W czwartą rocznicę rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę Kijów stał się miejscem symbolicznych gestów solidarności oraz intensywnych rozmów politycznych o przyszłości bezpieczeństwa Europy. Do stolicy Ukrainy przybyli przywódcy państw europejskich, przedstawiciele Unii Europejskiej oraz delegacje parlamentarne, w tym z Polski.
Hołd dla poległych na Majdanie
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wraz z pierwszą damą Ołeną Zełenską oraz zagranicznymi gośćmi oddali hołd poległym obrońcom Ukrainy przy Narodowym Memoriale Pamięci na Majdanie Niepodległości w Kijowie. W uroczystości wzięli udział m.in. prezydent Finlandii Alexander Stubb, przewodniczący Rady Europejskiej António Costa, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, a także premierzy Danii, Estonii, Islandii, Łotwy, Norwegii, Chorwacji i Szwecji.
Polskę reprezentowali marszałek Sejmu RP Włodzimierz Czarzasty wraz z delegacją parlamentarną oraz minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski, którzy uczestniczyli w obchodach czwartej rocznicy rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Uczestnicy zapalili znicze przy portretach poległych żołnierzy i minutą ciszy uczcili ich pamięć. Symboliczny gest jedności miał podkreślić, że Ukraina nie jest sama w obliczu rosyjskiej agresji.
Koalicja Chętnych: obrona powietrzna, energia i sankcje
W Kijowie odbyło się również posiedzenie tzw. Koalicji Chętnych z udziałem 36 państw – część przedstawicieli uczestniczyła stacjonarnie, część online. Obradom współprzewodniczyli premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer oraz prezydent Francji Emmanuel Macron. W obradach zdalnie uczestniczył także premier RP Donald Tusk.
Główne tematy rozmów dotyczyły wsparcia dla ukraińskiej obrony powietrznej, odbudowy i stabilizacji systemu energetycznego oraz wzmocnienia sankcji wobec Rosji. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podkreślał, że rosyjskie ataki na infrastrukturę energetyczną sprawiły, iż Ukraina mierzy się z kolejną trudną zimą. Apelował o szybkie działania i dalsze dostawy rakiet do systemów obrony przeciwlotniczej, w tym w ramach programu PURL wspieranego przez NATO.
Wielka Brytania ogłosiła jeden z największych pakietów sankcyjnych, obejmujący ponad 300 rosyjskich firm energetycznych i 48 jednostek tzw. „floty cieni”, wykorzystywanej do omijania ograniczeń w handlu ropą. Również Unia Europejska pracuje nad kolejnym, 20. pakietem sankcji, który ma skuteczniej blokować rosyjskie tankowce oraz ograniczać obecność rosyjskiej ropy i gazu na europejskich rynkach.
90 mld euro kredytu i plan „Repair, Rebuild, Restart”
Podczas spotkania Wołodymyra Zełenskiego z przewodniczącymi unijnych instytucji – António Costą i Ursulą von der Leyen – omawiano konkretne mechanizmy finansowego wsparcia Ukrainy. Kluczowym elementem ma być unijny kredyt w wysokości 90 mld euro na lata 2026-2027. Środki te mają wesprzeć stabilność budżetową i odbudowę kraju.
Ursula Von der Leyen zapowiedziała również nowy zimowy plan energetyczny „Repair, Rebuild, Restart” o wartości 920 mln euro, którego celem będzie stabilizacja ukraińskiego systemu energetycznego oraz przygotowanie kraju na kolejne sezony grzewcze.
Rozmowy dotyczyły także zmian w prawie Unii Europejskiej umożliwiających skuteczniejsze zatrzymywanie rosyjskich tankowców oraz konfiskatę przewożonej przez nie ropy.
Gwarancje bezpieczeństwa i droga do UE
Jednym z najważniejszych wątków była kwestia gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy oraz jej członkostwa w Unii Europejskiej. Prezydent Zełenski podkreślił, że jasna data akcesji stanowiłaby kluczową geopolityczną gwarancję bezpieczeństwa – zarówno dla Ukrainy, jak i dla całej Europy. Wskazał, że rok 2027 jest ambitnym, ale realnym celem.
António Costa zaznaczył, że przyszłość Ukrainy leży w Unii Europejskiej, a sukces demokratycznej Ukrainy w strukturach UE będzie jednym z fundamentów trwałego pokoju w Europie.
Szczyt z krajami nordyckimi i bałtyckimi
W Kijowie odbył się także szczyt Ukraina – kraje Europy Północnej i Bałtyckiej. Przywódcy potwierdzili, że przyszłe porozumienie pokojowe musi być oparte na prawie międzynarodowym i nie może nagradzać rosyjskiej agresji. Zadeklarowali również dalsze wsparcie wojskowe, w tym roku o łącznej wartości co najmniej 12,5 mld euro oraz pomoc energetyczną sięgającą minimum 918 mln euro.
Podkreślono, że bezpieczeństwo Ukrainy jest nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem euroatlantyckim.
Polski głos w Kijowie: „Nie ma wolnej Polski bez wolnej Ukrainy”
Silnie wybrzmiał również polski wątek. Delegacja Sejmu RP na czele z marszałkiem Włodzimierzem Czarzastym spotkała się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim i rozmawiała m.in. o drodze Ukrainy do Unii Europejskiej. W skład delegacji weszli także wicemarszałek Monika Wielichowska, poseł Paweł Kowal oraz szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec.
W przededniu czwartej rocznicy pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę, Włodzimierz Czarzasty wystąpił przed Radą Najwyższą Ukrainy. W swoim przemówieniu podkreślił: – Nie ma wolnej Polski bez wolnej Ukrainy i wolnej Ukrainy bez wolnej Polski. Jeśli ktoś tego nie rozumie, to znaczy, że nie wie, gdzie jest polska racja stanu.
Marszałek Sejmu RP potępił Władimira Putina jako zbrodniarza i oddał hołd wszystkim, którzy zginęli w obronie „wspólnej europejskiej cywilizacji przed fanatyzmem Kremla”.
24 lutego do Kijowa przybył również minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski, który przypomniał, że według pierwotnych planów Kremla stolica Ukrainy miała upaść w kilka dni. – Ten scenariusz się nie zrealizował. Opór obrońców stał się symbolem determinacji całego narodu – zaznaczył.
Szef polskiej dyplomacji opublikował także w mediach społecznościowych osobisty wpis z okazji czwartej rocznicy pełnoskalowej inwazji: – Cztery lata bólu i niesprawiedliwej śmierci. Cztery lata odwagi i jedności narodu ukraińskiego. Cztery lata polskiego wsparcia w walce o wolność i bezpieczeństwo. Przyjaźń. Partnerstwo. Przyszłość. Ми залишаємося єдиними 🇵🇱🇺🇦!”
Słowa te podsumowują dotychczasowe zaangażowanie Polski i podkreślają, że wsparcie dla Ukrainy ma charakter nie tylko polityczny, lecz także strategiczny i cywilizacyjny – jako wspólna walka o bezpieczeństwo regionu i przyszłość Europy.
Eugeniusz Sało
Cztery lata wojny. Między ciemnością, mrozem a niezłomnością
