• Wyspiański bliżej

    W roku 2017 obchodzimy 110. rocznicę śmierci słynnego polskiego poety i dramaturga, malarza, grafika, architekta – twórcy utalentowanego w wielu dziedzinach sztuki. ...
  • Spotkania artystyczne w Samborze

    III Festiwal Sztuki Polonijnej ściągnął do Rudek i Sambora tłumy amatorów sztuki scenicznej. ...
  • Otwarcie Stanicy Ratownictwa Górskiego n...

    16 września w ramach polsko-ukraińskiego projektu odbudowy gmachu obserwatorium astronomicznego na górze Pop Iwan w Czarnohorze, w odnowionych tam pomieszczeniach, została otwarta ...

aktualności

Х Polsko-Ukraińskie Spotkania w Jaremczu

19/09/2017 06:34

Pod patronatem Polsko-Ukraińskiego Forum Partnerstwa MSZ Ukrainy i MSZ Polski w dniach 15-17 września w karpackim miasteczku Jaremcze odbyły się X Polsko-Ukraińskie Spotkania „Historia, Współczesność i Przyszłość”.

VI Polsko-Ukraiński Festiwal Partnerstwa

18/09/2017 12:11

W dniach 8-10 września br. we Lwowie odbył się VI Polsko-Ukraiński Festiwal Partnerstwa, którego głównymi organizatorami wspólnie z KG RP we Lwowie są Lwowska Obwodowa Administracja Państwowa, Lwowska Rada Obwodowa oraz Lwowska Rada Miejska.

Konferencja naukowa o Stanisławowie

18/09/2017 11:18

W Stanisławowie po raz drugi odbyła się konferencja naukowa poświęcona temu miastu. Tegoroczna edycja upłynęła pod hasłem „Stanisławów i ziemia stanisławowska podczas przemian społecznych XIX i w pierwszej połowie XX wieku”. Na sympozjum przyjechali specjaliści z Polski i Ukrainy.

SOS dla cmentarza w Kołomyi

16/09/2017 08:34

Wolontariusze, związani z wrocławskim Towarzystwem Miłośników Kultury Kresowej, w roku 2017 uczestniczyli po raz ósmy w akcji remontowania, naprawy zniszczeń i porządkowania starego, zabytkowego cmentarza rzymskokatolickiego przy ul. Mazepy w Kołomyi.

Wydawnictwo Nowa Era na rzecz szkolnictwa polskiego we Lwowie

15/09/2017 08:18

Fundacja Dziedzictwo Kresowe, znana ze swojej wyjątkowej aktywności i szerokiej działalności na rzecz wspierania Rodaków na Kresach, w ramach realizowanej przez siebie misji wspierania nauczania języka polskiego za granicą przekazała w darze, również w tym roku, na rzecz Lwowskiej Ogólnokształcącej Szkoły Średniej nr 24 im. Marii Konopnickiej zestawy podręczników do nauki języka polskiego dla uczniów klas początkowych.

Dni Polskie w Suczawie

15/09/2017 06:58

Już po raz dziewiętnasty odbyły się Dni Polskie na rumuńskiej Bukowinie. W ramach polskiego święta odbyła się konferencja polsko-rumuńska, prezentacje polskich książek i dożynki w polskiej wsi na Bukowinie Nowy Sołoniec. Uroczystość w Nowym Sołońcu uświetnił kardynał Kazimierz Nycz z Warszawy.

Atrakcje szkoły letniej w Samborze

14/09/2017 07:46

W dniach od 7 do 16 sierpnia w Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej oddział w Samborze funkcjonowała szkoła letnia zorganizowana dla dzieci z polskich rodzin.

Procesja z relikwiami bł. Jakuba Strzemię ulicami Lwowa

13/09/2017 08:50

W intencji pokoju na Ukrainie i zakończenia wojny na wschodzie kraju modlili się uczestnicy tegorocznej procesji z relikwiami bł. Jakuba Strzemię, która 9 września przeszła ulicami miasta Lwowa, od sanktuarium św. Antoniego do bazyliki metropolitalnej.

publicystyka

Dawne kościoły i klasztory przedwojennego dekanatu kąkolnickiego. Część 3

20/09/2017 10:56

Początki organizacji dekanalnej w archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego sięgają 1593 roku, kiedy to arcybiskup Jan Dymitr Solikowski na synodzie przeprowadził podział terytorium.

Pożegnanie z bronią

19/09/2017 10:41

Natarcie, które przemieniło się w odwrót

Sztuka ponad granicami

18/09/2017 10:35

9 września w galerii „Własna Strzecha” przy ul. Rylejewa we Lwowie została otwarta wystawa prac malarskich uczestników 15 pleneru.

Wiśniowieccy. Część 3

18/09/2017 10:25

Znane polskie rody Wschodu Rzeczypospolitej.

80 lat temu rozpoczęto Operację Polską NKWD

17/09/2017 08:38

Wciąż mało wiemy w Polsce o zbrodni NKWD na Polakach zamieszkujących Związek Sowiecki, o pracach historyków nad poznaniem tych mordów.

Konstanty Górski

16/09/2017 08:31

Kompozytor Polski i Ukrainy Konstanty Górski (1859–1924). Jak Polacy Charków budowali. Część XIII

O zburzeniu kaplicy Matki Boskiej Łyczakowskiej

15/09/2017 08:22

W lutym 1993 r. redaktor naczelna Gazety Lwowskiej Bożena Rafalska zwróciła się do lwowian z apelem: „czy ktoś z Państwa może opisać historię kapliczki Łyczakowskiej?” (Gazeta Lwowska nr 3, 28.02.93). W gazecie zamieszczono zdjęcie dobrze znanej mi świątyni.

Nowa Ustawa o Oświacie. I co dalej?

15/09/2017 08:18

Minęło zaledwie kilka dni od rozpoczęcia nowego roku szkolnego i od przyjęcia przez Radę Najwyższą Ukrainy nowej Ustawy o Oświacie.

Zamach bombowy na otwarcie Targów

14/09/2017 07:51

Początek września 1929 roku miał być we Lwowie wielkim świętem. W tych dniach otwarto ekspozycję na IX Międzynarodowych Targach Wschodnich.

Obowiązek żyjących – pamiętać o przodkach

13/09/2017 09:05

Ta tytułowa myśl przyświecała organizatorom zjazdu rodzinnego potomków Agenora Marii hr. Gołuchowskiego (1849–1921) i jego żony Anny Napoleonii, który odbył się 19–23 lipca br.

Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej ZABYTEK

-a A+

W czerwcu 2016 r. we Lwowie powstało Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej ZABYTEK (TMDKP ZABYTEK).

Założyli je Polacy ze Lwowa głęboko zaniepokojeni postępującą dewastacją i zapomnieniem o cmentarzu Janowskim we Lwowie, który jest miejscem pamięci o dawnych mieszkańcach Lwowa.

Członkowie naszego towarzystwa, zrzeszeni wówczas w innych polskich organizacjach, w latach 2014 – 2015 zorganizowali kilka akcji społecznych na Cmentarzu Janowskim w celu porządkowania nagrobków, polegających na ustawianiu zwalonych krzyży, usuwaniu śmieci, wycinaniu krzaków, koszeniu trawy itp. Sytuacja grobów na Cmentarzu Janowskim we Lwowie jest dramatyczna. Jeżeli w najbliższym czasie nic się nie zmieni, to rokrocznie będzie znikać na nim wiele polskich nagrobków. Część z nich to dzieła sztuki, z czasem nie będą się nadawały nawet do renowacji. Niestety polskie organizacje pozarządowe na nasze wielokrotne apele nie odpowiadają i nikt się nie śpieszy, by rozpocząć prace konserwatorskie.

Czym się zajmuje nasze towarzystwo? Głównie porządkuje nagrobki i grobowce na Cmentarzu Janowskim. Nasza praca to:

- wycinanie krzewów, ścinanie drzew i wywóz śmieci;
- odkopywanie i podnoszenie nagrobków;
- czyszczenie i mycie nagrobków;
- cementowanie ubytków i betonowanie grobów ziemnych;
- odnawianie elewacji grobowców;
- poszukiwanie w archiwum danych osób pochowanych w bezimiennych grobach i grobowcach;
- odnawianie inskrypcji.

Porządkujemy groby równocześnie na kilku polach: nr 31, 32, 13, 14, 16, 17, 1 oraz przy alei głównej cmentarza. Przy głównej alei na polu 32 prowadziliśmy prace w reprezentacyjnym miejscu, gdzie odnawialiśmy dwa grobowce i dwa zabytkowe nagrobki pracowników kolei lwowskich. Naprawa grobowców i nagrobków wymaga dość skomplikowanych i kosztownych prac. Jeden z grobowców, rodziny Świstelnickich, był bardzo zniszczony, praktycznie nie miał jednej z bocznych ścian, zaś zatuła była odwalona. Doprowadziliśmy go, głównie dzięki wsparciu Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, do normalnego stanu. Finansowo wspierali te prace nasi rodacy z Fundacji Charytatywnej Pomoc Polakom na Kresach im. ks. dra Mosinga. W jednym z grobowców, Michała Hawlinga, brakuje zatuły (koszt takiej zatuły waha się w granicach 1000 – 1300 zł.). Obok są dwa okazałe nagrobki, które zabezpieczyliśmy, niestety jeden z nich się „rozjeżdża”. Obok, przy głównej alei na polu 31 natychmiastowej renowacji wymaga nagrobna kapliczka z figurą Matki Bożej.

Na polu 13 (obok grobu św. abpa Józefa Bilczewskiego) uporządkowaliśmy kilka nagrobków. Dużo pracy było przy odkopywaniu nagrobka rodziny Rafińskich i znajdującego się obok nagrobka Józefa Tomonia. Zajęło to nam niemało czasu. Pracujemy najczęściej od godz. 10 do 17, oczywiście nie codziennie. Przy okazji odnajdują się różne tabliczki, czasem krzyże i inne elementy nagrobków, jak np. krzyż z nagrobka Michaliny Kolasy. Informacje te przekazujemy profesorowi Ryszardowi Tomczykowi i dr Barbarze Patlewicz z Uniwersytetu Szczecińskiego, którzy wnoszą te dane do drugiego tomu mającej się ukazać książki o Cmentarzu Janowskim. Obok, na tym samym polu, prowadziliśmy prace przy nagrobku Bronisława Pfeiffera – obrońcy Lwowa z 1918 r., odznaczonego Krzyżem Obrony Lwowa i Krzyżem Walecznych, który przez 25 lat był naczelnikiem stacji kolejowej na Kleparowie. Grób był mocno pochylony, trudno go było podnieść, bo jest dość ciężki. Częste przechylenia polskich nagrobków są spowodowane bardzo bliskim ustawieniem nagrobków powojennych. Było to niekiedy działanie bezmyślne, ale czasem widać, że ktoś działał z premedytacją, jak na polu 1, gdzie grób Marcelego Stanisława Śliwińskiego przeszkadzał ustawieniu ławki przy nowym nagrobku. Obok, na polu 14 są pochówki kapłanów. Wycięliśmy tam drzewa i usunęliśmy chwasty. Odkopaliśmy i odnawiamy grób ks. Mieczysława Tarnawskiego kapelana 24 pułku ułanów, odznaczonego za udział w wojnie z bolszewikami w 1920 r. Orderem Virtuti Militari V klasy.

Nasze Towarzystwo utrzymuje kontakt z w/w autorami pierwszego tomu książki o Cmentarzu Janowskim. Ostatnio profesorowie skierowali do nas prośbę z informacją o kilkunastu nagrobkach, którymi trzeba się zaopiekować. Wśród pochowanych tam są osoby zasłużone, są powstańcy styczniowi, a niektóre nagrobki posiadają znaczącą wartość artystyczną, jak np. nagrobek Marii Masztelerówny na polu 17. Nagrobek był dość mocno przechylony. Dziś jest już podniesiony i wymaga dokładnego oczyszczenia oraz renowacji. Obok są polskie groby ziemne, które potrzeba zabezpieczyć, najlepiej przez zabetonowanie. Takich zresztą grobów ziemnych odkopanych i odchwaszczonych, potrzebujących zabetonowania jest wiele. Właśnie takim betonowaniem, czyli zabezpieczeniem grobów ziemnych przed przekopaniem, chcemy w tym roku zająć się szczególnie.

Prac pilnych do wykonania na Cmentarzu Janowskim jest mnóstwo. Wykonywać je możemy tylko dzięki wsparciu naszych rodaków z Polski. Cieszymy się, że pomagają nam oddziały TMLiKPW z Gliwic i Zabrza. W tym roku otrzymaliśmy od nich sprzęt: łopaty, grabie, nożyce, worki 120 litrowe na odpady komunalne, lampiony i wstążki biało-czerwone, które wykorzystujemy nie tylko na cmentarzu Janowskim, ale też na innych cmentarzach Lwowa: na Zniesieniu, na Hołosku Małym i Zamarstynowie.

Utworzyliśmy na Facebooku grupę „Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej „ZABYTEK”. Wszystkich chętnych zapraszamy dołączyć do tej grupy, gdzie piszemy o naszej działalności, o życiu Polaków we Lwowie, o spotkaniach oraz umieszczamy zdjęcia: https://www.facebook.com/groups/524170544459629/

Zarząd TMDKP „ZABYTEK” zaprasza chętnych zostać naszymi członkami, a tym samym wspomóc prace prowadzone na cmentarzach miasta Lwowa. Wasza praca w Towarzystwie – to wasz wkład w utrwalenie pamięci o tych, którzy tu kiedyś mieszkali, pracowali i tworzyli dziedzictwo kultury polskiej.

Zainteresowanych prosimy telefonować: +380953398195, +38 067 293 35 23.

Zbigniew Pakosz
Tekst ukazał się w nr 4 (272) 28 lutego – 16 marca 2017

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.