• Myrosław Skoryk spoczął na Cmentarzu Łyc...

    W piątek, 5 czerwca, na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie pożegnano jednego z najwybitniejszych współczesnych ukraińskich kompozytorów, dyrygenta Myrosława Skoryka. Maestro spoczął ...
  • Stanowisko przedstawicieli polskich orga...

    Wspólne stanowisko przedstawicieli polskich organizacji i środowisk we Lwowie z dnia 29 maja 2020 roku ...
  • Wygnani na stepy

    W dwóch językach, po polsku i po ukraińsku ukazała się książka „Wygnani na stepy. Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944–1946” Romana Kabaczi...

aktualności

We Lwowie przedłużono kwarantannę do 5 czerwca

03/06/2020 09:35

Z powodu rosnącej liczby zakażeń koronawirusem we Lwowie i w obwodzie lwowskim przedłużono kwarantannę do 5 czerwca. Taką decyzję podjęły 1 czerwca podczas posiedzenia komisje: miejska i obwodowa, które oceniają stan zagrożenia.

Polska pomoc dla szpitala w Rudkach

02/06/2020 11:39

2 czerwca konsul generalny RP we Lwowie Eliza Dzwonkiewicz przekazała środki ochrony indywidualnej na potrzeby Szpitala Komunalnego w Rudkach, które zakupiło Przedstawicielstwo Fundacji Solidarności Międzynarodowej na Ukrainie.

Archeologiczne odkrycia w Malhowicach

30/05/2020 09:17

Archeolodzy, prowadzący nadzór przy rozbudowie drogi wojewódzkiej Przemyśl – Malhowice, odkryli liczne obiekty archeologiczne w Malhowicach, w połowie wzgórza schodzącego ku linii granicznej, gdzie w przyszłym roku ma ruszyć budowa przejścia granicznego „Malhowice – Niżankowice.

Maski medyczne od polskich przyjaciół

30/05/2020 06:03

Dwa tysiące masek ochronnych dla personelu medycznego w rejonie tyśmienickim w obw. iwanofrankiwskim nadesłali polscy partnerzy z gminy Strzelce Opolskie.

Polska wsparła Sokal w walce z pandemią

29/05/2020 18:22

Konsul generalny RP we Lwowie Eliza Dzwonkiewicz przekazała Głównemu Szpitalu Rejonowemu w Sokalu sprzęt medyczny i ochronny mający zastosowanie w walce z COVID-19. Było to już trzecie w obwodzie lwowskim przekazanie sprzętu medycznego zakupionego przez Fundację Solidarności Międzynarodowej.

Ukraina otwiera kolejne przejścia graniczne z Polską

29/05/2020 07:50

W nocy z 28 na 29 maja wznowiło działalność pięć ukraińsko-polskich przejść granicznych w obwodzie lwowskim. Taką decyzję podjął rząd Ukrainy.

Jak uczyć (się) na odległość i nie zwariować

27/05/2020 12:14

Ten rok szkolny nie jest podobny do wszystkich innych. Chyba od czasów II wojny światowej nauczanie nie odbywało się w tak nietypowych warunkach. Zamknięto szkoły, zamknięto uczniów i nauczycieli w domach, a rok szkolny przecież trwał, nikt go nie zakończył…

Polska przekazała lwowskiemu szpitalowi kolejną partię środków medycznych

22/05/2020 13:35

Konsulat Generalny RP we Lwowie przekazał Lwowskiemu Obwodowemu Szpitalowi Weteranów Wojennych i Represjonowanych w Winnikach środki ochrony indywidualnej dla lekarzy i medyków do walki z koronawirusem.

publicystyka

Co łączy Waszyngton ze Lwowem?

04/06/2020 18:32

Pomnik Tadeusza Kościuszki w Waszyngtonie, którego cokół zamalowano w czasie protestów, i pomnik Adama Mickiewicza we Lwowie stworzył ten sam artysta – Antoni Popiel. Dom tego lwowskiego rzeźbiarza już nie istnieje. Został zburzony. Powoli ginie polska historia zapisana w murach miast kresowych. Taki los może spotkać inne budowle, m.in. te związane z Brunonem Schulzem i Gabrielą Zapolską.

Kapliczka-cudeńko, rozstrzelany anioł i czerwone buki

04/06/2020 07:11

Wyglądająca jak jaskrawe cudeńko kapliczka w wiosce Młyniska w rejonie trembowlańskim jest chyba najbardziej sympatyczna ze wszystkich opuszczonych rzymskokatolickich świątyń na Ziemi Tarnopolskiej. Wielu jest praktycznie nieznana, bo przycupnęła w dali od uczęszczanych tras turystycznych i już sam dojazd do niej jest nie byle jaką atrakcją.

Plagi

04/06/2020 05:12

Do naszego miasta przyszła plaga i miasto zadrżało ze strachu. Początkowo starało się z nią walczyć, jednak wszelkie wysiłki okazały się daremne.

Umowa Warszawska

02/06/2020 09:31

21 kwietnia przed stu laty miało miejsce podpisanie Umowy warszawskiej pomiędzy Józefem Piłsudskim i Semenem Petlurą. Dało to impuls do prowadzenia wspólnych walk Polaków i Ukraińców przeciwko bolszewikom. Aktualna sytuacja w Europie Wschodniej nakłania nas do analizy tego historycznego wydarzenia.

Rok 1920: Pamięć podczas pandemii. Relacja z akcji – część 1

31/05/2020 06:32

Ta wspólna podróż Polaka i Ukraińca po miejscach walk z roku 1920 mogłaby nie dojść do skutku, gdyby nie pandemia koronowirusa.

Lolek grał jak „Martyna”...

17/05/2020 11:23

Jan Paweł II żył sportem. Był kibicem, jeździł na nartach, uwielbiał spływy kajakowe, jednak pierwszą dyscypliną, którą uprawiał młody Karol Wojtyła była piłka nożna.

Izrael. Wakacje last minute

16/05/2020 13:17

Tydzień to zdecydowanie za mało na Izrael, ale nikt z nas nie jest panem swojego czasu, prawie nikt nie dysponuje nim dowolnie… może teraz, w czasach ataku nowego wirusa typu korona mamy czasu aż za dużo, ale jeszcze przez jakiś czas o podróżach nie będzie mowy.

Samarytanie z Markowej we Lwowie

-a A+

W ogrodzie sprawiedliwych w Instytucie Yad Vashem w Izraelu  jest ponad 6 000 nazwisk Polaków – ludzi, którzy ratowali Żydów przed Niemcami w czasie II wojny światowej podczas okupacji nazistowskiej.

Są wśród nich nazwiska Wiktorii i Józefa Ulmów, mieszkańców wsi Markowa, położonej niegdyś na terenie województwa lwowskiego, obecnie na terenie woj. podkarpackiego. Ciężarna Wiktoria i jej mąż Józef, wraz z szóstką dzieci i ośmiorgiem ukrywanych Żydów zostali rozstrzelani  o świcie  24 marca 1944 r. w przeddzień  święta Zwiastowania Pańskiego.



Kolejne wydarzenie towarzyszące 5 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” poświęciliśmy właśnie tej rodzinie. W Muzeum Historycznym miasta Lwowa, na dziedzińcu dawnej kamienicy królewskiej można obejrzeć wystawę „Samarytanie z Markowej”, a otwarciu wystawy towarzyszył dokumentalny film Rafała Wieczyńskiego „Świat Józefa”, o losach mieszkańców wsi Markowa, którzy ratowali Żydów.

Bohater filmu, Józef Ulma, był człowiekiem, który „chciał wiedzieć”. Miał skończone 4 klasy szkoły, ale jego ciekawość świata wybiegała daleko poza obręb wiedzy, którą zdobył w szkole. Jego pasją była fotografia, a swoje aparaty konstruował sam. Fotografował mieszkańców miejscowości: ważne wydarzenia, scenki rodzajowe, swoją rodzinę. Był człowiekiem, którego zajmowało wprowadzanie nowinek, założył uprawę mało popularnych przed wojną warzyw (hodował sałatę i  szpinak), za jego sprawą w miejscowości powstała szkółka drzew owocowych, prowadził wzorową hodowlę jedwabników, budował pomysłowe ule i pszczelarskie konstrukcje.

Do zainteresowań Józefa Ulmy należał również teatr. Na przedstawieniu amatorskiego teatru poznał młodszą  o 12 lat Wiktorię Niemczak. Młoda kobieta podobnie jak on, miała rozległe zainteresowania i  była słuchaczką wykładów w Wiejskim Uniwersytecie Orkanowym. Wiktoria i Józef  pobrali się w 1935 roku.  Na świat zaczęły przychodzić dzieci: Stanisława, Barbara, Władysław, Franciszek, Maria. W chwili śmierci Wiktoria Ulma była w 9 miesiącu ciąży: rodzice spodziewali się siódmego dziecka.

Wraz z wybuchem wojny dobiegł końca świat, który mimo nieporozumień i konfliktów dawał mieszkańcom Markowej poczucie ładu. 9 września 1939 roku do Markowej weszli Niemcy. Podobnie jak na terenie całej Polski, mieszkańców Markowej obowiązywał zakaz pomocy Żydom: „Żydzi, którzy bez upoważnienia opuszczają wyznaczone im dzielnice podlegają karze śmierci. Tej samej karze podlegają osoby, które takim Żydom świadomie dają kryjówkę. Podżegacze i pomocnicy podlegają tej samej karze, co sprawca. Czyn usiłowany karany będzie, jak czyn dokonany” – głosiło zarządzenie gubernatora GG.

Studwudziestoosobowa wspólnota markowskich Żydów topniała z dnia na dzień, a część mieszkańców-Polaków próbowała wesprzeć i  ratować swoich sąsiadów. Jesienią 1941 r. Wiktoria i Józef przygarniają pod własnych dach przedstawicieli  dwóch rodzin żydowskich…

W 1995 roku Ulmowie otrzymali tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Film „Świat Józefa” operując bardzo prostymi środkami pokazuje widzom świat, w którym nadeszła godzina próby. Nikt z nas nie rodzi się bohaterem, a w obliczu zagrożenia ludzie myślą o ratowaniu własnych rodzin. Wiktoria i Józef Ulmowie dokonali innego wyboru, poświęcili swoje życie i życie sześciorga własnych dzieci, aby ratować innych.

Podczas pokazu filmu w siedzibie Muzeum Historycznego gościliśmy zastępcę konsula generalnego RP we Lwowie Katarzynę Sołek, marszałka województwa Podkarpackiego Władysława Ortyla, wiceprezesa IPN Mateusza Szpytmę, który był gościem specjalnym 5 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem”.  Dr Szpytma jest współorganizatorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Beata Kost/filmlwow.eu

Obejrzyj zdjęcia: Samarytanie z Markowej we Lwowie

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2020 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.