Dziesięć lat temu powstał we Lwowie Katolicki Uniwersytet Trzeciego Wieku

-a A+

Zachodzące zmiany demograficzne w Europie, Polsce, Lwowie mobilizują do podjęcia określonych zadań w sferze edukacji osób starszych pod hasłem „uczenia się przez całe życie”. Na naukę nigdy nie jest za późno.

Dla każdego pokolenia mądrość seniorów jest oczywistą i nieocenioną wartością. Człowiek starszy to człowiek stateczny, roztropny, wykazujący cierpliwość, odpowiedzialny, z dużym doświadczeniem. Wolny już od obowiązków rodzinnych, zawodowych – wypracował emeryturę, może zagospodarować swój czas, którym teraz dysponuje według swoich potrzeb i zainteresowań. UTW przez naukę pozwala słuchaczom jak najlepiej pojąć sens życia i zdobyć „mądrość serca”.

Pierwszy na świecie UTW założył w 1973 roku w mieście Tuluzie we Francji prof. nauk społecznych Pierre Vellas. Wkrótce zaczęły powstawać UTW w innych miastach Francji oraz w krajach Europy i świata.

Nasz kraj podjął wyzwanie i w ślad za Francją prof. Halina Szwarc w 1975 roku założyła w Warszawie pierwszy UTW w Polsce.

W marcu 1987 roku Zofia Iwanicka zorganizowała Uniwersytet Trzeciego Wieku – katolicki, pod nazwą Mokotowski, jeden z najstarszych UTW w Warszawie.

We Lwowie pierwszy UTW został założony przez panią prof. Zofię Iwanicką w roku 1994 jako filia Mokotowskiego UTW w Warszawie, podobnie jak w Wilnie, Brześciu, Grodnie.

Prof. Zofia Iwanicka była inicjatorką powtórnego założenia UTW we Lwowie pod nazwą Katolicki. 9 października 2010 roku w katedrze lwowskiej odbyło się uroczyste otwarcie Katolickiego UTW pod patronatem metropolity lwowskiego abpa Mieczysława Mokrzyckiego. Na tę uroczystość przybyła 30 osobowa grupa integracyjna z Warszawy, Brześcia, Grodna. Ks. proboszcz katedry Jan Nikiel przywitał gości, a konsul Marcin Zieniewicz zapewnił, że Konsulat Generalny RP we Lwowie będzie wspierać i udzielać wszechstronnej pomocy.

Wyjazd słuchaczy KUTW do Krasnobrodu i Zamościa (z archiwum KUTW)

Od 2010 roku corocznie 10 osobowa grupa słuchaczy KUTW wyjeżdżała na Letni Uniwersytet do Drohiczyna oraz Warszawy. Wiele zawdzięczamy wycieczkom po Kraju organizowanym przez prof. Zofię Iwanicką: Ziemie Odzyskane (Wrocław), Podlasie, Podkarpacie i niezapomnianym wyjazdom do republik nadbałtyckich (Wilna, Rygi, Tallina).

Profesor Iwanicka była osobą niezwykle szlachetną. Była bardzo wymagająca najpierw jednak od siebie, a dopiero potem od otoczenia i podwładnych. Chociaż dość ostra w obejściu, była osobą gołębiego serca. W 1994 roku została członkiem Zarządu AIUTY. Odpowiadała za Uniwersytet Trzeciego Wieku Europy Środkowo-Wschodniej.

Należała do pokolenia tzw. „20-lecia” była altruistycznie ukierunkowana na służbę społeczeństwu, bliźnim, nie myśląca nigdy o sobie, nader skromna, nie afiszująca się swoją wiedzą, wykształceniem, dorobkiem naukowym, autorytetem w międzynarodowym naukowym świecie.

Od 2015 roku kierownictwo MUTW przejął profesor hab. Zbigniew Romek, za jego kadencji „Letnie Uniwersytety” odbywały się w Warszawie. Zwiedziliśmy prawie wszystkie muzea, teatry, Sejm, Senat, studia telewizyjne, Pałac Królewski, mieliśmy wycieczki po Warszawie, w każdą niedzielę słuchaliśmy koncertu chopinowskiego w Łazienkach itd.

Wykład z historii dla słuchaczy KUTW w sali wykładowej katedry lwowskiej (z archiwum KUTW)

Liczba słuchaczy KUTW w 10 letnim okresie jego działalności to od 32 osób na początku do 74 słuchaczy w ostatnich latach. Słuchacze posiadają różny poziom wykształcenia, ich wiek waha się w granicach od 50 do 90 lat.

Głównym kierunkiem działalności KUTW jest stała i wszechstronna edukacja słuchaczy, mająca na celu poprawę jakości ich życia oraz wydłużenie aktywności intelektualnej i fizycznej. Działalność edukacyjna jest planowana i regulowana w ramach organizowanych dwa razy w miesiącu spotkań w sali św. Józefa Bilczewskiego we lwowskiej katedrze pw. Wniebowzięcia NMP.

Tematyka spotkań jest ciekawa i pouczająca. Rozpatrywane są aktualne problemy współczesności: historia i kultura Polski, medycyna, religia, filozofia, teologia, literatura Polski, polityka, stosunki międzynarodowe. Organizowane są edukacyjne wyjazdy do Polski i Ukrainy. Nauka języka polskiego dla 19 słuchaczy KUTW odbywała się po wykładach, które prowadziła członek naszego UTW Teresa Grigorian.

Prelegentami na spotkaniach były różne osoby w zależności od przedstawianego tematu. Byli to konsulowie Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, który wspiera naszą działalność w trudnej sytuacji lokalowej i finansowej. Często odbywały się wykłady profesorów i naukowców z Polski, którzy przebywali we Lwowie prywatnie lub w sprawach służbowych oraz zaproszonych profesorów ze lwowskich wyższych uczelni, księży katedry lwowskiej oraz Lwowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Brzuchowicach.

W sierpniu 2014 r. w Drohiczynie spotkaliśmy się z dyrektorem AIUTA i jego żoną.

Polacy we Lwowie – to wielcy patrioci, którzy starają się wszelkimi siłami zachować swoją tożsamość narodową. Dlatego szczególnym zainteresowaniem cieszyły się wykłady o tematyce historycznej, a przede wszystkim z historii Polski i miasta Lwowa. Za 10 lat działalności KUTW najwięcej referatów i konferencji było poświęconych wybitnym postaciom życia naukowego i religijnego Lwowa takim jak prof. Rudolf Weigel, prof. dr med. ksiądz Henryk Mosing, któremu została odsłonięta tablica w Medycznym Uniwersytecie, św. abp Józef Bilczewski, bp Rafał Kiernicki, bp Jan Olszański, papież Jan Paweł II i inni.

Ważne miejsce w działalności edukacyjnej KUTW zajmowały prelekcje z literatury polskiej, obejmujące wybitne postacie związane ze Lwowem. Słuchaliśmy wykładów o życiu i dorobku Marii Konopnickiej, Gabrieli Zapolskiej, Zbigniewa Herberta, kompozytora Wojciecha Kilara, któremu odsłonięto pamiątkową tablicę we Lwowie. Referaty wygłaszali również nasi słuchacze i nauczyciele szkół polskich we Lwowie, naukowcy z wyższych uczelni Lwowa i Polski.

Osobny cykl stanowiły wykłady z różnych dziedzin sztuki, poświęcone malarstwu, życiorysom i zasługom wybitnych malarzy o światowej sławie – polskich twórców, takich jak Jan Matejko, Jan Styka, Wojciech i Juliusz Kossakowie i inni.

Katolicki UTW starał się przekazać swoim słuchaczom wiedzę prozdrowotną, zachęcić ich do zdrowego sposobu życia, aby zapobiegać chorobom i zachować jak najdłużej sprawność fizyczną i umysłową. Wykładowcami byli naukowcy Lwowskiego Uniwersytetu Medycznego oraz lekarze.

Słuchacze KUTW aktywnie uczestniczą w przeglądach najnowszych filmów polskich w ramach Festiwalu „ Pod Wysokim Zamkiem”, które odbywają się co roku we Lwowie, organizowane przez Konsulat Generalny RP we Lwowie. Braliśmy też udział w wykładach, wystawach i innych imprezach okolicznościowych. W ramach Przeglądu mieliśmy spotkania z wybitnymi polskimi reżyserami tych filmów.

Bliska słuchaczom KUTW jest sztuka teatralna. Oglądaliśmy wystawy we lwowskiej operze, teatrach im. Marii Zańkowieckiej (dawny Skarbka), im. Łesi Ukrainki, im. Kurbasa i in. Regularnie uczestniczymy w spektaklach Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie. Co roku aktywnie uczestniczymy w imprezach prezentowanych podczas festiwalu „Lwowska Wiosna Teatralna”, dzięki czemu poznajemy międzynarodową sztukę teatralną.

KUTW jest często współorganizatorem imprez patriotycznych. Są to akademie z okazji państwowych świąt – Dnia Konstytucji 3 maja, Dnia Niepodległości Polski 11 listopada. Nasi członkowie biorą aktywny udział w uroczystych Mszach św. za Ojczyznę w katedrze lwowskiej.

Uczestniczymy w upamiętnieniu rocznic powstańczych 22 stycznia na Górce Powstańców Styczniowych na Cmentarzu Łyczakowskim, gdzie jest pochowanych 230 uczestników powstania (jest to największy wspólny pochówek powstańców w Polsce przedwojennej oraz powstańców listopadowych na Cmentarzu Łyczakowskim), składając wieńce i kwiaty oraz zapalając znicze na grobach powstańców.

KUTW bierze aktywny udział w corocznych uroczystościach w Zadwórzu, upamiętniając heroiczny czyn 330 osobowego batalionu kapitana Bolesława Zajączkowskiego w walce z armią sowiecką, ciągnącą na Lwów. W tym roku obchodziliśmy 100. rocznicę tej bitwy (22 sierpnia 2020 roku). Słuchacze KUTW uczestniczą we Mszach św. odprawianych pod kurhanem – zbiorową mogiłą na polach Zadwórza oraz składając wieńce pod słupem granicznym z krzyżem na kurhanie.

Co roku 4 lipca, w rocznicę mordu lwowskich profesorów na Wzgórzach Wuleckich, składamy kwiaty, zapalamy znicze przy pomniku pomordowanych.

Członkowie KUTW corocznie uczestniczą 1 listopada w akcji „Światełko pamięci dla Cmentarza Łyczakowskiego”, której organizatorem jest Konsulat Generalny RP we Lwowie – zapalamy i roznosimy znicze na grobach Polaków, uczestniczymy we Mszy św. za zmarłych odprawianej przy kaplicy Orląt na Cmentarzu Obrońców Lwowa. Bierzemy udział w procesji żałobnej po cmentarzu Łyczakowskim i Janowskim. W ten sposób oddajemy hołd tym, którzy mieszkali i pracowali we Lwowie, wnieśli swój olbrzymi wkład w historię, kulturę polską, często oddając za Ojczyznę życie.

Od 2011 roku sprzątamy dwie kwatery „Obrońców Lwowa” oraz „Polskich Lotników 1920 roku” na Cmentarzu Janowskim.

Nasz Uniwersytet współpracuje z wieloma UTW, stowarzyszeniami i organizacjami w Polsce, Jesteśmy filią Mokotowskiego UTW w Warszawie, aktywnie z nim współpracujemy. Organizatorem i kierownikiem współpracy z Mokotowskim UTW była dr Zofia Iwanicka, lwowianka. Corocznie w ramach tej współpracy 10 osobowa grupa naszych słuchaczy wyjeżdżała na kurs Letniego Uniwersytetu do Polski, który odbywał się najpierw w Drohiczynie, potem w Warszawie. Tu mieliśmy zaszczyt słuchać wykładów z różnych dziedzin, wygłoszonych przez wybitnych naukowców. Konferencjom towarzyszyły edukacyjne wycieczki w różne zakątki Polski, które umożliwiły słuchaczom poznanie ojczystego kraju.

Dobrze układa się współpraca z Akademią Trzeciego Wieku w Olsztynie (ATW) kierowaną przez prezes Aldonę Bagińską. ATW w Olsztynie corocznie organizuje integracyjne Spotkania polskich UTW zza wschodniej granicy. W ramach tych wizyt zwiedziliśmy Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, zapoznaliśmy się z miastem Olsztynem. Jesteśmy wdzięczni Fundacji „Ogólnopolskie Porozumienie Uniwersytetów Trzeciego Wieku”, którego prezesem jest pani Krystyna Lewkowicz oraz prezesowi i słuchaczom ATW z Olsztyna za współpracę, życzliwość i wyrozumiałość.

Corocznie Zarząd KUTW organizuje uroczyste spotkania opłatkowe, wielkanocne oraz inne imprezy okolicznościowe, a także bierze udział w majówkach lwowskich w Brzuchowicach poświęconych Dniowi Konstytucji 3 maja.

W ramach KUTW działa sekcja literacko-poetycka. Wielu członków KUTW posiada talenty literacko-poetyckie. Ich wiersze są drukowane w różnych publikacjach, zarówno zbiorowych, jak i personalnych. Członkini KUTW Stanisława Nowosad w 2008 roku opublikowała tomik poezji pt. „Gdzie jesteś Ojczyzno’’. W 2014 r., dzięki wsparciu finansowemu Konsulatu we Lwowie ukazał się drugi zbiór wierszy pt. „Wierność’’. Tytuł tomiku „Wierność’’ nawiązuje do trwania w wierze, nadziei i miłości, w przywiązaniu do tradycji i kultury polskiej we Lwowie, do tradycji patriotycznych naszego miasta, do religii katolickiej nierozerwalnie związanej z katedrą lwowską. Pojawia się w nich postać naszego Wielkiego Rodaka – Polaka Jana Pawła II. Wiersze Stanisławy Nowosad były publikowane w antologiach poezji religijnej „Miłość jak ziarno odwagi’’, w Kurierze Galicyjskim i innych wydaniach. Była uhonorowana odznaką „Zasłużony dla kultury Polskiej” (23 października 2011 r.) oraz „Złotym Krzyżem zasługi” (1 lipca 2013 r.).

Młodość słuchaczy KUTW, ludzi starszych, upłynęła w mrocznych czasach. W jesieni życia zapragnęli oni podnieść swój poziom intelektualny, uzupełnić wiedzę, nauczyć się żyć aktywnie, uzyskując satysfakcję z przeżywanych dni. Równocześnie, podnosząc swój autorytet w rodzinie i otoczeniu – ludzie ci mogą przekazać pozyskaną wiedzą najbliższym, zwłaszcza dzieciom i wnukom, kształtować postawy humanistyczne. Uniwersytet uczy także kształtowania własnych postaw, zwłaszcza aktywności psychicznej i fizycznej w celu poprawienia sprawności i utrzymania jej do ostatnich dni życia. Uniwersytet mobilizuje do działania, pomaga słuchaczom mieć nadzieję, że nie będą obciążać innych swoją starością, będą samowystarczalni i znajdą zaspokojenie potrzeby kontaktu z rówieśnikami.

Jesteśmy przekonani, że Katolicki UTW od 10 lat temu pomaga Polakom mieszkającym we Lwowie. Działalność naszego UTW konsoliduje starsze pokolenie naszego miasta, pomaga mu się odnaleźć, zrealizować się poprzez uczestnictwo w różnych sekcjach przy KUTW.

Główne cele działalności KUTW

– Organizacja i przygotowanie programów edukacyjnych;
– Edukacja słuchaczy przez wykłady;
– Nauka języka polskiego;
– Aktywizacja społeczna, fizyczna i psychologiczna członków KUTW;
– Zachowanie polskiej tożsamości narodowej;
– Krzewienie tradycji, obyczajów oraz kultury polskiej;
– Współpraca z lwowskimi polskimi organizacjami społecznymi;
– Integracja międzynarodowa słuchaczy KUTW ze słuchaczami UTW z Polski i Ukrainy;
– Działalność charytatywna;
– Integracja pokoleniowa;
– Podnoszenie poziomu intelektualnego;
– Pobudzenie wzrostu duchowego;
– Odkrywanie ukrytych talentów;
– Uczestniczenie w życiu kulturalnym;
– Kółka ręcznej pracy, szycia i haftowania.

Władysław Ściński
prezes KUTW
Tekst ukazał się w nr 21 (361), 16 – 30 listopada 2020

Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą

 

Projekt „Polska Platforma Medialna Ukraina” realizowany przez Fundację Wolność i Demokracja

 

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

©2011-2020 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.