W Mościskach 24 czerwca, w uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Roku Jubileuszowym 2025 znowu zabrzmiały organy. Poświęcenia i wybudzenia organów dokonał i Mszy świętej odpustowej przewodniczył biskup pomocniczy archidiecezji lwowskiej Leon Mały. Słowo Boże wygłosił ks. prałat Józef Pawluk z bazyliki katedralnej ze Lwowa. Z tej okazji w kościele pw. św. Jana Chrzciciela odbył się też inauguracyjny koncert.
fot. parafia pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Mościskach
Kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Mościskach należy do najstarszej parafii przemyskiej. Powstała w 1404 r., uposażona została przez Władysława Jagiełłę. W tym samym roku powstał drewniany kościół parafialny. W 1489 r. został on spalony przez Tatarów. Obecny kształt świątynia otrzymała pod koniec XVI w. – nowy kościół murowany został wzniesiony ok. 1588 r. przez miejscowego proboszcza Bartłomieja z Rohatyna, a w 1604 r. dokonano jego poświęcenia i konsekracji.
W latach 2018–2021 w ramach Programu Ministra „Ochrona dziedzictwa kultowego za granicą” w kościele przeprowadzono prace konserwatorskie przy XVII‑wiecznych polichromiach iluzjonistycznych w kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej.
Kolejne prace konserwatorskie w świątyni rozpoczęto w 2021 r. Tym razem przy zabytkowych organach, wykonanych w fabryce Żebrowskiego we Lwowie w 1883 r. Celem prac konserwatorskich było przywrócenie dawnej świetności mechanizmowi instrumentu i przeznaczenie go do obsługi liturgicznej i koncertowej, z zachowaniem wszelkich sprawnych, oryginalnych i historycznych elementów konstrukcyjnych. Projekt został zrealizowany z Programu Ministra w latach 2021–2024, a łączna wartość dofinansowania wyniosła 709 000,00 zł. Ponadto Instytut Polonika w ramach własnego strategicznego Programu Ochrona sfinansował konserwację szafy organowej w celu zamontowania organów w pierwotnym miejscu w kościele. Pracom poddane zostały elementy konstrukcyjne oraz detal architektoniczny szafy. Przywrócono też pierwotną kolorystykę obiektu. Na zabiegi przy szafie organowej przeznaczono 128 000 zł.
Beneficjentem dofinansowania i koordynatorem prac przy organach była Fundacja Dziedzictwo Kresowe im. Orląt Lwowskich. Restaurację zrealizował Zakład Organmistrzowski „Ars Organum” Adam Olejnik w Głoguszu.
fot. A. Lozinski / Instytut Polonika
Organy poświęcił biskup Leon Mały, a koncert zagrał Jakub Garbacz – pierwszy organista Bazyliki Archikatedralnej w Łodzi. W uroczystości udział wzięli konsul Diana Graczyk z Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, Myrosława Pelc – przewodnicząca Mościskiej Zjednoczonej Wspólnoty Terytorialnej, proboszcz parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Mościskach ks. Władysław Derunow, proboszcz parafii pw. Nawiedzenia NMP w Nawarii ks. Bazyli Pawełko, ojcowie redemptoryści z sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Mościskach.
Źródło: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, Parafia pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Mościskach
