Wojna wisi na włosku

-a A+

Ostatnie dni sierpnia 1939 roku upływały w gorącej atmosferze. Co dnia prasa donosiła o kolejnych prowokacjach niemieckich na granicy i o braku odpowiedniej reakcji ze strony polskiej – „aby nie prowokować”. Na świecie apelowano o pokój, a w kraju o zachowanie spokoju i przygotowanie się do obrony.

25 sierpnia informacją nr 1 było podpisanie aktu o współpracy pomiędzy ZSRR i Niemcami. O dodatkowym dokumencie, faktycznie dzielącym Polskę pomiędzy te dwa mocarstwa – milczano.

Podpisanie paktu nieagresji między sowietami a Niemcami
Moskwa. 24. 8. (PAT.) Po trzygodzinnych naradach podpisany został w Moskwie przez min. Ribbentropa i prem. Mołotowa pakt o nieagresji między ZSRR. a Rzeszą Niemiecką. Pakt ten zawiera 7 artykułów.

Art. 1. Obie strony kontraktujące zobowiązują się wstrzymać od użycia wszelkiej przemocy, wszelkiej akcji agresywnej i wszelkiego ataku jednej strony przeciwko drugiej czy to indywidualnie, czy też wspólnie z innymi mocarstwami.
Art. 2. Jeżeli jedna ze stron umawiających się stałaby się przedmiotem akcji wojskowej ze strony trzeciego mocarstwa, druga strona kontraktująca w żadnej formie nie okaże pomocy temu trzeciemu mocarstwu.
Art. 3. Rządy obu stron kontraktujących pozostaną w przyszłości stale we wzajemnym kontakcie.
Art. 4. Żadna ze stron kontraktujących nie będzie brała udziału w jakimkolwiek ugrupowaniu mocarstw, skierowanym pośrednio lub bezpośrednio przeciwko stronie drugiej.
Art. 5. W razie sporów lub konfliktów, bez względu na rodzaj spraw będących u ich podłoża, obie strony załatwią je wyłącznie w drodze pokojowej wymiany przyjaznych poglądów.
Art. 6. Obecny pakt jest zawarty na 10 lat.
Art. 7. Pakt ten podlega ratyfikacji w najbliższym czasie. Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych powinna nastąpić w Berlinie. Pakt wchodzi w życie niezwłocznie po podpisaniu.

Mieszkańcy Warszawy w kolejce po maski gazowe (wrzesien39.waw.pl)

Prasa zagraniczna bagatelizowała ten dokument, pisząc o…

Drugorzędne znaczenie paktu sowiecko-niemieckiego
Londyn, 24. 8. (PAT) Omawiając skutki zapowiedzianego paktu niemiecko – sowieckiego „Manchester Guardian" czyni nast. uwagi:

„Szczegóły paktu posiadają drugorzędne znaczenie. Od pewnego już czasu wydawało się, że Rosja nie myśli poważnie przyłączyć się do frontu pokoju i że przeciąga ona negocjacje, toczące się w Moskwie, tak, aby zwiększyć swą korzystną w przetargach pozycję. Jasnym jest, że w razie wojny Rosja nie chce być zaangażowana ani po jednej, ani po drugiej stronie, lecz pragnie odnieść możliwie największe korzyści możliwe z obu stron.

Pomoc, jaką Rosja mogłaby udzielić, jest stosunkowo niewielka. Polacy, którzy przez cały czas nie mieli żadnych iluzyj co do Rosji, nie są zbytnio zaalarmowani krokiem rosyjskim. W każdym razie Polacy zdecydowani są obecnie, tak jak i przedtem, trwać silnie przy swoim zdecydowanym stanowisku.

Francuskie i brytyjskie gwarancje wobec Polski i Rumunii, tak jak dawniej, nadal obowiązują” – kończy „Manchester Guardian".

A jednocześnie Niemcy nasiliły prowokacje na granicach…

Bombowiec niemiecki nad Boguminem
Bogumin, 24.8.(PAT)Wczoraj o godz.13 od strony Niemiec nadleciał niemiecki samolot bombowy 3 motorowy, który szybował nad Boguminem miastem i Boguminem Nowym.

Zaalarmowano władze wojskowe i niebawem nadleciał polski samolot myśliwski, który zmusił niemieckiego bombowca do cofnięcia się z nad terytorium Polski.

Podobne naruszenie granicy przez bombowce niemieckie miało miejsce wczoraj w godzinach przedwieczornych.

Dywersanci niemieccy przygotowują się do przekroczenia granicy (dziennikpolski24.pl)

…i rozpoczęły się represje przeciwko ludności polskiej w Gdańsku…

Masowe aresztowania Polaków w Gdańsku
Gdańsk, 24. 8. (PAT) Gdańska policja polityczna zaaresztowała w ciągu ostatnich 24 godzin szereg kolejarzy polskich, nie podając dotychczas powodów aresztowania. Poza tym policja gdańska dokonała licznych aresztowań wśród Polonii gdańskiej. Aresztowania te posiadają charakter masowy.

Gdańsk, 24. 8. (PAT) Wczoraj gdańska policja graniczna po raz pierwszy na dworcach kolejowych w Sopotach i Oliwie dokonała rewizyj paszportowych oraz rewizyj zawartości teczek, walizek i t. p. wśród podróżnych. Dokonywano tego na terenach kolejowych, gdzie – jak wiadomo – uprawnienia posiada jedynie policja kolejowa.

W jednym wypadku na zapytanie przez urzędującego na stacji w Oliwie urzędnika kolejowego, jakim prawem policja graniczna przeprowadza na terenie obiektów kolejowych rewizję – jeden z policjantów granicznych wskazał na rewolwer i oświadczył, że to mu daje prawo do wszystkiego.

Zrewidowano również stawidło w Oliwie i jedno z biur stacyjnych.

Gdańsk, 24. S. (PAT) Szkoła Polskiej Macierzy Szkolnej w miejscowości Piekło na terenie Wolnego Miasta, oraz szkoła senacka z polskim językiem wykładowym w Orunii pod Gdańskiem zostały zarekwirowane przez gdańską Heimwehrę.

26 sierpnia nadeszła Depesza prezydenta Roosevelta do Pana Prezydenta R.P.:
Warszawa. 25. 8. (PAT.) Pan Prezydent R. P. otrzymał od Prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej następującą depeszę:

„Jego Ekscelencja Ignacy Mościcki, Prezydent Polskiej Republiki, Warszawa, Polska.
Datowany: Biały Dom, Waszyngton d. c. 21. 39 r. godz. 22. Przyjęto 25. 8. godz. 3.40.

Oczywista powaga istniejącego kryzysu nakłada spieszny obowiązek na wszystkich rozpatrzenia wszelkich możliwych środków, które mogłyby zapobiec wybuchowi ogólnej wojny.

Mając to na celu, uważam siebie za uprawnionego do zaproponowania, by zostały rozpatrzone pewne możliwe sposoby rozwiązania. Spór między rządem polskim a rządem Niemieckiej Rzeszy mógłby być przedmiotem bezpośredniej dyskusji między dwoma rządami. Gdyby to okazało się niemożliwym, lub niewykonalnym, drugi sposób był, by przedłożyć sporne sprawy do arbitrażu.

Trzeci sposób: mogłaby być koncyliacja za pośrednictwem trzeciego niezainteresowanego czynnika, w którym to wypadku wydawałoby się wskazanym, by strony skorzystały z usług jednego z tradycyjnie neutralnych państw lub niezainteresowanej republiki zachodniej półkuli, całkowicie leżącej poza sferą i spornymi sprawami obecnego kryzysu.

Gdyby Pan postanowił spróbować rozwiązania przez jeden z tych sposobów, Pan może liczyć na rzeczywistą, całkowita sympatię Stanów Zjednoczonych i jego narodu podczas rozpatrywana tych sposobów. Apeluję do Pana, jak również zaapelowałem do rządu Niemieckiej Rzeszy o zgodę na powstrzymanie się od jakiegokolwiek konkretnego aktu wrogiego.

Wobec tego, że tak Polska, jak Niemcy są państwami suwerennymi, oczywiście samo się przez się rozumie, że w razie wyboru jakiejkolwiek z proponowanych przez mnie alternatyw, jeden i drugi naród zgodzi się na okazanie całkowitego poszanowania niepodległości i terytorialnej integralności drugiego.

Wiadomym jest dobrze Panu, jak sądzę, że przemawiając w imieniu Stanów Zjednoczonych, wykorzystałem i będę nadal wykorzystywał wszelki wpływ na rzecz pokoju. Szerokie masy ludowe każdego narodu, dużego i małego, chcą pokoju, nie poszukują wojennych zdobyczy, uznają, że spory, pretensje i kontrpretensje będą zawsze powstawały od czasu do czasu między narodami, ale że jednak wszystkie takie spory bez wyjątku mogą być rozważane przez procedurę pokojową, jeżeli po obu stronach istnieje ku temu wola.

Zawiadomienie w podobnym sensie wysłałem do kanclerza Niemieckiej Rzeszy.

Podpisano: (–) Franklin D. Roosevelt.

Jak się dowiaduje PAT, Pan Prezydent Rzeczypospolitej niewątpliwie na tę depeszę odpowie.

W Tarnowie wybuchła jedna z walizek przewożona przez Hansa Thiena (dziennikpolski24.pl)

Do zachowania pokoju nawoływał również ojciec święty Pius XII:

Orędzie pokojowe papieża do całego świata
Vaticano, 25. 8. (IWI) Wczoraj o godz. 19 Papież Pius XII wygłosił w Castel Gandolfo przez radio do całego świata orędzie, w którym oświadczył m. in.:

Ponownie wybiła ciężka godzina dla wielkiej rodziny, jaką jest ludzkość. Jest to godzina bardzo doniosłych postanowień, wobec których nie może być obojętne serce Papieża.

Oto jesteśmy z wami wszystkimi, głosi orędzie, wszystkimi, którzy w obecnej chwili dźwigają ciężar odpowiedzialności.

Dziś, gdy mimo naszych stałych błagań, staje się coraz silniejszą obawa przed międzynarodowym konfliktem, gdy napięcie umysłów doszło do tego, że zdaje się oznaczać rozpętanie zbrojnego konfliktu międzynarodowego, kierujemy nowy, bardziej gorący apel do rządzących i ludów. Siłą rozsądku, a nie siłą broni, toruje sobie drogę sprawiedliwość. Imperia, nie założone na sprawiedliwości, nie są błogosławione przez Boga. Polityka wyswobodzona z moralności zdradza tych, którzy chcą taką właśnie politykę uprawiać. Niebezpieczeństwo jest bliskie, ale jeszcze jest czas. Niechaj ludzie zaczną się rozumieć wzajemnie. Niechaj podejmą rokowania. Niechaj rokują z dobrą wolą, a przy poszanowaniu wzajemnych praw dostrzegą, że przed szczerymi i pracowitymi rokowaniami nie jest zamknięty pomyślny i honorowy wynik.

W dalszym ciągu orędzie zwraca się do Boga, aby wysłuchał głosu Ojca Św., wzywa wszystkich, aby kierowali modły do Wszechmogącego o zesłanie na świat łaski porozumienia dusz i umysłów, dając ludzkości pogodną przyszłość.

W zakończeniu orędzie Ojciec Św. udziela wszystkim papieskiego błogosławieństwa.

W odpowiedzi na ekscesy na granicy, Polska ogranicza się kolejnymi protestami swoich dyplomatów w Berlinie…

Ostry protest ambasadora RP w Berlinie
Katowice, 25. 8. (PAT) W nocy z 25 na 24 miało miejsce kilka napadów ze strony niemieckiej na terytorium polskie.

Pierwszy wypadek agresji niemieckiej miał miejsce w nocy o godz. 24-tej, kiedy banda kilkunastu Niemców przekroczyła granicę polską i napadła na stację kolejową i urząd celny w miejscowości Makoszowa pod Katowicami. Banda ta oddała kilkaset strzałów. Dalszy wypadek agresji miał przebieg następujący: Od godz. 0.30 do 1.45 oraz od 2.30 do 2.50 Niemcy ostrzeliwali z karabinu maszynowego budynek placówki straży granicznej Gierałtowice, pow. Rybnik. Ogółem oddano kilkaset strzałów. Szereg kul utkwił w murach budynku placówki.

Ambasador R. P. w Berlinie złożył w obydwu sprawach ostry protest w niemieckim urzędzie spraw zagranicznych.

27 sierpnia rząd polski podpisuje umowę o współpracy z Wielką Brytanią:

Podpisanie aliansu polsko-angielskiego
Londyn.26.8.(PAT)Alians polsko brytyjski podpisany został ze strony W. Brytanii przez ministra spraw zagranicznych lorda Halifaxa, ze strony polskiej przez ambasadora R.P. p. Raczyńskiego.

Alians składa się z 8-miu artykułów, precyzujących wzajemną pomoc, której udzielają sobie Polska i W. Brytania.

A na granicy – bez zmian:

Nowe wypadki agresji niemieckiej na terytorium Polski
Warszawa,26.8.(PAT) Wczoraj o północy niemiecka banda dywersyjna przekroczyła granicę Polski na terenie placówki w Szczygłowie (woj. śląskie) przy kamieniu granicznym nr 252 i ostrzelała budynek straży granicznej w miejscowości Krywałd. Oddała 30 strzałów i rzuciła 4 granaty ręczne, znajdując się w odległości 400 m od granicy wewnątrz terytorium polskiego.

W sprawie tej został złożony ostry protest przez ambasadę R.P. w Berlinie.

Warszawa,26.8.(PAT)Dnia 25 bm. o godz. 5 rano banda niemiecka napadła na budynek graniczny w Chwalęcicach, powiatu rybnickiego. Rzuciła tam ona 2 granaty ręczne i oddała kilkadziesiąt strzałów.

Równocześnie nastąpił jeszcze jeden incydent: Bojówka niemiecka napadła na dom straży granicznej w miejscowości Dzwonowie, powiat rybnicki. Banda ta liczyła 30 osób i wyposażona była w ręczny karabin maszynowy. Rzuciła kilka granatów i oddała około 300 strzałów, na które odpowiedziało 2-ch naszych strażników.

W tej sprawie jak i poprzedniej został złożony protest.

Samoloty niemieckie nad Gdynią i Helem
Gdynia, 26.8.(PAT) O godz.16.30 i 16.40 dokonane zostały naloty hydroplanów niemieckich typu Henckel na wysokości 500 i 1700 m nad Redłowem od strony Gdańska. Wszystkie samoloty oddaliły się na skutek strzałów ostrzegawczych.

Gdynia,26.8.(PAT) Wczoraj rano o godz. 8.25 przeleciał nad Helem hydroplan wojskowy niemiecki. O godz.14.20 nad Gdynią-Port przeleciał niemiecki samolot wojskowy typu Henckel – dwupłat jednosilnikowy z krzyżem i swastyką.

Warszawa,26.8.(PAT) Wczoraj w godzinach popołudniowych niemiecki samolot, przelatujący nad zakazaną strefą w rejonie Helu, został ostrzelany po uprzednim ostrzeżeniu racami dymnymi przez polską artylerię lotniczą i zmuszony do opuszczenia strefy zakazanej.

Niemiecki patrol wojskowy przekroczył granicę polską
Warszawa,26.8.(PAT) Wczoraj o godz.17 w rejonie Ostrołęki na północ od Myszeńca koło wsi Pełty przekroczył granicę wojskowy patrol niemiecki. Patrol ten w odległości 1 km od granicy napotkał patrol straży granicznej i otworzył nań ogień z ręcznego karabinu maszynowego.

Patrol polskiej straży granicznej odpowiedział ogniem, po czym patrol niemiecki wycofał się pospiesznie na teren Prus Wschodnich, zostawiając na terytorium polski zabitego dowódcę oddziału kaprala Kastelhagena z 3-go szwadronu 1-go pułku artylerii w Angenburgu w Prusach Wschodnich, oraz karabin maszynowy.

Ciało Kastelhagena przewiezione zostało do Myszeńca, a po przeprowadzeniu formalności oddane będzie władzom niemieckim.

Ambasador Rzeczypospolitej w Berlinie otrzymał polecenie złożenia protestu do urzędu niemieckiego przeciwko przekroczeniu granicy przez niemiecki oddział wojskowy.

29 sierpnia zaczęły się ataki na polskich dyplomatów…

Konsulat R.P. w Kwidzynie otoczony przez policję niemiecką
Berlin28.8.(PAT) Jak się dowiaduje korespondent PAT, konsulat R.P. w Kwidzynie obstawiony jest przez policję, która nie wpuszcza nikogo do konsulatu i nikogo z gmachu nie wypuszcza, uniemożliwiając w ten sposób kontakt konsulatu z otoczeniem. Konsulat pozbawiony jest połączeń telegraficznych i telefonicznych. Bliższych szczegółów brak.

We Lwowie powzięto działania w celu zmobilizowania mieszkańców miasta do zachowania spokoju i przygotowania miasta do obrony:

Zakaz sprzedaży alkoholu we Lwowie
Starosta Grodzki Lwowski,
Działając na podstawie art. 4 p. 1 Ustawy z dnia 21. III. 1931 o ograniczeniach sprzedaży, podawania i spożycia napojów alkoholowych, Dz. Ustaw R. P. Nr. 51 poz. 423, rozp. Ministra Spraw Wewnętrznych z dn. 14. VI. 1933, Dz. Ustaw R. P. Nr. 45, wydaję następujące zakazy i ograniczenia w sprawie spożycia i podawania napojów alkoholowych, począwszy od dnia 27 sierpnia br. godz. 20-ta, aż do odwołania:
- zakaz spożycia i podawania w lokalach i miejscach publicznych, tak w naczyniach otwartych jak i zamkniętych napojów alkoholowych, zawierających ponad 4 i pól procent alkoholu.
Winni przekroczenia tego zakazu ulegną karom przewidzianym w art. 10 cytowanej ustawy. W razie powtórnego przekroczenia koncesja na sprzedaż napojów alkoholowych zostanie cofnięta.
Starosta grodzki Dr Romuald Klimowiecki

Do mieszkańców m. Lwowa!
Obecna chwila wymaga od wszystkich Obywateli przygotowania się na wypadek zagrożenia miasta. Choć nie ma bezpośredniego niebezpieczeństwa, to jednak uczynić już obecnie należy wszystko, by nie dać się zaskoczyć. Podobnie jak inne miasta, również i Lwów musi przygotować odpowiednią ilość rowów zabezpieczających przed atakami lotniczymi. Kopanie rowów zabezpieczających zostało już rozpoczęte i musi być jak najrychlej zakończone.

Wyłoniony przez zgromadzenie obywatelskie w dniu 26 sierpnia b. r. Komitet postanowił zwrócić się z gorącym apelem do wszystkich Mieszkańców miasta wolnych od pracy niezbędnej w obecnej chwili, aby dobrowolnie zgłosili się do kopania rowów. Jak najszybsze i najdokładniejsze wykonanie rowów przeciwlotniczych leży w interesie wszystkich mieszkańców miasta.

Ogólnie znana ofiarność i patriotyzm mieszkańców Lwowa pozwala liczyć, że apel ten znajdzie żywy oddźwięk w społeczeństwie lwowskim, że w pracy tej nie zabraknie nikogo.

Obywatele chcący wziąć udział w kopaniu rowów winni się zgłaszać najlepiej w zorganizowanych grupach, o ile możności z narzędziami pracy (łopatami), w Miejskich Urzędach Dzielnicowych w poniedziałek 28 i wtorek 29 sierpnia b. r. w godzinach przedpołudniowych.

Za Komitet Obywatelski:
Dr Stanisław Ostrowski Prezydent miasta.

30 sierpnia trwają prowokacje niemieckie i działania dywersyjne…

Dywersja niemiecka nie ustaje
Rybnik, 29. 8. (PAT.) W nocy z niedzieli na poniedziałek dokonano napadu w Wilczej Dolnej na budynek straży granicznej. Oddano kilkadziesiąt strzałów. Również od strony Raciborza oddano kilkadziesiąt strzałów w kierunku Brzezia nad Odrą.

Rybnik, 29. S. (PAT.) W nocy z niedzieli na poniedziałek strzelano z karabinów maszynowych od strony niemieckiej w kierunku polskich miejscowości pogranicznych Makoszów, Kończyc i Karol Emanuel. Ślady kul pozostały na płotach i murach domów.

Gdańsk, 29. S. (PAT.) Bojówki narodowo-socjalistyczne napadły wczoraj na dom kolejarza polskiego Jana Kilińskiego, na przedmieściu Orunia, wybijając wszystkie szyby i demolując wnętrze mieszkania.

Oprócz tego wypadku zanotowano wczoraj wiele innych wypadków napadów na domy Polaków na przedmieściach Orunia.

Słowa zachęty do wytrwania w obronie świętych praw Polski
Warszawa, 29. S. (PAT.) Pan Prezydent R. P. prof. Ignacy Mościcki otrzymał następującą depeszę:

Pełna podziwu dla godnego spokoju narodu polskiego i jego przedstawicieli w obliczu nieustannych prowokacyj ze strony odwiecznego wroga Polski, Polonia amerykańska śle ze swoją Radę Naczelną na ręce Pana Prezydenta dla wszystkich braci w Macierzy gorące słowa zachęty do wytrwania w obronie świętych praw Polski i największego dobra jakim jest wolność i niepodległość. Ślubujemy wspierać Was i pomagać i największe ofiary składać dla Macierzy aż do ofiary krwi włącznie, żeby Polskę Niepodległą umocnić, zapewnić panowanie pokoju, opartego na sprawiedliwości.

Niech żyje Polska, niech żyje Prezydent Prof. Ignacy Mościcki i Jej Wódz Marszalek Śmigły-Rydz.

31 sierpnia

Dalsze zarządzenia obronne
Na murach miasta rozlepiono afisze o zarządzeniu Pana Prezydenta R.P. o dalszych zarządzeniach obronnych:

Jutro, tj. dnia 31-go sierpnia i w dniach następnych powołuje się wszystkich, którzy służyli czy też nie od 18-40 roku życia. Rozporządzenie wymienia szczegółowo, którzy z oficerów, podchorążych, podoficerów i szeregowych mają się zgłosić oraz wymienia tych, którzy są zwolnieni od stawiennictwa.

Niestawienie się pociąga za sobą karę pozbawienia wolności bezterminowo lub nawet karę śmierci.

Dywersja niemiecka przebiegała nie tylko na granicy, ale i sięgnęła w głąb kraju:

Wykrycie niemieckiej organizacji dywersyjnej
Warszawa, 30. 8. (PAT.) W dniu 29 bm. przekroczył granicę polsko-niemiecką koło Katowic udając się do Niemiec, niejaki Thien Hans, posterunkowy policji granicznej, obywatel polski, który przy przejściu granicznym legitymował się paszportem niemieckim. Thien od dawna podejrzany o działalność szpiegowską, został zatrzymany przez policję graniczną. Thien jechał samochodem konsula Rzeszy niemieckiej w Katowicach, w jego towarzystwie, oraz jednej z urzędniczek tego konsulatu.

Thien zeznał, że jest członkiem organizacji dywersyjnej, pozostającej na usługach wywiadu niemieckiego. Organizacja ta otrzymała dla dokonania aktów dywersyjnych 5 waliz, z których każda zawierała po 4 bomby zegarowe. Użycie tych bomb miało nastąpić na sygnał nadany przez wrocławskie radio w ustalonej formie. Po zdemaskowaniu całej organizacji, wykryto skład waliz z bombami, których znaleziono 4, piąta wybuchła w domu Niemca Pollacka w Bielsku, o czym już prasa doniosła. Dwie inne organizacje dywersyjne wykryto w poznańskim i pod Łodzią.

1 września gazety nie pisały jeszcze o wojnie, bo łamane i drukowane były w nocy z 31 sierpnia na 1 września, ale już 2. 09. ukazały się pierwsze komunikaty wojenne. W tym dniu „Chwila” jak i inne ukazujące się jeszcze dzienniki publikowały oficjalne komunikaty rządowe:

Sprowokowali wojnę wtargnąwszy na polskie terytorium
Pierwszy komunikat Sztabu Głównego Naczelnego Wodza, Warszawa. 2. 9. (PAT). Komunikat Nr. 1 Sztabu Głównego Naczelnego Wodza:

Dnia 1 września 1939 r. w godzinach rannych niespodziewanym natarciem lotnictwa i oddziałów wojska Niemcy wtargnęli na nasze terytorium, nie wypowiadając uprzednio wojny.

Działania lotnicze niemieckie
We wczesnych godzinach rannych dnia 1 września: Lotnictwo niemieckie wykonało szereg nalotów na poszczególne punkty całego terytorium Polski.

Niemieccy lotnicy bombardowali Augustów, Nowy Dwór, Ostrów Mazowiecki, Tczew, Puck, Zambrów, Radomsko, Toruń, Kutno, Tunel, Kraków, Grodno, Trzebinię, Gdynię, Jasło, Tomaszów Mazowiecki, Katowice. W miastach zbombardowanych przez lotników zostali zabici i ranni z pośród ludności cywilnej.

Pod Kutnem ostrzelano z karabinów maszynowych i obrzucono bombami z lotu nurkowego pociąg ewakuacyjny. W Grodnie uszkodzono kościół katolicki, a w Białej Podlaskiej cerkiew. Meldunki o dalszym bombardowaniu nadchodzą.

W rejonie gdańskim rozwija się silne natarcie lotnicze na Gdynię, która w ciągu dnia dzisiejszego znajdowała się pod ogniem bomb.

Straty nieprzyjacielskie:
W ciągu dnia dzisiejszego zostało ogółem strąconych 16 samolotów niemieckich. Straty własne: dwa samoloty.

Działania lądowe:
Równocześnie z nalotami rozpoczęła się działalność wojsk niemieckich, które w różnych punktach naszego pogranicza wtargnęły na polskie terytorium. Walki na pograniczu trwają. Największe nasilenie walk na Śląsku.

W dotychczasowych działaniach rozbiliśmy ogniem artylerii pociąg pancerny przeciwnika, biorąc do niewoli drezynę i jej obsadę. Unieszkodliwiono kilka czołgów. W różnych punktach walk wzięliśmy jeńców. W Gdańsku trzykrotne natarcie na Westerplatte zostało odparte.

Została zachowana oryginalna pisownia

Opracował Krzysztof Szymański
Tekst ukazał się w nr 15-16 (331-332), 30 sierpnia – 16 września 2019

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.