Początek grudnia, to doskonały pretekst do rozmyślań nad świątecznymi potrawami, bez których nie wyobrażamy sobie świąt Bożego Narodzenia. A jeśli potrzebujecie sprawdzonych przepisów, gorąco państwu polecam.
Śledź w musztardowym sosie
Składniki:
2 śledzie
1 duża cebula
1–2 łyżeczki musztardy francuskiej z ziarnkami
1–2 łyżeczki soku z cytryny
1 łyżeczka miodu
parę łyżek oleju.
Wykonanie:
Musztardę dobrze wymieszać z miodem, dodać sok z cytryny, wlać olej, wymieszać. Śledzia pokroić w kawałki 2 cm, z wierzchu cebulę w pół talarki, zalać sosem i wymieszać.
Sałatka śledziowa
Składniki:
2 śledzie
1 jabłko
1 duży por
3 ząbki czosnku
2 łyżki soku z cytryny
1 łyżeczka musztardy
1 łyżeczka miodu
4 czubate łyżki śmietany
sól
pieprz
olej do smażenia.
Wykonanie:
Śledzia pokroić w 2 cm kawałki. Por pokroić w krążki, udusić do miękkości, pod koniec dodać przeciśnięty przez praskę czosnek, posolić, popieprzyć. Obrane jabłko zetrzeć na dużych oczkach. Wszystkie składniki połączyć ze sobą, dodać pokrojonego śledzia, wymieszać.
Sałatka śledziowa
Składniki:
2 śledzie
8 szt. suszonych śliwek
1/3 szklanki orzechów włoskich
1 cebulka czerwona
1/3 łyżeczki suszonego tymianku
70 ml oleju
szczypta soli
pieprz.
Wykonanie:
Śledzie pokroić w 2 cm kawałki, cebulę pokroić w kosteczkę, śliwkę w paseczki, zrumienione orzechy posiekać. Śledzie włożyć do miski, dodać tymianek, pieprz, zalać olejem i wymieszać. Układać w słoiczku, przeplatając dodatkami(cebulka, orzechy i śliwki).
Pasztet postny
Składniki:
1 szklanka kaszy gryczanej
2 szklanki wody
500 g pieczarek
3–4 cebule
1 puszka fasoli białej 220 g
1 szklanka bulionu
1/2 szklanki mąki gryczanej
1/3 szklanki mąki ziemniaczanej
½ – 1 szklanka suszonej żurawiny
½ szklanki suszonych śliwek
olej do smażenia
sól
pieprz do smaku.
Wykonanie:
Ugotować kaszę, drobno pokrojoną cebulkę podsmażyć, oczyszczone i pokrojone w kostkę pieczarki też podsmażyć. Dodać fasolę z zalewą, bulion i wszystko razem zblendować, doprawić solą, pieprzem, odrobiną gałki muszkatołowej, dodać obie mąki i wszystko dokładnie wymieszać. Pod koniec dodać żurawinę i miękką śliwkę, połączyć ze sobą. Przełożyć do keksówki, wyłożonej papierem do pieczenia, piec w 180°C przez godzinę i 20 minut.
Kulebiak z kapustą i grzybami
Składniki na ciasto:
500 g mąki
25 g świeżych drożdży
250 ml ciepłego mleka
2 jajka
100 g masła
1 łyżeczka cukru
szczypta soli.
Nadzienie:
500 g kapusty kiszonej
200–300g świeżych lub suszonych grzybów
1 cebula
2 łyżki oleju
sól
pieprz
kminek do smaku.
Wykonanie:
Zaczyn: wymieszać drożdże z ciepłym mlekiem i cukrem, odstawić na 10 minut.
Dodać jajka, roztopione masło, sól, stopniowo przesianą mąkę i wyrabiać aż ciasto będzie elastyczne. Przykryć i odstawić na 1–1,5 godziny.
Nadzienie:
Ugotować kiszoną kapustę przez 20 minut, odcedzić, a jak przestygnie drobno posiekać. Podsmażyć pokrojone grzyby i cebulę pokrojoną w drobną kostkę, dodać kapustę, doprawić solą, pieprzem i kminkiem, razem dusić kilka minut.
Ciasto rozwałkować na prostokąt, wyłożyć nadzienie, wyrównać i zwinąć ciasto w roladę, końce dokładnie zlepić. Przełożyć do formy, wyłożonej papierem do pieczenia, posmarować roztrzepanym jajkiem. Piec w 180° C 40–45 minut.
Kulebiak pokrojony w plastry może być jako dodatek do barszczu czerwonego.
Pierogi pieczone
Składniki na ciasto:
2 szklanki mąki
2 jajka
2 łyżki roztopionego masła
duża szczypta soli
1/2 łyżeczki cukru
około szklanki ciepłej wody.
Nadzienie:
6–8 dużych pieczarek
1 cebula
kawałek żółtego sera
sól
pieprz.
Żółtko + łyżeczka mleka do posmarowania pierogów, odrobina maku.
Wykonanie:
Umyte i pokrojone w małe kawałeczki pieczarki udusić z pokrojoną drobniutko cebulą. Gdy soki odparują, zdjąć z ognia.
Do przesianej mąki wbić jajka, dodać roztopione masło, przyprawić, dodawać stopniowo wodę, wyrabiać, aż ciasto będzie elastyczne.
Ciasto cienko rozwałkować, wykrawać koła, nakładać farsz z pieczarek, dodając odrobinę startego żółtego sera, zlepić. Pierogi wyłożyć na blachę, posmarować roztrzepanym żółtkiem z mlekiem i posypać makiem. Piec w 190°C 25 minut.
Smakują zarówno na ciepło, jak i na zimno.
Wspaniałe ciasto jabłkowo-orzechowe
Składniki ciasto na 2 spody:
3 szklanki mąki
2 jajka
1 łyżka cukru waniliowego
1/2 szklanki cukru
1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
2 łyżki śmietany 18%
125 g miękkiego masła lub margaryny.
Masa jabłkowa:
2 kg jabłek
3 galaretki owocowe.
Krem:
350 g orzechów
300 ml mleka
3/4 szklanki cukru
300 g masła.
Wykonanie:
Z podanych składników zagnieść ciasto, podzielić na dwie części i upiec dwa blaty, po kolei w blaszce 25×35cm w 180°C na złoty kolor.
Obrane jabłka zetrzeć na tarce o dużych oczkach, odcisnąć nadmiar soku i dusić do powstania papki, pod koniec dodać sypkie galaretki i dobrze wymieszać. Gorącą masę wyłożyć na upieczony blat i przykryć drugim blatem ciasta, lekko docisnąć. Przykryć ściereczką i odłożyć do wystygnięcia.
Do gorącego mleka wsypać cukier, zmielone orzechy, gotować do uzyskania gęstej masy. Utrzeć masło, dodając schłodzoną masę jabłkową, wyłożyć na ciasto, wyrównać. Wierzch posypać posiekanymi orzechami.
Szybkie i pyszne ciasto wiewiórka
Składniki:
2 szklanki mąki
1 szklanka cukru
1/2 szklanka oleju
4 jaja
1 łyżeczka cynamonu
1 łyżeczka proszku do pieczenia
1 łyżeczka sody
2–3 duże jabłka
1 szklanka posiekanych orzechów
cukier puder.
Wykonanie:
Obrane jabłka pokroić w kostkę 1×1cm,orzechy drobno posiekać.
Jaja ubić, aż będą puszyste, dodać cukier, ubijać, aż cukier się rozetrze, dodać olej, przesianą mąkę, proszek do pieczenia, sodę i cynamon, połączyć wszystko niewielkich obrotach miksera. Pod koniec dodać pokrojone orzechy i jabłka, delikatnie wymieszać szpatułką. Formę 20×20cm lub keksówkę 30 cm natłuścić lub wyłożyć papierem do pieczenia, przelać ciasto. Piec w 180°C 45–60 minut. Po ostudzeniu posypać cukrem pudrem.
Piernik z jabłkami
Składniki:
2 szklanki mąki
1szklanka cukru
1 szklanki mleka
1/2 szklanki oleju
2 duże jajka
3 średnie, obrane jabłka i pokrojone w kostkę, 3 łyżki miodu, 2 łyżeczki przyprawy do piernika, 1 łyżeczka cynamonu, 2 łyżki kakao, 1 łyżeczka sody,1 łyżeczka proszku do pieczenia, szczypta soli.
Polewa:
100g gorzkiej czekolady, 50 ml śmietany kremówki.
Wykonanie:
Wymieszać wszystkie suche składniki na ciasto. Osobno wymieszać jajka z mlekiem, olejem i miodem, aż powstanie jednolita masa. Połączyć wszystko razem, dodać pokrojone jabłka, dobrze i delikatnie szpatułką wymieszać. Przelać ciasto do keksówki, wyłożonej papierem do pieczenia i piec w 180° C około godziny. Wystudzony piernik polać polewą.
Sernik piernikowy
Składniki:
3 szklanki mąki
1 szklanka cukru
200g masła lub margaryny
3 żółtka
1 łyżka kakao
1 łyżeczka przypraw do piernika
1 czubata łyżeczka proszku do pieczenia.
Masa serowa:
1 kg zmielonego sera (może być ser z wiaderka),1 szklanka cukru, 125g masła, 4 żółtka, 6 białek, 2 łyżki mąki ziemniaczanej, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, 1/3 łyżeczki cynamonu, skórka starta z jednej pomarańczy.
Wykonanie:
Do miski wsypać wszystkie składniki na ciasto, dodać rozdrobnioną margarynę i rozcierać w dłoniach, aż powstanie sypka kruszonka.
Miękkie masło utrzeć z cukrem i cynamonem na pulchną masę, po trochę dodawać ser, następnie jajka, proszek do pieczenia, mąkę ziemniaczaną oraz startą skórkę z pomarańczy. Miksować, aż powstanie jednolita masa.
Na spód blachy 35×25cm,wyłożonej papierem do pieczenia wysypać i rozprowadzić równomiernie 2/3 ilości kruszonki, na to wylać masę serową i posypać resztą kruszonki. Piec w 180°C przez godzinę i zostawić sernik w piekarniku przy uchylonych drzwiach do wystygnięcia.
Lwowski placek z różą
Składniki na ciasto kruche:
1/2kg mąki
5 żółtek
250g margaryny
3 łyżki śmietany
2 łyżeczki proszku do pieczenia.
Marmolada różana
Ciasto orzechowe:
200 g orzechów mielonych
5 białek
1 szklanka cukru.
Wykonanie:
Mąkę posiekać z margaryną, dodać żółtka, proszek do pieczenia oraz śmietanę. Wyrobić ciasto, podzielić na trzy części, jedną dać do zamrażarki.
Wyłożyć do foremki jedną część ciasta i rozsmarować na niej marmoladę, na nią wyłożyć drugą część ciasta. Białka ubić na sztywno z dodatkiem cukru i delikatnie wymieszać z orzechami. Masę orzechową wyłożyć na kruche ciasto i zetrzeć na nie trzecią część ciasta z zamrażarki. Piec w 180° C 50 minut.
Pierniczki miodowe
Składniki:
300 g mąki
100 g cukru pudru
100 g masła
150 g miodu
1 jajko
1 łyżeczka sody
2 łyżeczki przyprawy do piernika
1 łyżeczka kakao.
Wykonanie:
W garnku rozpuścić masło, miód i cukier puder, odstawić do ostygnięcia. Osobno wymieszać mąkę, sodę, przyprawę do piernika i kakao. Połączyć wszystkie składniki, dodając jajko i wyrobić gładkie ciasto. Następnie ciasto owinąć w folię i wstawić do lodówki przynajmniej na godzinę.
Ciasto z lodówki rozwałkować i wycinać pierniczki dowolnymi foremkami. Piec w 180° C 8–10 minut. Po ostudzeniu udekorować lukrem lub czekoladą.
Z okazji zbliżających się świąt Bożego Narodzenia życzę Państwu błogosławionych, zdrowych, spokojnych, ciepłych, rodzinnych świąt oraz szczęśliwego Nowego Roku, zwiastującego pokój na ziemi.
Jadwiga Sabadasz
Tekst ukazał się w nr 23 (459), 17 – 30 grudnia 2024
