• Fajowo bo kino gra

    Kolejny, już szósty Przegląd Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” we Lwowie dobiegł końca. ...
  • Anna Gordijewska i Aleksander Kuśnierz w...

    Film „Kuriera Galicyjskiego” w reżyserii Anny Gordijewskiej „Moje magiczne miejsca. Sentymentalna podróż Zbigniewa Chrzanowskiego” otrzymał III nagrodę za film w kategorii Filmy Ed...
  • Festiwal ukraińskich filmów w Warszawie

    W czasie, gdy lwowianie delektowali się polskim filmem, warszawiacy mogli zapoznać się z ukraińską propozycją filmową. W Warszawie odbył się 2. Festiwal Filmowy Ukraina, na którym ...

aktualności

Podsumowanie projektu „Pogoń dla Pogoni. Łączymy Polaków”

16/10/2017 19:43

Z udziałem prezesa Pogoni Lwów Marka Horbania, kierownika klubu Pogoń Siedlce Łukasza Firusa oraz konsula Rafała Kocota z Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, 11 października w Winnikach k. Lwowa odbyła się konferencja prasowa podsumowująca roczny projekt „Pogoń dla Pogoni. Łączymy Polaków”, który jest realizowany dzięki wsparciu finansowemu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (PGNiG).

Inauguracja roku akademickiego 2017/2018 w PWSW w Przemyślu

16/10/2017 19:27

„Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska – to jedna z czołowych publicznych uczelni zawodowych w Polsce. W rankingu miesięcznika "Perspektywy" w kategorii PWSZ-ów od wielu lat znajdujemy się w pierwszej dziesiątce” – zaznaczył w czasie otwarcia inauguracji roku akademickiego 2017/2018 dr Paweł Trefler, rektor Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu.

Litewsko-Polsko-Ukraińska Brygada ze sztandarem i patronem

15/10/2017 21:20

Ministrowie obrony Polski, Ukrainy i Litwy podpisali w Lublinie porozumienie, zgodnie z którym Wielonarodowa Brygada będzie mogła brać udział w zagranicznych misjach pokojowych. Jednostka, która obchodzi dzisiaj drugą rocznicę powstania, otrzymała sztandar oraz imię Hetmana Wielkiego Konstantego Ostrogskiego.

Pomnik Petlury i rekonstrukcja historyczna w Winnicy

15/10/2017 21:12

14 października w stolicy Podola odbyły się dwie ważne uroczystości, poświęcone 100-leciu Ukraińskiej Republiki Ludowej oraz Dniu Obrońcy Ojczyzny.

Święty Jan Paweł II został upamiętniony w ukraińskiej stolicy

15/10/2017 21:00

W Kijowie odsłonięto mural z wizerunkiem św. Jana Pawła II. Mural zdobi jeden z budynków mieszkalnych przy ulicy, której patronem również jest Papież Polak.

Wizyta wiceministra edukacji we Lwowie

13/10/2017 06:40

Maciej Kopeć, podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej we wtorek, 10 października spotkał się przedstawicielami środowiska oświatowego we Lwowie.

Polska Akcja Kresowa 2017

11/10/2017 10:41

Fundacja Dziedzictwo Kresowe z Warszawy wspólnie z Bazyliką Metropolitalną we Lwowie w dniach 1–11 sierpnia zrealizowała w podżółkiewskiej wsi Lubella projekt „Polska Akcja Kresowa 2017”.

Polsko-ukraińskie warsztaty w Przemyślu

04/10/2017 03:22

W dniach 17–21 września w Przemyślu po raz pierwszy odbyły się warsztaty polsko-ukraińskie, poświęcone wspólnemu kulturowemu dziedzictwu pogranicza.

publicystyka

Wiśniowieccy. Część 4

15/10/2017 13:49

Znane polskie rody Wschodu Rzeczypospolitej: Wiśniowieccy.

Nowe odkrycie na Cmentarzu Janowskim

15/10/2017 13:40

Podczas prac porządkowych na kwaterze Obrońców Lwowa na Cmentarzu Janowskim dokonano interesującego odkrycia – odnaleziono oryginalne żeliwne krzyże z zachowanymi tablicami.

Mała bitwa wielkiej wojny

14/10/2017 13:35

W poprzednim odcinku pisałem o tym, jak w lipcu 1917 roku polscy ułani z oddziałów armii rosyjskiej uratowali Stanisławów przed rosyjskimi rabusiami.

Artur Deska: Mam zaszczyt być ich przyjacielem

14/10/2017 13:27

Z Arturem Deską rozmawiał Oleh Dorka – bloger i dziennikarz B-East Production.

„Pod Wysokim Zamkiem” z Zofią Turowską i Januszem Majewskim

13/10/2017 10:20

Jednym z kolejnych wydarzeń towarzyszących w ramach 6 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich "Pod Wysokim Zamkiem" było spotkanie autorskie z Zofią Turowską, połączone z prezentacją jej najnowszej książki „Janusz Majewski. Film – kobieta jego życia”. Niestety z przyczyn zdrowotnych, bohater książki nie mógł przyjechać na spotkanie do Lwowa.

Alabastrowa szkatułka z Żurawna

11/10/2017 10:54

Z Mariuszem Olbromskim pisarzem, muzealnikiem, dyrektorem Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, rozmawiała Anna Gordijewska.

„Pod Wysokim Zamkiem” z Janem Banasiem

10/10/2017 09:35

Otwarcie wystawy „Sportowy świat dawnego Lwowa: ludzie i miejsca” oraz spotkanie z wybitnym polskim piłkarzem Janem Banasiem, umiliło sobotnie popołudnie 6 Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” we Lwowie.

Lekcja historii w kinie „Pod Wysokim Zamkiem”

09/10/2017 12:32

Uczniowie oraz nauczyciele szkół średnich ogólnokształcących ze Lwowa i obwodu lwowskiego poznawali historię Polski dzięki tradycyjnemu już wydarzeniu Przegląd Najnowszych Filmów Polskich „Pod Wysokim Zamkiem” – „Lekcja historii w kinie”.

Jak Polacy Charków budowali. Część XIV

09/10/2017 06:44

Zapomniani polscy artyści malarze w Charkowie na przełomie XIX-XX wieku

Marzeniem Polaków z Raszkowa był Dom Polski

-a A+

Z Natalią Siniawską-Krzyżanowską, prezesem Towarzystwa Kultury Polskiej w Tyraspolu „Jasna Góra” rozmawiał Wojciech Jankowski.

Jak długo istnieje w Naddniestrzu Towarzystwo Kultury Polskiej „Jasna Góra”?
Nasze Towarzystwo powstało w 2004 roku. W 2006 roku na wyborach rady administracyjnej zostałam wybrana prezesem. Może wybrali mnie, ponieważ urodziłam się w Raszkowie. Znam wszystkie rodziny polskie w Raszkowie. Na początku chciałam połączyć wszystkich Polaków z całego Naddniestrza. Ustaliliśmy, że Towarzystwo powinno mieć status ogólnonaddniestrzański, i obecnie składa się z trzech oddziałów – główny znajduje się w Tyraspolu, pozostałe – w sienkiewiczowskim Raszkowie, gdzie staramy się odrodzić kulturę polską, i w Słobodzie Raszkowskiej, w wyjątkowym miejscu, gdzie do dziś kultywuje się polskie tradycje.

Ilu członków liczy Towarzystwo?
Oddział tyraspolski łączy dwa miasta, Bendery i Tyraspol, i tu mamy 380 dorosłych osób. Polska wioska Słoboda Raszkowska liczy około 600 osób. Opiekujemy się całą wioską, bo tam prawie wszyscy są Polakami, z kolei w Raszkowie jest czterdzieści polskich rodzin.

Które z miejsc w Naddnie-strzu poleciłaby Pani Polakom, którzy chcieliby tu przyjechać?
Generalnie zapraszamy do Naddniestrza wszystkich, ponieważ to wielokulturowy kraj i bardzo dobrze się składa, że również Polacy mają tu swoje miejsca. Tereny które w XVII wieku należały do Rzeczpospolitej zachowały do dziś pomniki polskiej kultury. Warto byłoby, żeby Polacy tu przyjeżdżali, by zobaczyć te polskie pamiątki.

Język polski nie przetrwał na tych terenach? Mało kto włada dziś polszczyzną.
Tak, również z tego względu, że Naddniestrze jest nieuznanym państwem, dlatego naszym najważniejszym w Towarzystwie problemem jest brak nauczycieli języka polskiego. Co roku piszemy projekty do Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą, ale do dziś nie mamy nauczycieli. Mamy w Towarzystwie młodzież, dzieci, starsze panie, które są bardzo patriotyczne i wszyscy chcą mówić po polsku. Ludzie starają się uczyć na własną rękę, najwięcej przez internet, a w Tyraspolu mamy sobotnią szkółkę, gdzie są zajęcia w grupie młodzieżowej i starszej. Natomiast w Słobodzie Raszkowskiej jest tylko szkoła państwowa, i dzieci uczą się polskiego jako języka obcego.

Czy zachowały się w codziennym obiegu jakieś polskie słowa do dziś?
To zależy od miejscowości. Najwięcej oczywiście w Słobodzie Raszkowskiej, tam mówi się takim specyficznym językiem. Przetrwało do dziś słowo „patelnia” i wiele innych słów. Na co dzień na pewno jest używane właśnie słowo „patelnia”.

Rozmawiając o śladach polskości w Naddniestrzu, muszę Panią zapytać o cmentarz w Raszkowie.
Właśnie ten cmentarz jest dla nas bardzo ważny, dla Towarzystwa, dla wszystkich Polaków, którzy tu mieszkają, ponieważ jest dowodem obecności Polaków na terenie Naddniestrza. Do niedawna był w stanie katastrofalnym, ale nasze Towarzystwo zaopiekowało się nim. Przy pomocy ambasady polskiej w Kiszyniowie, fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie staramy się zapewnić warunki, by przetrwał w należytym stanie dla następnych pokoleń. W 2016 roku, dzięki Ministerstwu Kultury Polskiej i Dziedzictwa Narodowego, zrobiliśmy pierwszy krok ku restauracji cmentarza. Profesor Janusz Smaza z Warszawy rozpoczął prace konserwatorskie. W 2016 roku, dzięki dyrektorowi Janowi Malickiemu, przyjechali do nas studenci Uniwersytetu Warszawskiego, żeby uczyć mieszkańców Raszkowa języka polskiego i pomóc w pracach konserwatorskich na cmentarzu.

Warto wspomnieć o jeszcze jednej ważnej inicjatywie Towarzystwa – w Raszkowie powstaje Dom Polski.
To było marzenie raszkowskich Polaków, żeby powstał Dom Polski, żebyśmy mieli tu naszą małą Polskę. Będzie on łączyć nas, miejscowych Polaków, ale będzie też otwarty dla wszystkich podróżujących, szczególnie zainteresowanych losami naddniestrzańskich Polaków. Dom był zakupiony ze środków Polaków, którzy przyjeżdżali tu do nas, i poznawszy rodaków z Naddniestrza, zapragnęli im pomóc w urzeczywistnieniu marzenia. Dom jest już szczęśliwie kupiony, ale potrzebuje remontu. Mamy nadzieję, że w 2017 roku nastąpi otwarcie Domu Polskiego w Raszkowie. Zapraszam wszystkich czytelników do Naddniestrza i do Domu Polskiego!

Dziękuję za rozmowę!

Chcący pomóc Polakom w Naddniestrzu, mogą wpłacać pieniądze na konto:
BANK PKO BP SA O/1
w PRZEMYŚLU
Nr rachunku: 07 1020 4274 0000 1102 0056 3643
Towarzystwo Polskiej Kultury
„Jasna Góra”

Rozmawiał Wojciech Jankowski
Tekst ukazał się w nr 5 (273) 17 marca – 10 kwietnia 2017

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.