitschana. W 2016 r. została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za „wybitne zasługi w pielęgnowaniu pamięci o najnowszej historii Polski”.
Alina Wozijan
Alina Wozijan
Z Kurierem Galicyjskim jest związana od 2013 r. Od 1995 roku z telewizją. Całe jej życie toczy się wokół tekstu, książki, tłumaczeń, mediów różnego rodzaju. Urodzona we Lwowie – jako pierwsza w rodzinie, która przeszła gehennę Syberii. Przodkowie od strony matki osiedlili się na terenach Żytomierszczyzny jeszcze na początku XVI w., od strony ojca - nad Morzem Czarnym. W tych żyłach płynie krew prawie pół Europy i co najmniej dziesiątej części Azji – honorowe dziedzictwo dawnej Rzeczypospolitej. W ciągu wieków cały ten tygiel polszczył się, pozostało nazwisko.
