Wystawa obrazów Mariona Ilku

Wystawa obrazów Mariona Ilku

Wiosenny Lwów wypełniony jest wydarzeniami kulturalnymi. Twórcy, artyści, zespoły teatralne śpieszą pokazać publiczności dorobek twórczy i nowe osiągnięcia. Symboliczny pozostaje fakt, że wydarzenia kulturalne w mieście mają wyraźnie wielonarodowy charakter i prezentują wielokulturowość lwowskiego społeczeństwa, opierającego się na dawnych tradycjach.

Liczne wystawy, koncerty i wernisaże wskazują, że Lwów nadal próbuje walczyć o tytuł kulturalnej stolicy Ukrainy. Z rozmachem została zorganizowana kolejna Francuska Wiosna we Lwowie, z kolei Lwowska Wiosna Teatralna pokazała lwowianom szereg bardzo interesujących spektakli, prezentowanych przez zespoły z kraju i z zagranicy. W kwietniu rozpoczął się cykl imprez kulturalnych w ramach Węgierskiej Wiosny we Lwowie, której organizatorami są Towarzystwo Kulturalne Lwowskich Węgrów, Konsulat Generalny Węgier w Użgorodzie i Honorowy Konsulat Republiki Węgierskiej we Lwowie. Wystawy sztuki węgierskiej będą kontynuowane również w maju i czerwcu.

Fot. Jurij SmirnowWęgierską wiosnę kulturalną we Lwowie zainaugurowała wystawa obrazów Mariona Ilku, znanego lwowskiego malarza pochodzenia węgierskiego. Od 1952 roku Marion Ilku mieszkał i pracował we Lwowie. Był nie tylko utalentowanym malarzem, ale i wykładowcą Lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był też jednym z organizatorów, pierwszym i długoletnim prezesem Węgierskiego Towarzystwa we Lwowie. W działalności społecznej i jako prezes Towarzystwa aktywnie współpracował z TKPZL, polskimi zespołami, a w szczególności z Polskim Teatrem Ludowym we Lwowie. Nie było to sprawą przypadku lub koniunktury. Marion Ilku lubił i cenił sobie polską kulturę, była dla niego szczególnie bliska – był mężem Lidii Chrzanowskiej, aktorki Teatru Polskiego we Lwowie. W ciągu wielu lat był związany z działalnością teatru i zaprzyjaźniony z wieloma aktorami. Warto przypomnieć, że w 1968 roku, kiedy Teatr obchodził dziesięciolecie działalności, na wystawie jubileuszowej, oprócz nagród teatru i plakatów z kolejnych spektakli, przedstawione były karykatury członków zespołu teatralnego, których autorem był właśnie Marion Ilku.

Mariona Ilku wspomina Janusz Wasylkowski w swojej książce „Teatr z ulicy Kopernika”: „Jest to ponadto teatr rodzinny, jak w dawnych XVIII czy XIX-wiecznych trupach bywało. Wystarczy spojrzeć na listę aktorów i współpracowników Teatru. Znajdują się na niej nazwiska pięciu członków rodziny Chrzanowskich (łącznie z Marionem Ilku, mężem Lidii)”.

Na otwarciu wystawy obrazów Mariona Ilku wystąpił zastępca dyrektora lwowskiej Galerii Sztuki Wołodymyr Pszyk. Zwrócił uwagę zebranych, że Galeria aktywnie współpracuje z krajami europejskimi, mianowicie Francją, Polską i Węgrami. Przedstawiciele władz ukraińskich wysoko cenią kulturę tych krajów i gwarantują rozwój mniejszości narodowych, zamieszkałych we Lwowie. Jest to jeden z ważnych punktów europejskiej orientacji ukraińskiej. Marion Ilku był z pochodzenia Węgrem, urodził się na Zakarpaciu, ale od 1952 roku mieszkał i pracował we Lwowie, gdzie był znany nie tylko jako malarz i wykładowca Akademii Sztuk Pięknych, ale także jako aktywny działacz społeczny.

 

Wołodymyr Pszyk (od lewej), Sarwasz Gabor, Larysa Malech i Janusz Wiszki (Fot. Jurij Smirnow)O rozwoju współpracy Ukrainy i Węgier mówili Janusz Wiszki, wicekonsul Konsulatu Generalnego Republiki Węgier w Użgorodzie i Larysa Malech, honorowy konsul Węgier we Lwowie. Janusz Wiszki podkreślał zaangażowaną społeczną postawę Mariona Ilku i jego entuzjazm w kwestii organizacji Towarzystwa Kultury Węgrów we Lwowie. Ilku pomagał młodym utalentowanym malarzom. Niejeden z nich zajmuje obecnie ważne miejsce w sztuce ukraińskiej i węgierskiej. Pomógł wielu lwowianom pochodzenia węgierskiego dotrzeć do swojej tożsamości narodowej, odnaleźć drogę do ojczystej kultury i języka. W trudnych latach ideologicznego dyktatu partii komunistycznej Ilku zawsze zajmował stanowisko w życiu i w sztuce.

Prezes Towarzystwa Kultury Lwowskich Węgrów Sarwasz Gabor podkreślił, że towarzystwo od 24 lat obecne jest w kulturalnym i społecznym życiu Lwowa, wspiera wszystkie inicjatywy węgierskiego konsulatu skierowane na wzmocnienie współpracy ukraińsko-węgierskiej. Znaczna część obrazów przedstawionych na wystawie w Lwowskiej Galerii pochodzi z rodzinnej kolekcji autora lub jest własnością ludzi, którym Marion Ilku prezentował swoje dzieła.

Jurij Smirnow
Tekst ukazał się w nr 9 (181) 17 – 30 maja 2013

X