aktualności

Tradycji akcji „Serce dla Rodaka” stało się zadość

21/01/2021 05:41

Do rodzin potrzebujących z parafii katolickich obwodu lwowskiego trafiło 400 paczek bożonarodzeniowych, przekazanych przez Fundację Dziedzictwo Kresowe z Warszawy i za pośrednictwem Caritas Archidiecezji Lwowskiej. Akcja „Serce dla Rodaka” jest też wyrazem wdzięczności wobec tych, którzy utrzymują polskość na dawnych Kresach.

Zdrowie Solenizanta!

20/01/2021 18:17

Z wielką przyjemnością gościliśmy w redakcji naszego stałego Czytelnika i Przyjaciela Janusza Tyssona.

Cicha wystawa

17/01/2021 06:45

Przy takich okazjach jak otwarcie kolejnej ekspozycji lwowskich artystów malarzy w Galerii „Własna Strzecha” jest zazwyczaj ludno i gwarno. Tym razem jest tu cicho i otwarcie obyło się bez żadnej pompy – wiadomo: kwarantanna.

Opłatek w Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej

13/01/2021 12:00

Członkowie Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej (TKPZL) zgromadzili się 3 stycznia br. na tradycyjnym wspólnym opłatku, tym razem w polskiej restauracji „Premiera Lwowska”.

Pomoc charytatywna dla osób dotkniętych skutkami pandemii

13/01/2021 11:44

W okresie świąt Bożonarodzeniowych wolontariusze Polsko-Ukraińskiej Młodzieżowej Organizacji „Młody Stanisławów” odwiedzili starsze i samotne osoby dotknięte skutkami epidemii koronawirusa. Pomoc charytatywna dotarła do 100 osób polskiego pochodzenia z ponad 20 miejscowości obwodu iwanofrankiwskiego.

Dach dawnego klasztoru kapucynów w Olesku wyremontowany

12/01/2021 10:38

W miejscowości Olesko w obwodzie lwowskim został wyremontowany dach dawnego klasztoru kapucynów. Część dachu zawaliła się w styczniu ubiegłego roku podczas wichury. Ukraińskie Ministerstwo Kultury i Polityki Informacyjnej przeznaczyło na remont ponad 19 milionów hrywien (odpowiednio około 2,5 miliona złotych).

Orszak Trzech Króli w Mościskach po raz szósty

07/01/2021 18:18

W święto Objawienia Pańskiego na placu kościelnym w Mościskach w obwodzie lwowskim po raz szósty odbył się Orszak Trzech Króli. Z powodu pandemii nie było tradycyjnej procesji ulicami miasta. Natomiast mędrcy z różnych dzielnic miasta oraz parafianie w strojach i koronach oddali symboliczny pokłon Dzieciątku Jezus.

Bożonarodzeniowe kiermasze charytatywne

04/01/2021 14:23

Pyszne pierniki, ozdoby choinkowe i bożonarodzeniowe dekoracje wykonane własnoręcznie przez młodzież można było kupić podczas kiermaszu u franciszkanów w parafii św. Antoniego we Lwowie.

Jaremcze 2020 na odległość

03/01/2021 08:10

Więzi dorocznych Polsko-Ukraińskich Spotkań w karpackim miasteczku Jaremcze są tak mocne, że ich regularności nie złamała pandemia koronawirusa. W 100-lecie sojuszu Józefa Piłsudskiego i Symona Petlury oraz Bitwy Warszawskiej, w dniach 24–25 września br. w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie) i w Przemyślu odbyło się XIII Spotkanie z udziałem naukowców i publicystów, tym razem on-line.

publicystyka

Ryszard Brykowski w pamięci kołomyjan

21/01/2021 05:48

10 stycznia wspólną modlitwą w kościele pw. św. Ignacego Loyoli w Kołomyi parafianie uczcili pamięć prof. Ryszarda Brykowskiego (1931–2017), który 90 lat temu urodził się w tym mieście.

Stulecie Targów Wschodnich we Lwowie. Część 2

18/01/2021 16:46

Organizacja Międzynarodowych Targów Wschodnich we Lwowie była dziełem grupy entuzjastów, których wspierała lwowska Izba Przemysłowo-Handlowa i władze miasta na czele z prezydentem miasta Józefem Neumannem.

O odnowieniu szat grobowych i innych przedmiotów z relikwiarza bł. Jakuba Strzemię

18/01/2021 16:36

W grudniu 2020 roku do sanktuarium bł. Jakuba Strzemię oraz Świętych i Błogosławionych metropolii halickiej i lwowskiej w Haliczu po konserwacji wykonanej w Polsce powróciły szaty grobowe i inne przedmioty z relikwiarza bł. Jakuba Strzemię (1340–1409) – patrona archidiecezji lwowskiej. Są obecnie tam eksponowane. O iście detektywistycznej historii związanej z tym patronem archidiecezji lwowskiej z ks. dr. Jackiem Waligórą, proboszczem i kustoszem sanktuarium, rozmawiał Konstanty Czawaga.

Związywanie Wasyla

11/01/2021 05:18

14 stycznia, w tzw. „stary Nowy Rok” (wg kalendarza juliańskiego – red.) obchodzone jest również święto św. Wasyla Wielkiego. W tym dniu we wsi Łypiwka w rej. Rohatyn wszystkim jego imiennikom… związują nogi. Takiej dziwnej tradycji nie ma w innych regionach Ukrainy.

Album głubczyckich rodzin kresowych

11/01/2021 05:15

100-lecie odzyskania niepodległości przez nasz kraj jest okazją do przypomnienia, jak ważną rolę dla polskiej gospodarki i kultury odgrywały przed 1945 r. Kresy Wschodnie Rzeczypospolitej. Losy naszych rodaków, którzy od pokoleń żyli i gospodarowali na wschodzie zostały poddane w XX wieku wielu próbom przetrwania.

Miasto mojego dzieciństwa. Część 5

11/01/2021 05:11

Mieszkaniec Stanisławowa Wołodymyr Baran dzieli się swymi wspomnieniami o starym Stanisławowie. Dziś kolejne wspomnienia z okresu, gdy miasto było pod okupacją niemiecką.

Kardynał Marian Franciszek Jaworski. Część 8

11/01/2021 04:49

Lwowski okres kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego. Biskup Marian Jaworski wobec ratowania dawnych cerkwi greckokatolickich

Dokąd zmierzamy?

10/01/2021 08:03

Od pewnego czasu zadaję sobie pytanie: jak to jest możliwe, że funkcjonują miasta mające obecnie ogromną liczbę ludności jak np. Tokio, które ma 37,5 mln mieszkańców, Delhi 28,5 mln, Szanghaj 25,5 mln? Jak to będzie dalej ze wzrostem ludności świata?

Zaleszczyki – riwiera międzywojnia. Część 2

09/01/2021 15:10

Z historii Zaleszczyk

Dawna kaplica seminarium duchownego rzymskokatolickiego. Część 2

08/01/2021 17:51

Na ścianie zachodniej znajdują się trzy obrazy. Układ okien i drzwi, które prowadzą do kościoła, zmusił Rosena umieścić obrazy i towarzyszące im inskrypcje niesymetrycznie odnośnie siebie, wypełniając resztę ściany ornamentem roślinnym.

Stanisław Sławomir Nicieja: Poruszam się jak czołg i co pół roku wydaję książkę

-a A+

27 czerwca br. w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie) odbyło się kolejne spotkanie autorskie z prof. Stanisławem Sławomirem Nicieją.

Rektor Opolskiego Uniwersytetu prezentował swój nowy VI tom „Kresowej Atlantydy”, książkę o miejscach, ludzkich losach i utraconym dziedzictwie. Tym razem o Stryju i Kutach.

Dwie godziny spotkania minęły jak kilka minut. Profesor Nicieja bardzo dużo opowiadał i miałem wrażenie, że informacja, którą posiada jest niewyczerpalna. Wiedza i doświadczenie Stanisława Niciei są godne podziwu, profesor zamierza opisać historię 200 miast i miasteczek, miejscowości, terenów, ludzi wielkich i nieznanych, ich radości i przeżycia, historię „Atlantydy Kresowej”.

Na zakończenie spotkania autor zebrał ogromne brawa, rozdał mnóstwo autografów oraz otrzymał wiele informacji, zdjęć i opowieści do kolejnych tomów o miastach kresowych.

Z prof. Stanisławem S. Nicieją w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego rozmawiał Wołodymyr Harmatiuk.

Atlantyda – mityczny kraj, wyspa, którą kiedyś pochłonęły wody morskie. Są tylko domniemania i hipotezy, ale nie ma żadnego faktu o jej istnieniu. Królestwo Galicja – to przez analogię również mit? Wyspa, której być może, nigdy nie było?
Przerażający i okrutny XX w. był tym oceanem, który pochłonął tereny, o których piszę. Dwie straszne wojny światowe. Miasta, ludzie, zamki, pałace, zbiory, biblioteki zostały rozbite i już nie istnieją. Zachowały się jakimś cudem na starych rodzinnych fotografiach, w albumach, we wspomnieniach, pamiętnikach. Realizując ten wielki cykl, w którym mam zamiar opisać historię tych miast, z których ludzi wysiedlono, a w miejsce ich przyszli inni, chcę odtworzyć to, jak to się stało, że ich wysiedlono, gdzie ich wysiedlono i co się z nimi dzieje obecnie.

Ale nie wszystko zaginęło...
Nie wszystko zaginęło. Niektóre miasta miały wielkie szczęście i wojna je oszczędziła. Na przykład Lwów, który wojna oszczędziła. Ludzi wymieniono, ale budynki zostały, kościoły zostały, ulice są takie same. Ale były miasta mniej szczęśliwe, jak na przykład Tarnopol. Spalono je i zbombardowano. Tarnopol jest innym miastem, ma inny wymiar, inną wielkość. Podobnie jest z Borszczowem, z kurortami, na przykład ze Skolem. W Zaleszczykach były plaże, a to wszystko jest dzisiaj unicestwione. Nie ma tam dzisiaj winnic.

Ale chyba ta Atlantyda trwa w innych wymiarach, w innych miastach, ludziach…
Tak, jest to kwestia ludzi, którzy byli wysiedlani, opuszczali swoje wsie i miasta czasem w zwartych grupach, tym samym transportem kolejowym i się przenosili stąd. Mieszkańcy dawnego Borysławia znaleźli się w Wałbrzychu na Dolnym Śląsku, mieszkańcy Stanisławowa przedwojennego zamieszkali głównie w Opolu, w Gliwicach, mieszkańcy Chodorowa osiedli w Raciborzu, mieszkańcy Kałusza osiedli gdzieś w Złotoryi. Ja śledzę te losy, jak to się działo i gdzie oni są, i co się dzieje z ich wnukami. Czy pamiętają o tym, czy wracają na te ziemie i szukają śladów dziadków i pradziadków. To jest opowieść pasjonująca, to co robię, to jest praca detektywa, ponieważ jest obecnie dobry klimat ku temu.

Czyli nie są to suche historyczne fakty, trudne do zapamiętania daty i dokumenty do przeczytania?
Są też suche fakty historyczne, pokazuję je, nie wymyślam nazwisk i podaję daty życia, nie wymyślam zawodów tym ludziom, piszę o tym kim byli, ale staram się pokazać ich ciepłe wizerunki, z anegdotami, z dowcipami, które im towarzyszyły, z różnymi radościami, piszę historię ciepłą. Unikam historii politycznej, bo jest trucizną. Ludzie w walce o władzę wykańczają, obrażają się nawzajem, niszczą. Natomiast historia kultury, historia nauki, historia obyczaju, historia pieśni, muzyki jest cieplejsza. „Gdzie słyszysz śpiew, tam idź – tam dobre serce mają, bo ludzie źli – ci nigdy nie śpiewają” – jest taki piękny wiersz. To prawda. Ludzie śpiewają, ich to zbliża. Ja piszę o kompozytorach, o muzykach, o twórcach.

Polskie książki historyczne bardzo często dotyczą tematów walk, wojny, działań wojennych, polityki. Przynajmniej dużo widziałem w bibliotekach właśnie takich. Dlaczego tak jest, zdaniem Pana jako historyka? Czy dużo jest walk, wojny i przemocy w historiach o których Pan pisze?
To jest nieszczęście tej części kontynentu, gdzie dochodziło tak często do najazdów, zajazdów i wojen. Są w Europie państwa szczęśliwe, takie jak Szwajcaria, która nie zna czegoś takiego, by ktoś im przesuwał granice, zabierał im ziemie, czy Hiszpania. Przez splot okoliczności, jak na Bałkanach, toczyły się wojny i dlatego ta historia jest nasączona przemocą, ale nie tylko. Ciągle wracamy do tej przemocy, do tego, co się stało złego. Obok tego, żyli ludzie szczęśliwi, którzy budowali swoje dwory, mieli swoje pałace, mieli swoje stadiony sportowe, swoje drużyny piłkarskie, zespoły muzyczne, budowali kurorty, na tych kurortach odpoczywali, grali w karty, romansowali. To też było, obok tego, że był czas, kiedy się wyniszczali wzajemnie. Ja się koncentruję na życiu pogodnym, na życiu, kiedy był spokój. Bo tu oprócz wojen były też długie czasy pokoju.

Mówi Pan, że Polska straciła 200 miast. Część na Ukrainie dzisiejszej. Część na Litwie, na Białorusi. Obywatele i historycy tych krajów uważają, że tereny te w wyniku sytuacji politycznej były tylko na krótko związane z Polską, czyli nie można powiedzieć, że były polskie. Teraz od czasu do czasu mamy wzajemne pretensje o odebrane tereny. I to też są fakty historyczne. Co Pan na to powie? Dlaczego właśnie te tereny? Czym Pana fascynują te miejsca i te miasta?
Piszę o tych miejscach, które były w jakiś sposób powiązane z kulturą polską. Polacy tutaj żyli, budowali tu swoje domy, mieli swoje biblioteki, tworzyli różne organizacje i przyszedł czas, kiedy ich stąd wysiedlono. Ja piszę o historii Polski, a tak się zdarzyło, że Polska miała pulsujące granice, nie leżała na miejscu. Miasta, które były przez wieki polskie, dzisiaj nie są polskie. Miasta, które były niemieckie, nie są niemieckie, tylko polskie. Były miasta litewskie. To się wszystko wymieszało. I trudno pisać historię Polski w granicach dzisiejszego państwa polskiego. Tak pisząc, to w ogóle musiałbym sobie wyciąć trzy czwarte mózgu. Bo gdzie się urodził Piłsudski, Kościuszko, Moniuszko, Zapolska, Słowacki, Czesław Miłosz, Herbert, Kazimierz Górski, czy też twórca polskiego hymnu? Poza granicami polskiego państwa dzisiejszego. Tak jak historia Żydów. Są oni tak rozproszeni, że nikt nie wymaga od historyków Izraela, by pisali tylko o tym, co się działo w Tel Awiwie i w Hajfie. Bo oni byli w różnych miastach. Tu też, w Stanisławowie, i w Tarnopolu, i we Lwowie. Historia jest integralna. Historię nie można zamknąć w granicach państwa. Historię polityczną można zamknąć, ale historię normalnych ludzi, losów ludzkich, nie da się zamknąć.

Skoro w Atlantydzie mitycznej mieszkali olbrzymi, jako prarodzice cywilizacji, jak dużo olbrzymów Pan profesor napotkał w Atlantydzie Kresowej?
Wie pan, ziemie etnicznie są bardzo zróżnicowane, było tu dużo narodowości. Przeważali oczywiście, Ukraińcy, Polacy, Żydzi. Te trzy narody, ale byli również Ormianie, Niemcy, którzy się polszczyli, ruszczyli, różnie było. Taka mieszanka narodowa powoduje, że często na styku tej mieszanki pojawiali się geniusze, ludzie utalentowani, wielcy pisarze, kompozytorzy. Takim geniuszem tej ziemi jest na przykład Bruno Schulz. W każdym razie, ja w tej książce wymieniam wielu pisarzy, malarzy, ludzi wielu talentów. Aż czasem się dziwię, że tak małe miasteczka wydawały takie indywidualności, które później robiły światowe kariery.

Jak Pan układa książki? Czy w każdym z miast Pan bywa osobiście?
Dla mnie jest to tak zwany warsztat historyczny. Przede wszystkim mam ogromny zbiór książek. Równocześnie jeżdżę. Jestem podróżującym historykiem. Jeżeli piszę o Samborze, to byłem w Samborze, jeżeli piszę o Kołomyi czy Kutach, to byłem tam, prawie w każdym mieście byłem, ale równocześnie byłem w archiwum, byłem w bibliotece jednej, drugiej, uniwersyteckiej, byłem w domach, gdzie mieszkają dzisiejsi potomkowie tych ludzi, dawali mi zdjęcia, fotografie, notatki, kserokopie dokumentów rodzinnych, jakichś metryk, jakichś zapisów o majątkach itd. Nie jestem historykiem siedzącym tylko w archiwum. Jestem reporterem historycznym, łączę różne funkcje. Taki klasyczny historyk siedzi w archiwum i przepisuje to, co znalazł w jakiejś teczce, która się zachowała, nie ilustruje swoich książek. Moje książki mają siłę ilustracji, na każdej stronie jest zdjęcie. Piszę o człowieku, a czytelnik kątem oka widzi, jak on wyglądał, w co był ubrany, co robił. Żyjemy w cywilizacji obrazkowej. Dzisiaj ludzie oglądają filmy, siedzą częściej przy telewizorze. Dzisiaj się nie da pisać książek suchym językiem, bo ludzi to nudzi. Stąd piszę w taki sposób by można było czytać książkę od środka, od tyłu, od przodu, od zdjęcia, od podpisu pod zdjęciem...

W sumie ile ma być tych tomów?
Nie wiem. To jest niewyobrażalne. To zależy od tego, ile będę miał siły i jaki będzie napływ materiałów. Wiem, że chcę opisać 200 miast i miasteczek, które zmieniły swoją państwowość. 200 miast tu na wschodzie stało się miastami litewskimi, białoruskimi, ukraińskimi. Dominował tam język polski, teraz tak nie jest. I ja pokazuję to, co było i co się stało.

Jak odbierana jest książka przez czytelników i naukowców?
Pozytywnie. Jest poszukiwana, nie spotykam się z agresją, z potępieniem. Czasem mają zastrzeżenia do fragmentów książki, że interpretacja moja jest dla nich nie do przyjęcia, albo dyskusyjna, ale spotykam się z wielką życzliwością i uznaniem i nawet czasem, kiedy jest jakaś kontrowersja, dochodzimy do kompromisu, a czasem zostajemy przy swoich zdaniach. Wolność nam pozwala na to. Nie atakujmy się nawzajem. I to jest najważniejsze. Mam wielu przyjaciół wśród intelektualistów, ludzi kultury, dziennikarzy. Wiedzą, że robię dobre rzeczy, a ja wiem, że oni również robią dobrze rzeczy, i wymieniamy się tymi doświadczeniami. Tutaj, w Iwano-Frankiwsku dostałem świetne materiały od pani Olgi z Uniwersytetu Przykarpackiego (Olga Ciwkacz, wykładowca literatury polskiej – red.), w podobny sposób robi to, co ja robię, tylko bada temat z pozycji ukraińskiej.

Historia Ukrainy i Polski miała różne momenty. Polska i Ukraina walczyły przeciwko sobie. Czy zawsze historycy obu stron obiektywnie traktują te tematy? Czy jest „koniunktura patriotyczna” w traktowaniu wydarzeń i badania faktów?
Wie pan, generalnie czasem się zatraca wartość tego zawodu i profesji. Staram się być historykiem, a nie koniunkturalistą. Uważam, że historyk nie może być ani prokuratorem, który atakuje coś, oskarża innych i udowadnia, że byli źli itd., bo to jest zadanie prokuratora, ani adwokatem, który cynicznie broni swojego klienta, bo mu za to zapłacili. Historyk ma być sędzią – ma słuchać prokuratora i adwokata, ma znaleźć złoty środek. I to jest najważniejsze, znaleźć sedno sprawy. Ja nie osądzam, nie przypisuję, mówię, jak było, posługuję się faktami.

Na przykład, w VI tomie „Kresowej Atlantydy” jest wielka kontrowersja o Banderze, o którym piszę, bo piszę o Stryju, gdzie się urodził Bandera, i gdzie chodził do szkoły, pokazuję to w przestrzeni, gdzie nie będzie zgody między Polakami i Ukraińcami. Tak jak między Niemcami i Polakami też nie ma zgody. Nie będę i nie mogę pouczać historyków ukraińskich, co mają robić z Banderą, nie zakażę im stawiania pomników i nazywania ulic, ale mogę powiedzieć, że na to nie ma zgody, żebym to akceptował. To jest ich kraj, to jest Ukraina, idą swoją drogą. Ale muszą słyszeć, jakie mamy zastrzeżenia, wypunktowuję to, pokazuję. Prowadzę polemikę z ukraińskimi historykami, którzy widzą to inaczej, mają inne zdanie w tych kwestiach. Tak samo jak ja mam prawo, bo są przestrzenie, gdzie nie ma jednego sądu na dany temat, bo są różne punkty widzenia, różne doświadczenia i nie można wierzyć w to, że się stanie cud i wszyscy będą myśleć tak samo. Są przestrzenie, gdzie zgoda będzie na pewno, nie ma dyskusji. Są też przestrzenie, gdzie będzie pęknięcie. I niech tak będzie.

Dziś Polska wspiera Ukrainę. W latach 1918–1920 Polska i Ukraina walczyły przeciwko Moskwie bolszewickiej...
Tak, relacje polsko-ukraińskie naprawdę są bardzo otwarte, a ta straszna przepaść, którą spowodowała sprawa Wołynia – to są rzeczy wstrząsające... to się powoli zasypuje. To jak między Polakami i Niemcami. Doszliśmy do porozumienia. Absolutnie. Nie ma dzisiaj szczucia Polaków na Niemców i Niemców na Polaków. A mieliśmy Grunwald, Oświęcim, stawianie ludzi pod murem, bo mieli polskie nazwisko i za to masowo ich rozstrzeliwano. Profesorowie we Lwowie czy na Jagiellońskim Uniwersytecie. To były straszne rzeczy, tyle ludzi zginęło. A dzisiaj granica polsko-niemiecka nie istnieje. Czyli można to załatwić, można znaleźć na to sposób. I myślę, że między Polakami i Ukraińcami znajdzie się taki sposób. Chyba, że się pojawią idioci, którzy będą się upierać i walczyć przeciwko sobie. Trzeba umieć znaleźć kompromis. Trzeba umieć się dogadać. Trzeba wiedzieć, że zgoda buduje, licytacja – kto jest tutaj mądrzejszy, kto mniej krzywd zrobił – do niczego nie prowadzi, nakręca tylko spiralę niechęci. Już widzieliśmy co to dało w historii. Trzeba z tego wyciągnąć wnioski, po to uczymy się historii, żeby do tej samej pułapki nie wpaść po raz drugi.

Czy w taki sposób Pan uczy młodzież na Uniwersytecie? Nie znasz historii, nie masz przyszłości?
Oczywiście, to jest podstawowa rzecz – musisz znać swoje korzenie, musisz je szanować. Dzisiaj jest próba rozmydlenia tych korzeni w nowym pokoleniu. To jest trochę taka filozofia życia, gdy się ogląda filmy akcji w abstrakcji fantazyjnej, ja tego nie pochwalam. Nic nie mam przeciwko Harry’emu Potterowi lub Wiedźminowi, który jest tak modny w Polsce, ale oprócz tego trzeba znać swoją historię. Nie oderwać się od rzeczywistości, nie zagmatwać, nie zabełtać w głowie takim czymś. Narody nowoczesne pilnują swoich tradycji. Na przykładzie Niemców, Anglików, Francuzów widzę – jak szanują swoją przeszłość, jak ją znają, jak o niej piszą pięknie, jakie robią o tym piękne filmy.

Historia musi być obecna w życiu narodu. Jeżeli stracisz historię swego narodu, nie będziesz miał Państwa, nie będziesz miał narodowości.

Rozmawiał Wołodymyr Harmatiuk
Tekst ukazał się w nr 14-15 (234-235) 14–27 sierpnia 2015

Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą

 

Projekt „Polska Platforma Medialna Ukraina” realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja

 

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

©2011-2021 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.