aktualności

Tradycji akcji „Serce dla Rodaka” stało się zadość

21/01/2021 05:41

Do rodzin potrzebujących z parafii katolickich obwodu lwowskiego trafiło 400 paczek bożonarodzeniowych, przekazanych przez Fundację Dziedzictwo Kresowe z Warszawy i za pośrednictwem Caritas Archidiecezji Lwowskiej. Akcja „Serce dla Rodaka” jest też wyrazem wdzięczności wobec tych, którzy utrzymują polskość na dawnych Kresach.

Zdrowie Solenizanta!

20/01/2021 18:17

Z wielką przyjemnością gościliśmy w redakcji naszego stałego Czytelnika i Przyjaciela Janusza Tyssona.

Cicha wystawa

17/01/2021 06:45

Przy takich okazjach jak otwarcie kolejnej ekspozycji lwowskich artystów malarzy w Galerii „Własna Strzecha” jest zazwyczaj ludno i gwarno. Tym razem jest tu cicho i otwarcie obyło się bez żadnej pompy – wiadomo: kwarantanna.

Opłatek w Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej

13/01/2021 12:00

Członkowie Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej (TKPZL) zgromadzili się 3 stycznia br. na tradycyjnym wspólnym opłatku, tym razem w polskiej restauracji „Premiera Lwowska”.

Pomoc charytatywna dla osób dotkniętych skutkami pandemii

13/01/2021 11:44

W okresie świąt Bożonarodzeniowych wolontariusze Polsko-Ukraińskiej Młodzieżowej Organizacji „Młody Stanisławów” odwiedzili starsze i samotne osoby dotknięte skutkami epidemii koronawirusa. Pomoc charytatywna dotarła do 100 osób polskiego pochodzenia z ponad 20 miejscowości obwodu iwanofrankiwskiego.

Dach dawnego klasztoru kapucynów w Olesku wyremontowany

12/01/2021 10:38

W miejscowości Olesko w obwodzie lwowskim został wyremontowany dach dawnego klasztoru kapucynów. Część dachu zawaliła się w styczniu ubiegłego roku podczas wichury. Ukraińskie Ministerstwo Kultury i Polityki Informacyjnej przeznaczyło na remont ponad 19 milionów hrywien (odpowiednio około 2,5 miliona złotych).

Orszak Trzech Króli w Mościskach po raz szósty

07/01/2021 18:18

W święto Objawienia Pańskiego na placu kościelnym w Mościskach w obwodzie lwowskim po raz szósty odbył się Orszak Trzech Króli. Z powodu pandemii nie było tradycyjnej procesji ulicami miasta. Natomiast mędrcy z różnych dzielnic miasta oraz parafianie w strojach i koronach oddali symboliczny pokłon Dzieciątku Jezus.

Bożonarodzeniowe kiermasze charytatywne

04/01/2021 14:23

Pyszne pierniki, ozdoby choinkowe i bożonarodzeniowe dekoracje wykonane własnoręcznie przez młodzież można było kupić podczas kiermaszu u franciszkanów w parafii św. Antoniego we Lwowie.

Jaremcze 2020 na odległość

03/01/2021 08:10

Więzi dorocznych Polsko-Ukraińskich Spotkań w karpackim miasteczku Jaremcze są tak mocne, że ich regularności nie złamała pandemia koronawirusa. W 100-lecie sojuszu Józefa Piłsudskiego i Symona Petlury oraz Bitwy Warszawskiej, w dniach 24–25 września br. w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie) i w Przemyślu odbyło się XIII Spotkanie z udziałem naukowców i publicystów, tym razem on-line.

publicystyka

Ryszard Brykowski w pamięci kołomyjan

21/01/2021 05:48

10 stycznia wspólną modlitwą w kościele pw. św. Ignacego Loyoli w Kołomyi parafianie uczcili pamięć prof. Ryszarda Brykowskiego (1931–2017), który 90 lat temu urodził się w tym mieście.

Stulecie Targów Wschodnich we Lwowie. Część 2

18/01/2021 16:46

Organizacja Międzynarodowych Targów Wschodnich we Lwowie była dziełem grupy entuzjastów, których wspierała lwowska Izba Przemysłowo-Handlowa i władze miasta na czele z prezydentem miasta Józefem Neumannem.

O odnowieniu szat grobowych i innych przedmiotów z relikwiarza bł. Jakuba Strzemię

18/01/2021 16:36

W grudniu 2020 roku do sanktuarium bł. Jakuba Strzemię oraz Świętych i Błogosławionych metropolii halickiej i lwowskiej w Haliczu po konserwacji wykonanej w Polsce powróciły szaty grobowe i inne przedmioty z relikwiarza bł. Jakuba Strzemię (1340–1409) – patrona archidiecezji lwowskiej. Są obecnie tam eksponowane. O iście detektywistycznej historii związanej z tym patronem archidiecezji lwowskiej z ks. dr. Jackiem Waligórą, proboszczem i kustoszem sanktuarium, rozmawiał Konstanty Czawaga.

Związywanie Wasyla

11/01/2021 05:18

14 stycznia, w tzw. „stary Nowy Rok” (wg kalendarza juliańskiego – red.) obchodzone jest również święto św. Wasyla Wielkiego. W tym dniu we wsi Łypiwka w rej. Rohatyn wszystkim jego imiennikom… związują nogi. Takiej dziwnej tradycji nie ma w innych regionach Ukrainy.

Album głubczyckich rodzin kresowych

11/01/2021 05:15

100-lecie odzyskania niepodległości przez nasz kraj jest okazją do przypomnienia, jak ważną rolę dla polskiej gospodarki i kultury odgrywały przed 1945 r. Kresy Wschodnie Rzeczypospolitej. Losy naszych rodaków, którzy od pokoleń żyli i gospodarowali na wschodzie zostały poddane w XX wieku wielu próbom przetrwania.

Miasto mojego dzieciństwa. Część 5

11/01/2021 05:11

Mieszkaniec Stanisławowa Wołodymyr Baran dzieli się swymi wspomnieniami o starym Stanisławowie. Dziś kolejne wspomnienia z okresu, gdy miasto było pod okupacją niemiecką.

Kardynał Marian Franciszek Jaworski. Część 8

11/01/2021 04:49

Lwowski okres kardynała Mariana Franciszka Jaworskiego. Biskup Marian Jaworski wobec ratowania dawnych cerkwi greckokatolickich

Dokąd zmierzamy?

10/01/2021 08:03

Od pewnego czasu zadaję sobie pytanie: jak to jest możliwe, że funkcjonują miasta mające obecnie ogromną liczbę ludności jak np. Tokio, które ma 37,5 mln mieszkańców, Delhi 28,5 mln, Szanghaj 25,5 mln? Jak to będzie dalej ze wzrostem ludności świata?

Zaleszczyki – riwiera międzywojnia. Część 2

09/01/2021 15:10

Z historii Zaleszczyk

Dawna kaplica seminarium duchownego rzymskokatolickiego. Część 2

08/01/2021 17:51

Na ścianie zachodniej znajdują się trzy obrazy. Układ okien i drzwi, które prowadzą do kościoła, zmusił Rosena umieścić obrazy i towarzyszące im inskrypcje niesymetrycznie odnośnie siebie, wypełniając resztę ściany ornamentem roślinnym.

Tajemnice warszawskich Powązek w filmie „Kwatera Ł”

-a A+

Krzysztof Szwagrzyk, tłumacz Julia Sahata i Arkadiusz Gołębiowski (Fot. Krzysztof Szymański)Tajemniczy fragment warszawskiego Cmentarza Powązkowskiego, kiedyś pilnie strzeżony, później zasypywany śmieciem. Wszystko po to, by zatrzeć ślady komunistycznych zbrodni. Ale czasy się zmieniły i „Łączka” (tak nazywano tę kwaterę) powoli otwiera swe mroczne tajemnice.


Przejmujący film dokumentalny „Katera Ł” o ekshumacjach na powązkowskiej „Łączce”, został przedstawiony w ramach „Lekcji historii w kinie” na 2 Przeglądzie Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem”. Prace na tym terenie rozpoczęto w lecie ubiegłego roku. Naukowcom, archeologom i antropologom ukazał się straszny obraz – we wspólnych mogiłach zrzucone ciała pomordowanych – po 2–3 i nawet 9 osób. Ciała przemieszane, przekręcone. Większość zamordowanych, została stracona, podobnie jak w Katyniu, strzałem w tył głowy.


Według wstępnych danych, naukowcy mają nadzieję odszukać około 300 szczątków ludzi, w większości członków powojennego ruchu oporu, zamordowanych w więzieniu na Rakowieckiej w latach 1948–1956 z wyroku komunistycznego sądu. W czasie dwóch etapów ekshumacji udało się wydobyć około 200 szczątków ludzkich, z czego 17 osób zostało zidentyfikowanych. Dopiero w obecnych czasach, w związku z udoskonaleniem genetycznej metody identyfikacji szczątek, stała się możliwa dokładna identyfikacja. Do porównania posłużyły materiały uzyskane od krewnych i rodzin zamordowanych. Gdy tylko rozeszła się wiadomość o rozpoczęciu prac na „Łączce” zaczęli zgłaszać się krewni z całej Polski i nawet zza granicy, aby dowiedzieć się coś o pochówkach swoich bliskich. Prace prowadzone są przez wyspecjalizowaną ekipę naukowców, ale na widok odkrytych pochówków i oni nie mogli powstrzymać wzruszenia, ukryć emocji i uczuć. Tragedia pomordowanych wzruszyła ich do głębi. Naukowcy spodziewają się odnaleźć tu szczątki gen. Nila, rtm. Pileckiego i innych przywódców polskiego powojennego podziemia.


Prezentację filmu „Katera Ł” poprzedziła krótka wypowiedź autora dokumentu Arkadiusza Gołębiowskiego i pełnomocnika IPN do prowadzenia prac prof. hab. Krzysztofa Szwagrzyka, którzy przedstawili proces utworzenia tego filmu dokumentalnego. Arkadiusz Gołębiowski, jako operator, absolwent łódzkiej filmówki, początkowo pracował przy produkcji filmów fabularnych. Kiedyś dostał propozycję dokumentowania wspomnień osób, związanych z ZWZ, AK, którzy wiele lat spędzili w więzieniach niemieckich, a po wojnie – w komunistycznych. „W tych opowieściach przewijały się nazwiska ich dowódców czy krewnych, których miejsc pochówku do dziś nie odnaleziono. Gdy rozpoczęły się prace ekshumacyjne na „Kwaterze Ł” postanowiłem je udokumentować i pokazać te koszmarne znaleziska, do których udało się dotrzeć. Jestem filmowcem, który wypełnia swoją misję” – dodał Arkadiusz Gołębiowski.


Prof. Krzysztof Szwagrzyk, jako pełnomocnik IPN ds. poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego, nadzorował prace na „Łączce”. Przybliżył niektóre cyfry masowych represji z okresu 1944-1956. W więzieniach polskich przetrzymywanych było ponad 150 tys. osób z czego około 50 tys. zmarło, zostało zakatowanych podczas śledztwa lub też został wykonany na nich wyrok sądowy. Powązki w Warszawie nie były jedynym miejscem, gdzie grzebano ofiary terroru – takimi miejscami są i inne warszawskie cmentarze, ale te czekają jeszcze na swą kolej. Podobne prace prowadzone są w innych miastach Polski: Białymstoku, Gdańsku.


„Ofiary grzebane były w tajemnicy, a miejsca ich pochówków były skrzętnie zacierane, tak jak miało to miejsce na „Łączce”, gdzie najpierw wysypywano gruz i śmiecie, a potem zaczęto grzebać tam w latach `80 partyjnych prominentów. Paradoks – ofiary spoczywały pod swymi oprawcami – nadmienił prof. Szwagrzyk. – Przez wiele powojennych lat rodziny starały się odnaleźć pochówki swych bliskich.


IPN, z chwilą powstania, zaczął prowadzić badania miejsc tajemnych pochówków. Było to dosyć trudne, bo nie prowadzono żadnej dokumentacji tych pochówków. Wiadomości czerpaliśmy głównie od grabarzy, którzy zdradzali nam lokalizację takich grobów. Po dwóch etapach prac na „Łączce” udało nam zidentyfikować miedzy innymi szczątki mjr Szyndzielarza „Łupaszki”, mjr. Dekutowskiego „Zapory” i innych. Bardzo trudno oddzielać i kompletować szczątki w grobach zbiorowych, bowiem zrzucane były do grobów w sposób bestialski. Przy okazji ekshumacji wyjawiamy uszkodzenia, które niewątpliwie powstały jeszcze za życia ofiar. Odkrywamy tajemnice – jeden ze szkieletów nosił znaki zranienia kilkunastoma kulami, najprawdopodobniej z PPSzy, w tym kilka w czaszce i kręgosłupie.


Nasze prace ważne są dla nas wszystkich, bo przywracamy wiedzę, której społeczeństwo było przez lata pozbawione. Najważniejsze jest to przede wszystkim dla rodzin, które były pozbawione możliwości zapewnienia godnego pochówku i uczczenie swych zmarłych – dodał prof. Krzysztof Szwagrzyk.


Po demonstracji filmu z sali padały pytania, dotyczące pewnych aspektów ekshumacji, identyfikacji lub przebiegu dalszych prac, w tym i na innych miejscach pochówków.


Krzysztof Szymański

 

Obejrzyj wideo:

Lekcja historii w kinie: Kwatera Ł

Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą

 

Projekt „Polska Platforma Medialna Ukraina” realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja

 

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

©2011-2021 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.