Blisko 50 proc. powierzchni Ukrainy stanowią stepy i lasostepy. 30 maja Ukraina obchodzi Dzień Stepu. Inicjatywa o charakterze ekologicznym i społecznym została zapoczątkowana oddolnie 1 marca 2017 r. podczas międzyregionalnego seminarium naukowego poświęconego ochronie krajobrazów stepowych w obwodach donieckim i ługańskim.
Święto ma na celu zwrócenie uwagi na konieczność ochrony i rekultywacji unikalnych ukraińskich stepów. Obchody wspierają m.in. ukraińskie parki narodowe i organizacje przyrodnicze.
W systemie strefowania fizycznogeograficznego Ukrainy strefa stepowa dzieli się na trzy podstrefy: step łąkowy (lasostep), step właściwy (prawdziwy) i step pustynny (suchy).
Rezerwat Biosfery Askania Nowa (w obwodzie chersońskim, znajdujący się obecnie pod okupacją rosyjską), zgodnie z tą klasyfikacją, reprezentuje step prawdziwy. Charakteryzuje się dominacją gęstych, podmokłych traw, przede wszystkim kostrzewy i ostróżki. To właśnie ten biom decyduje o powstawaniu typowych czarnoziemów. W rezerwacie znajduje się największy i najstarszy chroniony masyw stepu kostrzewa-ostróżkowego (Festuca valesiaca) w Europie – rzadki i zagrożony wyginięciem zespół roślinności, którego głównym składnikiem jest kępkowa trawa – kostrzewa walezyjska.
Z powodu wojny nie tylko Askania Nowa, ale także większość reprezentatywnych obszarów stepu prawdziwego na Ukrainie jest tymczasowo niedostępna. Mowa tu o odnogach Ukraińskiego Rezerwatu Stepowego („Step Chomutowski”, „Kamjani Mohyły”, „Kałmiuskie”) oraz Rezerwatu Ługańskiego („Step Strilciwski”, „Step Prowalski”). Z tego powodu ochrona i zachowanie ocalałych masywów stepowych na terytorium kontrolowanym przez Ukrainę nabiera kluczowego znaczenia.
Jednym z centrów ochrony prawdziwego stepu na Nizinie Czarnomorskiej jest rezerwat krajobrazowy o lokalnym znaczeniu „Step Tarutyński” w obwodzie odeskim. Jest to jeden z największych masywów stepowych na Ukrainie i w Europie, który uniknął całkowitego zaorania. Planowane jest utworzenie tu narodowego parku przyrodniczego „Stepy Budżaku”, gdzie prowadzi badania monitoringowe i przyczynia się do jego utworzenia dział naukowy Rezerwatu Biosfery „Askania-Nowa”. Pozwoli to zapewnić lepszy status ochrony ocalałych dziewiczych obszarów regionu.
W dzisiejszych realiach ochrona każdego nienaruszonego masywu lub naturalnego obszaru jest jedynym sposobem na zapobieżenie nieodwracalnej degradacji biomu stepowego Ukrainy i zachowanie bazy naukowej dla przyszłej powojennej odbudowy.
Na podstawie: Rezerwat Biosfery „Askania-Nova” im. F.E. Pfalz-Feina
Alina Wozijan
Z Kurierem Galicyjskim jest związana od 2013 r. Od 1995 roku z telewizją. Całe jej życie toczy się wokół tekstu, książki, tłumaczeń, mediów różnego rodzaju. Urodzona we Lwowie – jako pierwsza w rodzinie, która przeszła gehennę Syberii. Przodkowie od strony matki osiedlili się na terenach Żytomierszczyzny jeszcze na początku XVI w., od strony ojca - nad Morzem Czarnym. W tych żyłach płynie krew prawie pół Europy i co najmniej dziesiątej części Azji – honorowe dziedzictwo dawnej Rzeczypospolitej. W ciągu wieków cały ten tygiel polszczył się, pozostało nazwisko.
