Instytut Pamięci Narodowej rozpocznie w czerwcu prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej na terenie zachodniej Ukrainy. Celem działań jest odnalezienie oraz dokładne udokumentowanie zbiorowych mogił ofiar jednej z najtragiczniejszych zbrodni dokonanych na Polakach podczas II wojny światowej.
Jak poinformował IPN, misja rozpocznie się 8 czerwca, natomiast właściwe badania terenowe będą prowadzone od 9 do 18 czerwca. Prace realizowane są we współpracy z ukraińskim przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności”, przy udziale Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz Stowarzyszenia Huta Pieniacka.
Huta Pieniacka, położona w dawnym województwie tarnopolskim, była przed wojną dużą polską wsią liczącą ponad 170 gospodarstw. Funkcjonował tam silny ośrodek samoobrony współpracujący z Armią Krajową. W obliczu nasilających się ataków ukraińskich nacjonalistów schronienie znajdowali tam również mieszkańcy okolicznych miejscowości oraz osoby narodowości żydowskiej uciekające przed prześladowaniami.
28 lutego 1944 roku wieś została spacyfikowana przez żołnierzy 4. Pułku Policyjnego SS, złożonego z ukraińskich ochotników do dywizji SS „Galizien”, przy współudziale oddziałów UPA oraz lokalnych grup ukraińskich nacjonalistów. Zamordowano setki polskich mieszkańców – wśród nich kobiety, dzieci i osoby starsze. Wieś została splądrowana i spalona. Ocalało jedynie niewielu mieszkańców.
IPN podkreśla, że działania w Hucie Pieniackiej są kontynuacją tegorocznych prac prowadzonych na Ukrainie, m.in. w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej. Specjaliści z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN mają za zadanie odnaleźć miejsca pochówku ofiar, precyzyjnie je zlokalizować oraz sporządzić pełną dokumentację archeologiczną i historyczną.
Przeprowadzenie prac było możliwe dzięki zgodzie wydanej przez władze ukraińskie w lutym tego roku. Po odnalezieniu mogił IPN będzie mógł wystąpić o zgodę na przeprowadzenie ekshumacji i godny pochówek ofiar. Obowiązujące na Ukrainie przepisy nie pozwalają obecnie na jednoczesne prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych.
W sprawie zbrodni w Hucie Pieniackiej od lat prowadzone jest śledztwo przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie. Prokuratorzy przesłuchali setki świadków, w tym ocalałych mieszkańców i ich rodziny, a także przeanalizowali polskie i zagraniczne archiwa. Dotychczas udało się ustalić personalia 634 spośród ponad 800 ofiar tragedii.
źródło: na podstawie Instytutu Pamięci Narodowej
Ukraina wydała zgody na ekshumacje polskich żołnierzy i ofiar zbrodni wołyńskiej
Pamięć, która zobowiązuje. W Hucie Pieniackiej uczczono 82. rocznicę zbrodni na polskiej ludności
