• Święto Wojska Polskiego we Lwowie

    Uroczystą mszą św. w katedrze lwowskiej rozpoczęły się uroczystości odpustowe Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz obchody Święta Wojska Polskiego. ...
  • 19. Międzynarodowy Motocyklowy Rajd Katy...

    Na Ukrainę przybyli uczestnicy 19. Międzynarodowego Motocyklowego Rajdu Katyńskiego. 13 sierpnia, po zwiedzeniu Lwowa, polscy motocykliści udali się do Zadwórza, Brodów, Podkamieni...
  • Polscy harcerze oddają hołd ukraińskim ż...

    W przeddzień 99. rocznicy Bitwy Warszawskiej polscy harcerze i członkowie organizacji ukraińskich skautów Płast zapalą świece w całej Polsce na grobach żołnierzy Ukraińskiej Republ...

aktualności

Marszałek Senatu weźmie udział w upamiętnieniu bitwy pod Kostiuchnówką

16/08/2019 11:53

Marszałek Senatu Stanisław Karczewski rozpoczął w piątek wizytę na Ukrainie, gdzie weźmie udział w uroczystościach upamiętniających bitwę pod Kostiuchnówką i spotka się z harcerzami oraz z Polakami z Łuckiego Okręgu Konsularnego.

1600 osób skorzystało z przejścia granicznego na Zakarpaciu

14/08/2019 16:07

Przejście graniczne Łubnia – Wołosate, które funkcjonowało na granicy polsko-ukraińskiej od 8 do 10 sierpnia pozwoliło na przekroczenie granicy 1600 obywateli różnych państw – informuje służba prasowa administracji obwodowej Zakarpacia.

28. Piesza Pielgrzymka z Ukrainy na Kalwarię Pacławską

12/08/2019 14:14

Niedzielnym porankiem 11 sierpnia od kościoła św. Józefa w Trzcieńcu koło Mościsk strartowała 28. Piesza Pielgrzymka z archidiecezji lwowskiej do sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej w Kalwarii Pacławskiej.

Spotkanie wakacyjne z Kabaretem „Czwarta rano”

12/08/2019 14:05

W Budynku Nauczyciela przy ul. Kopernika 42 odbył się specjalny wakacyjny występ Lwowskiego Kabaretu Artystycznego „Czwarta rano”.

W Lutowiskach odsłonięto popiersie Jerzego Janickiego

11/08/2019 16:14

W Gminnym Ośrodku Kultury w Lutowiskach odsłonięto popiersie Jerzego Janickiego - wybitnego pisarza, dramaturga, scenarzysty, współautora seriali radiowych i telewizyjnych. Na uroczystości przyjechała rodzina reżysera.

Wyjazd integracyjny Dziecięcego Hospicjum Domowego we Lwowie

09/08/2019 09:24

Po raz piąty, Fundacja „Dajmy nadzieję”, która prowadzi Dziecięce Hospicjum Domowe we Lwowie, zorganizowała wyjazd integracyjny dla rodzin mających nieuleczalnie chore dzieci.

Akcja „Lato z Polską” 2019 w Opolu

08/08/2019 15:29

W dniach 24 lipca – 2 sierpnia br. młodzież zrzeszona przy Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej oddział w Stryju uczestniczyła w akcji „Lato z Polską” zorganizowanej przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” w Opolu. Program był bardzo bogaty, łączył w sobie dużo zajęć i wycieczek oraz zwiedzanie ważnych dla polskiej kultury i historii miejsc.

W Paryżu o Polskim Teatrze Ludowym we Lwowie

08/08/2019 06:56

Na zaproszenie Stowarzyszenia „Kresy we Francji” przybył do Paryża Zbigniew Chrzanowski – Dyrektor Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie z delegacją towarzyszącą Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie z Warszawy.

To co nas łączy ― Polska

06/08/2019 19:01

W dniach od 30 czerwca do 7 lipca 2019 r. w Wielkopolsce przebywała grupa dzieci, młodzieży, nauczycieli i działaczy polonijnych organizacji z Ukrainy i Białorusi.

publicystyka

Ostatni bój stanisławowskiej fortecy. Część 2

13/08/2019 09:49

Dalsze wydarzenia, opisujące zajęcie stanisławowskiej fortecy, zaczerpnęliśmy ze wspomnień dwóch osób.

Dominikanie. Część 3

12/08/2019 09:40

Klasztory rzymskokatolickie na Wschodzie Rzeczypospolitej

Legendy starego Stanisławowa. Część 23

11/08/2019 09:31

Pasaż od Gustawa Eiffla

Pierwszy mecz, pierwszy gol. Część 1

10/08/2019 07:48

O Edmundzie Cenarze, osobie, która zapoczątkowała we Lwowie piłkę nożna, faktycznie stając się jego „ojcem chrzestnym”, pisałem już w Kurierze Galicyjskim w 2015 roku (nr 16 (236), 28.08–14.09).

Ulwowiciel kabaretu

09/08/2019 07:36

Codzienność rzadko zajmuje poczesne miejsce w historii, pamięć ludzi i narodów przez całe stulecia napędzają wielkie, często brutalne tryby polityki.

Jak na wieży ratuszowej przechowano żydowską rodzinę

09/08/2019 07:23

Po raz pierwszy usłyszałem tę prawie niewiarygodną historię wiele lat temu z ust honorowego obywatela Drohobycza śp. Alfreda Szrajera. Znał osobiście uratowaną z Holokaustu Irenę Binsztok (Frisz), późniejszą pisarkę.

Adam Marie – tragiczna historia lwowskiego kolejarza

08/08/2019 06:52

Opisując represje z lat pierwszej sowieckiej okupacji przywołujemy zazwyczaj falę brutalnych morderstw bezpośrednio po 17 września 1939 r., masowe deportacje z lutego 1940 r, czy też likwidację więzień w czerwcu 1941 r. Sowiecki terror miał też jednak zupełnie inne oblicze – nie tak spektakularne, ale znacznie bardziej niebezpieczne i pochłaniające zdecydowanie więcej ofiar.

Izba i komora pod jednym dachem

06/08/2019 19:07

I Rzeczpospolita w okresie rozbiorów zamieszkana była głównie przez ludność wiejską. W rolnictwie i hodowli zajętych było prawie 90% jej mieszkańców. W tym czasie w Europie Zachodniej zakładano już podstawy nowoczesnego przemysłu i rolnictwa: przeważały płodozmiany, wykorzystanie nowych kultur. Na roli coraz częściej pracowały maszyny rolnicze.

Jak Polacy Charków budowali. Część LIV

05/08/2019 10:18

Zasługi i porażki rodziny Szackich w Charkowie

Strusów – jedna z najpiękniejszych wsi Ukrainy

05/08/2019 10:07

Miejscowość Strusów koło Trembowli na trwałe ulokowała się w dziesiątce najpiękniejszych zakątków Ukrainy, przy czym w górnej części tabeli. Wioska faktycznie jest niezwykle malownicza, ma wiele interesujących zabytków, więc żaden podróżny nie odjedzie stąd rozczarowany.

Samarytanie z Markowej we Lwowie

-a A+

W ogrodzie sprawiedliwych w Instytucie Yad Vashem w Izraelu  jest ponad 6 000 nazwisk Polaków – ludzi, którzy ratowali Żydów przed Niemcami w czasie II wojny światowej podczas okupacji nazistowskiej.

Są wśród nich nazwiska Wiktorii i Józefa Ulmów, mieszkańców wsi Markowa, położonej niegdyś na terenie województwa lwowskiego, obecnie na terenie woj. podkarpackiego. Ciężarna Wiktoria i jej mąż Józef, wraz z szóstką dzieci i ośmiorgiem ukrywanych Żydów zostali rozstrzelani  o świcie  24 marca 1944 r. w przeddzień  święta Zwiastowania Pańskiego.



Kolejne wydarzenie towarzyszące 5 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” poświęciliśmy właśnie tej rodzinie. W Muzeum Historycznym miasta Lwowa, na dziedzińcu dawnej kamienicy królewskiej można obejrzeć wystawę „Samarytanie z Markowej”, a otwarciu wystawy towarzyszył dokumentalny film Rafała Wieczyńskiego „Świat Józefa”, o losach mieszkańców wsi Markowa, którzy ratowali Żydów.

Bohater filmu, Józef Ulma, był człowiekiem, który „chciał wiedzieć”. Miał skończone 4 klasy szkoły, ale jego ciekawość świata wybiegała daleko poza obręb wiedzy, którą zdobył w szkole. Jego pasją była fotografia, a swoje aparaty konstruował sam. Fotografował mieszkańców miejscowości: ważne wydarzenia, scenki rodzajowe, swoją rodzinę. Był człowiekiem, którego zajmowało wprowadzanie nowinek, założył uprawę mało popularnych przed wojną warzyw (hodował sałatę i  szpinak), za jego sprawą w miejscowości powstała szkółka drzew owocowych, prowadził wzorową hodowlę jedwabników, budował pomysłowe ule i pszczelarskie konstrukcje.

Do zainteresowań Józefa Ulmy należał również teatr. Na przedstawieniu amatorskiego teatru poznał młodszą  o 12 lat Wiktorię Niemczak. Młoda kobieta podobnie jak on, miała rozległe zainteresowania i  była słuchaczką wykładów w Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym. Wiktoria i Józef  pobrali się w 1935 roku.  Na świat zaczęły przychodzić dzieci: Stanisława, Barbara, Władysław, Franciszek, Maria. W chwili śmierci Wiktoria Ulma była w 9 miesiącu ciąży: rodzice spodziewali się siódmego dziecka.

Wraz z wybuchem wojny dobiegł końca świat, który mimo nieporozumień i konfliktów dawał mieszkańcom Markowej poczucie ładu. 9 września 1939 roku do Markowej weszli Niemcy. Podobnie jak na terenie całej Polski, mieszkańców Markowej obowiązywał zakaz pomocy Żydom: „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczone im dzielnice podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę. Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze, co sprawca. Czyn usiłowany karany będzie, jak czyn dokonany” – głosiło zarządzenie gubernatora GG.

Studwudziestoosobowa wspólnota markowskich Żydów topniała z dnia na dzień, a część mieszkańców-Polaków próbowała wesprzeć i  ratować swoich sąsiadów. Jesienią 1941 r. Wiktoria i Józef przygarniają pod własnych dach przedstawicieli  dwóch rodzin żydowskich…

W 1995 roku Ulmowie otrzymali tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Film „Świat Józefa” operując bardzo prostymi środkami pokazuje widzom świat, w którym nadeszła godzina próby. Nikt z nas nie rodzi się bohaterem, a w obliczu zagrożenia ludzie myślą o ratowaniu własnych rodzin. Wiktoria i Józef Ulmowie dokonali innego wyboru, poświęcili swoje życie i życie sześciorga własnych dzieci, aby ratować innych.

Podczas pokazu filmu w siedzibie Muzeum Historycznego gościliśmy zastępcę konsula generalnego RP we Lwowie Katarzynę Sołek, marszałka województwa Podkarpackiego Władysława Ortyla, wiceprezesa IPN Mateusza Szpytmę, który był gościem specjalnym 5 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem”.  Dr Szpytma jest współorganizatorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Beata Kost/filmlwow.eu

Obejrzyj zdjęcia: Samarytanie z Markowej we Lwowie

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.