• 30 lat działalności Towarzystwa Kultury ...

    Od złożenia wieńców i zapalenia zniczów na kwaterze żołnierzy 1939 roku rozpoczęło się świętowanie 30-lecia Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej, oddziału w Mościskach. ...
  • Zapalając znicze na ich grobach spłacamy...

    Ulice miasta spowite są gęstą mgłą. Wszyscy tłoczą się z drzwiach autokaru, aby po chwili sennie zasiąść na swoich miejscach. Od odjazdu dzieli ich zaledwie kilka minut. ...
  • Stanisławowski pokaz filmów Kuriera Gali...

    W ramach 8. Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich w Iwano-Frankiwsku zaprezentowano dokumenty „Nikt im iść nie kazał” Anny Gordijewskiej i Aleksandra Kuśnierza, oraz „Pokucka Troja...

aktualności

O Białym Słoniu na 8. Przeglądzie

15/11/2019 12:06

Na Przykarpackim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku otwarto wystawę fotograficzną „Biały Słoń – Pop Iwan w śniegu i lodzie” oraz pokazano dwa filmy dokumentalne – „Obserwatorium” i „Biały Słoń” – opowiadające historię i dzień dzisiejszy dawnego Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologicznego na górze Pop Iwan. Wydarzenie odbyło się w ramach 8. Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie).

Film „Nikt im iść nie kazał” w Londynie

15/11/2019 07:59

Pod koniec października w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym w Londynie odbył się tradycyjny wieczór Koła Lwowian.

Nowe radio z Warszawy pierwszą zagraniczną audycję nadało ze Lwowa!

15/11/2019 07:54

Internetowe Halo.Radio rozpoczęło działalność 1 października i już nadało pierwszą zagraniczną audycję. Gośćmi Halo.Radio byli twórczyni strony lwow.info Katarzyna Łoza i nasz redakcyjny kolega Wojciech Jankowski.

Renowacja schodów wejściowych kościoła pw. św. Antoniego we Lwowie

14/11/2019 11:31

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA rozpoczął renowację, ze względu na zły stan techniczny, schodów wejściowych przed kościołem pw. św. Antoniego we Lwowie. Częściowo zdemontowano już stopnie, balustrady i okładziny schodów. Natomiast figury świętych i elementy kamienne przewieziono do pracowni konserwatorskiej.

Dokumentacja cmentarzy w powiecie zbaraskim

14/11/2019 08:37

Ponad 500 polskich nagrobków z dawnego powiatu zbaraskiego zostało udokumentowanych w roku 2019

Pięć lat temu rozpoczęto odbudowę kościoła w Buszczu

14/11/2019 06:43

Dnia 5 października br. w Buszczu (woj. tarnopolskie, pow. brzeżański) przy XVII-wiecznym kościele pw. Wniebowzięcia NMP odbył się plener, który urządziły studentki z V i VI roku studiów Lwowskiego Państwowego Instytutu Sztuki Dekoracyjnej i Stosowanej im. Iwana Trusza pod opieką wykładowczyni Anny Korżewy.

Uroczysty koncert „Niepodległa” w Filharmonii Lwowskiej

12/11/2019 19:49

Koncert z udziałem Krzesimira Dębskiego i Akademickiej Orkiestry Symfonicznej oraz Chóru Kameralnego Gloria Lwowskiej Filharmonii Narodowej został poprzedzony hymnami narodowymi obydwu państw. Chór odśpiewał „Mazurek Dąbrowskiego” i „Szcze ne wmerła Ukrajina”. Część zasadnicza rozpoczęła się kolejnym hymnem – pieśnią rycerską „Bogurodzica”. Zebrani stali po raz trzeci tego wieczoru.

Fundacja pomaga rozwijać talenty

12/11/2019 11:34

Często pamięć o człowieku trwa w jego dziełach, albo w kontynuacji spraw, którymi się pasjonował. Tak jest również w przypadku osoby Mariusza Kazany, Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, tragicznie zmarłego w katastrofie smoleńskiej.

publicystyka

IX Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Wileńskie Spotkania Sceny Polskiej”

14/11/2019 16:08

Spektakle, warsztaty, wystawy, a nawet wieczory poezji, jazzu i bluesa. Polacy ze wszystkich stron świata po raz dziewiąty przybyli na jeden z najbardziej znanych festiwali teatralnych za granicą – Wileńskie Spotkania Sceny Polskiej.

Luba Lewak. Jubileusz 50-lecia pracy aktorskiej w Polskim Teatrze Ludowym we Lwowie

14/11/2019 15:24

Gra role komediowe i dramatyczne, bawi i wzrusza setki widzów. 50 lat temu zadebiutowała rolą Panny Młodej w „Weselu” Wyspiańskiego. W listopadzie tego roku podczas jubileuszu swojej pracy aktorskiej zagra Starą Kobietę z dramatu Różewicza. Czy można piękniej podsumować ten czas? Z Lubą Lewak rozmawiała Estera Edelbaum.

Jak Polacy Charków budowali. Część LVII

14/11/2019 06:52

Związki Polski i Charkowa w zakresie prawodawstwa

Kościół w Buszczu jak feniks z popiołów

14/11/2019 06:39

Dwa razy do roku, w dniach 15 sierpnia i 8 września odbywają się doroczne pielgrzymki Polaków i Ukraińców do kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Buszczu koło Brzeżan na Podolu. Skazana na rujnację świątynia została odbudowana dzięki akcji dobroczynnej ks. Stanisława Żaka z USA.

Kazimierz Wierzyński wobec Niepodległości

11/11/2019 06:48

W 50. rocznicę śmierci Kazimierza Wierzyńskiego. Rozmowa Anny Gordijewskiej z Mariuszem Olbromskim, literatem i muzealnikiem.

11 listopada 1929 roku, poniedziałek

11/11/2019 05:21

Przez przypadek zauważyłem, że w 1929 roku Święto Niepodległości wypadało w poniedziałek – tak samo jak w tym roku. Przejrzyjmy świąteczne numery Gazety Porannej sprzed 90 laty.

Świętujemy odzyskanie przez Polskę niepodległości

11/11/2019 04:59

Mimo tego, że ostatnie dni października są w tym roku ciepłe i słoneczne, trudno się w moim sercu doszukać optymizmu.

Wspomnienie lata: Rumunia (i nie tylko) w dwa tygodnie

09/11/2019 17:12

Rumunia jest ze Lwowa niemal na wyciągnięcie ręki.

Zakład Ojców Jezuitów w Chyrowie. Część VIII

09/11/2019 15:53

Szczytna szkoła. Kultura i życie duchowe

Lwów – kolebką polskiej muzykologii

-a A+

Postać Michała Piekarskiego znana jest we Lwowie nie tylko ludziom związanym z muzyką. W pamięci mamy organizowane przez niego we Lwowie koncerty muzyki lwowskich kompozytorów Mieczysława i Adama Sołtysów, czy Karola Szymanowskiego, jak również artykuły w Kurierze Galicyjskim o postaciach historycznych świata lwowskiej muzyki.

Tym razem Michał Piekarski przywiózł do Lwowa swoją książkę „Przerwany kontrapunkt. Adolf Chybiński i początki muzykologii we Lwowie. 1912-1944”. Prezentacja książki odbyła się 10 grudnia br. w ramach IX posiedzenia Klubu Galicyjskiego.

Prezentowana publikacja jest rozwinięciem pracy doktorskiej autora, która została z sukcesem obroniona w ubiegłym roku. Do publikacji książkowej zostały dołączone ilustracje, portrety osób, kopie dokumentów, indeks nazwisk. Zarówno praca doktorska, jak i proponowana Czytelnikom publikacja uzyskały wysoką ocenę środowiska muzycznego w Polsce.

„Monografia stanowi obszerne kompendium wiedzy o środowisku lwowskich muzykologów, z prof. Chybińskim jako postacią centralną, w okresie od powołania Katedry Muzykologii na Uniwersytecie Lwowskim do ostatecznego wyjazdu profesora ze Lwowa po II wojnie światowej. Tak rozległe i wnikliwe potraktowanie tematu wyróżnia tę monografię pośród innych prac, dotyczących środowiska muzycznego w przedwojennym Lwowie” – pisze w recenzji prof. dr hab. Bożena Muszkalska.

„Autor nie tylko przeprowadził rekonstrukcję badanych procesów, związanych z powstaniem i rozwojem polskiej muzykologii, ale starał się określić czynniki, które miały bezpośredni lub pośredni wpływ na omawiane zjawiska i procesy. Zaprezentował mniej znane sylwetki, związane z życiem muzycznym Lwowa oraz wzbogacił wiedzę o osobach znanych” – dodaje prof. dr. Hab. Andrzej Meissner.

Skąd wziął się ten tytuł? Przede wszystkim wyjaśnijmy najpierw, co to jest kontrapunkt. Kontrapunkt to technika kompozytorska, która polega na prowadzeniu kilku niezależnych linii melodycznych zgodnie z określonymi zasadami harmonicznymi i rytmicznymi. Michał Piekarski, podobnie jak w muzyce, wplótł w swoje opracowanie wiele wątków i wiele postaci, które były związane bezpośrednio z prof. Chybińskim, światem muzycznym Lwowa, a po przerwaniu tego świata po II wojnie światowej – stały się osobistościami świata muzycznego powojennej Polski i jej uczelni muzycznych i uniwersyteckich.

Autor przeanalizował europejskie tradycje muzykologiczne na przełomie XIX i XX wieków i ich wpływ na powstanie obu pierwszych tego rodzaju ośrodków na terenach Polski – we Lwowie i Krakowie. Pokazał, jak teoria muzykologii wyrastała na podstawie kultury muzycznej tych miast i jakie tendencje odróżniały obie szkoły.

Przeanalizował życie Adolfa Chybińskiego i jego drogę do otwarcia Katedry Muzykologii na Uniwersytecie Lwowskim. Przedstawił koło jego zainteresowań zawodowych i ich ewolucję do zajęcia się właśnie muzykologią. Michał Piekarski zbadał również krąg znajomości i współdziałanie ich z prof. Chybińskim. Przedstawił grono jego uczniów z lwowskiej katedry uniwersyteckiej i pokazał ich powojenne losy i wpływ na powojenny los samego profesora. W osobnym rozdziale przedstawiona jest organizacja Katedry Muzykologii i zasady jej działalności dydaktycznej.

Podczas badań autorowi udało się dotrzeć do ludzi, którzy jeszcze pamiętali prof. Chybińskiego, przeglądnąć jego prywatną korespondencję, mówiącą wiele o stosunkach panujących w środowisku muzycznym, literackim i artystycznym. Książka pisana jest w sposób interesujący, porywający czytelnika i, chociaż autor przedstawia wiele faktów, nie utrudnia to lektury, a wręcz wzbudza zainteresowanie tematem, nawet przez osoby niezwiązane zawodowo i bezpośrednio z muzyką.

Fot. Krzysztof Szymański

Jak zaczęło się to zainteresowanie muzykologią i postacią prof. Chybińskiego? Oddajmy głos samemu Michałowi Piekarskiemu.

- Ja sam ukończyłem studia muzykologiczne, ale nie przypuszczałem, że tak głęboko będę kiedyś zajmował się historią tej nauki. Inspiracją do tych działań były moje, można powiedzieć, nieformalne rozmowy z prof. Anną Czekanowską, córką przedwojennego rektora Uniwersytetu Lwowskiego. Rodzina mieszkała przy ul. św. Zofii we Lwowie, a po opuszczeniu miasta przeniosła się do Poznania. Tu Anna Czekanowska ukończyła studia muzykologiczne u prof. Chybińskiego i później była profesorem muzykologii na Uniwersytecie Warszawskim. Miałem to szczęście, że uczestniczyłem w jej zajęciach. Podczas jednego z takich spotkań „przy herbatce” pani profesor wspomniała, że chciałaby opisać swe lwowskie lata. Ponieważ w tym okresie często odwiedzałem Lwów, więc fotografowałem różne obiekty, o które prosiła. Jej wspomnienia ukazały się w publikacji „Świat rzeczywisty, świat zapomniany”. Ponieważ studiowała u prof. Chybińskiego, znała go dobrze i znała przedwojenne lwowskie tradycje uniwersyteckie, środowisko profesorów Uniwersytetu i studentów. To te rozmowy z nią wzmocniły moje przekonanie, że temat ten godny jest zbadania i przedstawienia go szerzej. Po ukończeniu jednego i drugiego magisterium doszedłem do wniosku, że temat jest wspaniały do pracy doktorskiej, ponieważ w Polsce nie ma dokładnych opracowań na temat tej dyscypliny, nie ma żadnej monografii o prof. Chybińskim. Są tylko jego wspomnienia i kilka artykułów naukowych prof. Czekanowskiej. Przecież jest to postać tak wybitna, ojciec polskiej muzykologii, lecz obecnie prawie nieznany i zapomniany, a przecież wart jest upamiętnienia i przedstawienia go szerszemu gronu czytelników, nie koniecznie związanych z muzykologią, czy muzyką w ogóle. Inspirowała mnie również działalność w Instytucie Historii Nauki PAN, zajmującym się nauką i jej rozwojem w Polsce w różnych okresach. Byłem pierwszym muzykologiem, który zaczął pracować w tej instytucji. Gdy zacząłem działać w tym kierunku, zobaczyłem jak obszerny jest to temat. Musiałem postawić sobie konkretne ramy, bo w przeciwnym wypadku chyba nigdy nie dotarłbym do końca badań. W tej publikacji zawarte jest ostatnich pięć lat mego życia, wędrówki po Lwowie i po Polsce śladami prof. Chybińskiego i jego uczniów. Chyba mi się to udało – stwierdził na zakończenie Michał Piekarski.

Książka została wydana w serii „Monografie z dziejów oświaty” w wydawnictwie Instytutu Historii Nauki PAN. Jest bogato ilustrowana, posiada indeks nazwisk. Jej objętość – to 461 stron. Niestety, jak każda pozycja wydana przez instytuty naukowe bądź uczelnie, ma ograniczony nakład i jest trudna do nabycia w księgarniach. W sprawie jej zakupu można zwracać się do księgarni wysyłkowej wydawnictwa ASPRA-JR na adres: www.aspra.pl.

Spotkania Klubu Galicyjskiego są wspierane przez Senat RP w ramach sprawowania opieki nad Polonią i Polakami zagranicą za pośrednictwem fundacji Wolność i Demokracja.

Krzysztof Szymański

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.