Kolekcja klasyczna domów szlacheckich

Kolekcja klasyczna domów szlacheckich

Pałac w Czarnominie 1914 r., widok od południaPałac w Czarnominie (koło Bracławia) został wybudowany dla Mikołaja Czarnomskiego h. Ślepowron około 1820 r. przez architekta Francesco Boffo, który działał w Odessie a pochodził z Sardynii. Mikołaj Czarnomski był człowiekiem przedsiębiorczym i w początku XIX w. doszedł do sporego majątku, kupując m.in. wieś Rozbójna, której nazwę zmienił na Czarnocin i założył w niej swą główną rezydencję.

Pałac w Czarnominie został ulokowany na wzgórzu dzięki czemu był widoczny ze znacznej odległości. Wokół niego założono piękny park. Sam budynek pierwotnie był wybudowany na planie wydłużonego prostokąta.

 

Wejście główne do pałacu znajdowało się w krótszym jego boku (co było nietypowym rozwiązaniem), do którego przylegał portyk kolumnowy z podjazdem.
Pałac w Czarnominie 1914 r., widok od północyElewacja południowa, która traktowana była jako główna fasada budynku, otrzymała monumentalny sześciokolumnowy portyk na jońskich kolumnach.

Od północnej strony pałac zdobił półkolisty ryzalit otoczony kolumnadą przypominającą rozwiązanie zastosowane w tzw. „Białym Domu” – siedzibie prezydentów USA. Nie ma żadnych dowodów by Boffo wzorował się na tej budowli, choć nie jest to wykluczone. Trzeba jednak zaznaczyć, że sam motyw półkolistego ryzalitu okalanego kolumnami był rozwiązaniem prezentowanym w wydawnictwach wzorcowych drugiej połowy XVIII w.

Mimo oszczędnych środków zastosowanego języka
architektonicznego, Pałac w Czarnominie, widok od południapałac w Czarnominie jest okazałą budowlą o doskonałych proporcjach. Poza niekwestionowanymi zewnętrznymi walorami architektonicznymi, posiadła także ciekawe wnętrza, które zostały skomponowane w sposób niekonwencjonalny. Środek pałacu przecinał bowiem wydłużony salon łączący portyk kolumnowy południowej elewacji z półkolistym ryzalitem elewacji północnej. Środek tego salonu wyznaczała okazała arkada w kształcie serialny posadowiona na wolnostojących kolumnach.

Pałac w Czarnominie był własnością rodziny Czarnomskich do wybuchu rewolucji październikowej. Obecnie mieści się w nim szkoła. Warto dodać, że prawdopodobnym dziełem architekta Francesco Boffo jest także pałac rodziny Lanckorońskich w miejscowości Strusów koło Trembowli.

 

Jan Gortat
Tekst ukazał się w nr 1 (101), 15-28 stycznia 2010

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

X