W dniach 21-23 listopada w Przemyślu odbyła się I Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Polacy na Ukrainie: historia – teraźniejszość – przyszłość”, zorganizowana przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przy wsparciu Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ RP.
Konferencja zgromadziła naukowców, dyplomatów, ekspertów ds. dziedzictwa kulturowego, liderów organizacji polskich na Ukrainie oraz działaczy społecznych. Oficjalne otwarcie odbyło się w sali Przemyskiej Biblioteki Publicznej.
– Dziś spotykamy się w Przemyślu, ale miastem planowanym jako stałe miejsce odbywania konferencji „Polacy na Ukrainie – od Powstania Styczniowego do XXI wieku” jest oczywiście Lwów – powiedział Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej UW. – Nie jesteśmy tam teraz jedynie z powodu wojny. Gdy tylko wojna się skończy, ku zadowoleniu obu stron, to właśnie tam będziemy organizować nasze konferencje. Co więcej, będziemy dążyć za wszelką cenę, aby każdemu wydarzeniu towarzyszył tom konferencyjny.
fot. Konstanty Czawaga/ Nowy Kurier Galicyjski
Podczas wydarzenia zaprezentowano obszerny I tom pod tytułem „Polacy na Ukrainie – od Powstania Styczniowego do XXI wieku”. Jest to monografia zbiorowa pod redakcją prof. Heleny Krasowskiej.
– Ten pierwszy tom oraz międzynarodowa konferencja w Przemyślu mają na celu przede wszystkim pobudzić badaczy do wspólnych działań oraz pogłębionych badań – zaznaczyła prof. Helena Krasowska. – Pomimo licznych „białych plam” w badaniach nad Polakami na Ukrainie do 1990 roku, odnotowujemy także lukę w badaniach i ich wynikach po 1990 roku. Rok 2022 przyniósł kolejne zmiany w strukturze społecznej oraz działalności Polaków na Ukrainie. Brakuje opracowań dotyczących polskiego szkolnictwa na Ukrainie, liczby nauczycieli i wykładowców wysyłanych z Polski do tego kraju. Potrzebne są syntetyczne badania dotyczące Karty Polaka, a także mikrohistorii – takich jak dzieje wiosek zamieszkałych przez Polaków, biografie konkretnych rodzin czy osób i ich działań na rzecz rozwoju oraz kultywowania polskiego ruchu narodowego.
Do uczestników konferencji zwrócił się Andrzej Dera, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP. Został także odczytany list od Anny Sochańskiej, dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ RP. Obecnych powitał także Maciej Walroś, dyrektor Przemyskiej Biblioteki Publicznej im. Ignacego Krasickiego.
Wykład inauguracyjny pt. „Odrodzenie Polaków w niepodległej Ukrainie: próba bilansu” wygłosił prof. dr hab. Henryk Stroński. Profesor, zaangażowany od końca lat 80. XX wieku w odrodzenie polskości na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej, przewodniczył Polskiemu Towarzystwu Kulturalno-Oświatowemu w obwodzie tarnopolskim, a od 1998 roku pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Uczonych Polskich Ukrainy.
Pierwsze dwa panele konferencji poświęcono sytuacji i potrzebom rozwoju mniejszości polskiej na Ukrainie oraz polskiej kulturze w XIX wieku.
Drugi dzień obrad był niezwykle intensywny. Uczestnicy konferencji zapoznali się z nowoczesnymi metodami dokumentacji polskiego dziedzictwa kulturowego na Bukowinie, a także z badaniami nad sytuacją socjolingwistyczną Polaków na Ukrainie. Naukowcy z Polski poruszyli tematy związane z badaniami zapomnianych rodowodów polskich oraz ciekawych postaci historycznych.
Jednym z paneli była dyskusja o roli Kościoła rzymskokatolickiego w życiu Polaków na Ukrainie. Eksperci skupili się także na wyzwaniach, kierunkach oraz metodologii badań historii i współczesnej sytuacji Polaków na Ukrainie, a także wyznaczyli zadania na przyszłość.
Więcej szczegółów o I Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Polacy na Ukrainie: historia – teraźniejszość – przyszłość” w kolejnych numerach „Nowego Kuriera Galicyjskiego”.
Konstanty Czawaga
Konstanty Czawaga
Przez całe życie pracuje jako reporter, jest podróżnikiem i poszukiwaczem ciekawych osobowości do reportaży i wywiadów. Skupiony głównie na tematach związanych z relacjami polsko-ukraińskimi i życiem religijnym. Zamiłowany w Huculszczyźnie i Bukowinie, gdzie ładuje swoje akumulatory.
