Rok 2025 przynosi szereg wyjątkowych rocznic związanych z polską kulturą i historią, które w sposób szczególny wiążą się ze Lwowem. Zgodnie z tradycją, zostaną one uhonorowane w ramach XIV Międzynarodowego Festiwalu „Odkrywamy Paderewskiego”, który odbędzie się w dniach 14–16 listopada 2025 roku we Lwowie.
Tegoroczna edycja wydarzenia poświęcona jest postaciom i instytucjom szczególnie ważnym dla polskiej i lwowskiej historii muzycznej: Andrzejowi Nikodemowiczowi, Ignacemu Janowi Paderewskiemu, Teodorowi Leszetyckiemu, a także 125. rocznicy otwarcia Teatru Miejskiego we Lwowie, dzisiejszego Teatru Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej.
W roku 2025 przypada 100. rocznica urodzin Andrzeja Nikodemowicza – jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX i początku XXI wieku. Urodzony we Lwowie artysta przez całe życie był głęboko związany z naszym miastem. Jego muzyka, przeniknięta duchowością i humanizmem, do dziś stanowi inspirację dla wielu twórców.
Rok 2025 to również 175. rocznica urodzin Ignacego Jana Paderewskiego, patrona Festiwalu, którego twórczość i działalność od ponad dekady stanowią centrum idei „Odkrywamy Paderewskiego”. Paderewski, artysta światowego formatu i mąż stanu, szczególnie cenił sobie Lwów, w którym był wielokrotnie goszczony i entuzjastycznie przyjmowany przez publiczność. Dzięki festiwalowi jego muzyka ponownie zyskała popularność wśród ukraińskich melomanów i artystów.
W tym samym roku przypada 195. rocznica urodzin Teodora Leszetyckiego – wybitnego pedagoga fortepianu, pianisty i kompozytora, urodzonego w Łańcucie. Leszetycki kształcił się w Wiedniu pod kierunkiem Carla Czernego, ucznia Ludwiga van Beethovena. Swój pierwszy publiczny koncert dał jako dziewięcioletni pianista we Lwowie, z towarzyszeniem orkiestry dyrygowanej przez Franciszka Ksawerego Mozarta, syna wielkiego kompozytora z Salzburga. To wydarzenie na zawsze związało jego artystyczne losy ze Lwowem.
Rok 2025 to również 125. rocznica otwarcia Teatru Miejskiego we Lwowie. Z okazji tego jubileuszu, dyrekcja Teatru Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej zaprosiła organizatorów Festiwalu do współpracy przy przygotowaniu wspólnych wydarzeń artystycznych. To ważny gest kontynuacji wieloletnich więzi między instytucjami kulturalnymi Polski i Ukrainy, a zarazem potwierdzenie roli Opery jako miejsca, które łączy tradycję z nowoczesnością i otwartością na dialog.
Organizatorzy Festiwalu podkreślają, że okoliczności powstania Teatru Miejskiego we Lwowie w 1900 roku są dziś źródłem inspiracji i przykładem współpracy opartej na wzajemnym szacunku i wymianie artystycznej.
Program Festiwalu
W piątek, 14 listopada o godz. 20.00, w Bazylice Metropolitalnej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie odbędzie się koncert „Lwów w hołdzie Andrzejowi Nikodemowiczowi”.
Zabrzmią dzieła kompozytora: Concerto Breve na fortepian i orkiestrę (2002), Koncert nr 2 na wiolonczelę i orkiestrę (2005) oraz oratorium Via Crucis na solistów, chór mieszany i orkiestrę (1996).
Wystąpią: Akademicka Orkiestra Kameralna „Wirtuozi Lwowa” Lwowskiej Filharmonii Narodowej oraz Chór Kameralny „Gloria”, soliści: Iryna Kłoczkowska (sopran), Maksym Calnikow (tenor), Oksana Rapita (fortepian), Oksana Łytwynenko (wiolonczela). Całość poprowadzi Wołodymyr Sywochip.
W sobotę, 15 listopada o godz. 12.00, w Lwowskim Narodowym Liceum Muzycznym im. Salomei Kruszelnickiej, odbędzie się prelekcja i koncert muzyki fortepianowej „Kim był Teodor Leszetycki?”.
Wystąpią laureaci Międzynarodowego Konkursu Instrumentalnego im. Ignacego Jana Paderewskiego, studenci Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej oraz uczniowie Liceum Muzycznego im. S. Kruszelnickiej.
O godz. 13.45, w Sali Lustrzanej Lwowskiej Opery Narodowej odbędzie się prezentacja książki Adama Bali pt. „Wpływ Polaków na dziedzictwo kulturowe Lwowa. Fenomen powstania Teatru Miejskiego we Lwowie”.
Bezpośrednio po tym wydarzeniu, o godz. 14.00, w tej samej sali Opery Lwowskiej odbędzie się operowy koncert galowy „125 olśniewających lat”, w wykonaniu: Sofii Sołowij (sopran), Iryny Hajicz (mezzosopran), Mychajła Małafija (tenor), Wołodymyra Szynkarenki (bas) i Tetiany Hryśkowej (fortepian). Reżyserem koncertu będzie Wasyl Wowkun.
W niedzielę, 16 listopada o godz. 18.00, w Lwowskiej Filharmonii Narodowej odbędzie się koncert symfoniczny „Mistrz i uczeń”, poświęcony 195-leciu Teodora Leszetyckiego i 175-leciu Ignacego Jana Paderewskiego.
W programie: T. Leszetycki – Uwertura do opery „Die erste Falte” („Pierwsza zmarszczka”) oraz I.J. Paderewski – Koncert fortepianowy a-moll Op. 17.
Wystąpi Orkiestra Symfoniczna Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej im. Mykoły Łysenki, solistką będzie Marianna Humecka (fortepian), a orkiestrą zadyryguje Jurij Porochownik.
Międzynarodowy Festiwal „Odkrywamy Paderewskiego” odbywa się od 2012 roku z inicjatywy Polsko-Ukraińskiej Fundacji im. Ignacego Jana Paderewskiego. Jego celem jest promocja polskiej kultury za granicą oraz budowanie trwałych relacji między Polską a Ukrainą poprzez sztukę, muzykę i wspólne dziedzictwo historyczne.
Festiwal od lat łączy tradycję z nowoczesnością, prezentując twórczość Paderewskiego, jego nauczycieli, uczniów i artystycznych następców. W programach pojawiają się koncerty, wykłady, wystawy i publikacje, które przybliżają rolę muzyki jako uniwersalnego języka porozumienia między narodami.
Patronat honorowy nad Festiwalem objął Konsulat Generalny RP we Lwowie, a wśród stałych patronów medialnych znajduje się „Nowy Kurier Galicyjski” oraz Kurier Galicyjski TV.
Anna Gordijewska
