Na łamach „Nowego Kuriera Galicyjskiego” startuje nowy cykl artykułów. Prezentujemy twórczość zwycięzców warsztatów dziennikarskich „Młodzi Głoszą: Sztuka Nowoczesnych Mediów”, które były prowadzone przez dziennikarzy „Nowego Kuriera Galicyjskiego” Andrzeja Końkę, Aleksandra Kuśnierza i Annę Gordijewską.
Jan Sobieski a Stryj – mało znana historia
Zanim Jan Sobieski został królem Polski i znanym wodzem, pełnił urząd starosty w Stryju – mieście położonym na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Pełnienie tych obowiązków odegrało dużą rolę w jego życiu. Jako starosta zarządzał ziemią, dbał o porządek i nadzorował opodatkowanie. W Stryju budował swoją pozycję i zdobywał doświadczenie, które później pomogło mu zostać królem.
Sobieski podobno został starostą stryjeńskim w drugiej połowie XVII wieku. Według historyków, nie objął tego urzędu w sposób pokojowy – podobno siłą odebrał go wdowie po poprzednim staroście, Krzysztofie Koniecpolskim. Starostwo było wówczas nie tylko funkcją urzędową, ale także dawało władzę, pieniądze i wpływy. Sobieski dobrze o tym wiedział. Dzięki temu stanowisku mógł jeszcze bardziej wzmocnić swoją pozycję w państwie. Dbałość o miasto i przywileje dla mieszczan przyczyniły się do rozwoju gospodarczego Stryja. Tutaj przyszły król walczył z Tatarami i urzędując na zamku opracowywał plany obrony Rzeczypospolitej.
Jan Sobieski prawdopodobnie kilkakrotnie odwiedził Stryj. Mieszkańcy miasta wierzą, że miał tu nawet swoją rezydencję. Dziś jeden ze starych budynków w Stryju, nazywany „pałacem Marysieńki” (od imienia jego żony Marii Kazimiery), przetrwał do naszych czasów i właśnie jest odnawiany. Nie ma dowodów, że faktycznie mieszkała tam Marysieńka, ale legenda ta jest bardzo popularna wśród lokalnych mieszkańców. Wiadomo natomiast, że Sobieski posiadał kilka majątków w okolicach Stryja, więc w regionie bywał często.
Po tym, jak w 1674 roku Jan Sobieski został królem Polski, nie zapomniał o mieście. Na pewno odwiedził Stryj ponownie, już jako monarcha. Podobno właśnie tutaj przygotowywał się do starcia z Turkami, odnosząc później ogromne zwycięstwo pod Wiedniem.
Pamięć o nim przetrwała tu przez wiele lat. Dawniej jedna z ulic nosiła jego imię – ulica Sobieskiego. W murach kościoła można dziś zobaczyć poświęcone królowi tablice pamiątkowe, które zostały tam umieszczone z okazji rocznicy zwycięstwa pod Wiedniem.
Dla wielu ludzi Jan III Sobieski to bohater narodowy, który zasłynął w całej Europie. Ale dla mieszkańców Stryja to także część lokalnej historii – ten człowiek był nie tylko królem, ale też urzędnikiem związanym z miastem. Choć minęło już wiele lat, ślady jego obecności są tu wciąż widoczne – w nazwach, budynkach i wspomnieniach przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Anna Kisil
Szkoła Polskiej Mniejszości Narodowej w Stryju
