• Lwowski humor i satyra sprzed 105 laty

    Lwów słynął z tworzenia specyficznych mieszanek gwarowych i żargonowych, karykatur, satyr politycznych i obyczajowych. Wiele takich materiałów pojawiało się w pismach, ukazujących ...
  • Perełki przy granicy

    Kontynuując opis perełek architektury, leżących w bezpośredniej bliskości granicy z Polską (w poprzednim odcinku zwiedziliśmy Rawę Ruska, Uhnów i Bełz), posuwamy się dalej w kierun...
  • Abp Mieczysław Mokrzycki: „Jesteśmy bard...

    O pierwszej reakcji w środowisku Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie na ustawę Rady Najwyższej, według której 25 grudnia będzie dniem wolnym od pracy Kurier dowiedział się we ...

aktualności

Ministrowie Krzysztof Szczerski i Kostiantyn Jelisejew spotkali się w Krakowie

17/11/2017 21:08

Z inicjatywy Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej i Ukrainy w Krakowie spotkali się Wiceprzewodniczący Komitetu Konsultacyjnego Prezydentów RP i Ukrainy – Krzysztof Szczerski i Kostiantyn Jelisejew.

„Polacy nie gęsi, swój język mają” – Mikołaj Rej z Żurawna

17/11/2017 11:51

Tak, tak, proszę szanownych Czytelników. Wbrew temu, czego uczono nas w szkole, ojciec literatury polskiej pochodził wcale nie z Nagłowic, ale z naszego Żurawna nad Dniestrem. I ten fakt pora przywrócić i literaturze, i historii.

Stanisławowska lekcja historii w kinie

16/11/2017 13:15

 

Tradycyjnie w ramach Przeglądu Najnowszych Filmów Polskich odbyła się w Stanisławowie Lekcja historii w kinie.

25 grudnia dniem wolnym na Ukrainie

16/11/2017 11:00

238 deputowanych Rady Najwyższej Ukrainy poparło nowelizację ustawy o dniach wolnych, według której 25 grudnia i 7 stycznia będą teraz dniami wolnymi. Jednocześnie zlikwidowano dzień wolny, który przypadał na 2 maja.

Kurier Stanisławowski

15/11/2017 15:45

Historia przez pryzmat wieków

Od Marii do Wisławy: pamięci polskich noblistów

15/11/2017 07:13

Daleko poza Drohobyczem znane są imprezy kulturalno-oświatowe, organizowane w polskiej sobotniej szkole działającej przy Szkole Ogólnokształcącej nr 15, której dyrektorem jest Igor Łogin.

Obchody 99. rocznicy Niepodległości Polski w Stanisławowie

14/11/2017 22:35

W niedzielę, 12 listopada odśpiewaniem hymnu narodowego Polski pod pomnikiem Adama Mickiewicza polska społeczność Stanisławowa (Iwano-Frankiwska) rozpoczęła obchody 99. rocznicy Niepodległości Polski.

Pomagamy rodakom na Kresach

14/11/2017 15:40

Nam, Kresowianom, przypadły w udziale dwie Ojczyzny: Ojczyzna dzieciństwa, młodości – to Ziemia Kresowa i Ojczyzna przydzielona nam – to tzw. Ziemie Zachodnie, odzyskane. Tęsknimy za naszą pierwszą Ojczyzną, dlatego tak często organizujemy wycieczki i odwiedzamy ją.

Podróże do centrum Europy

13/11/2017 15:14

Europejczycy od tysięcy lat, w odróżnieniu od barbarzyńców, pielęgnują swoje tradycje: wiedzą, skąd pochodzą, jaką tradycje narodową i kulturalną posiadają. Dzięki temu Europa zachowała swoją tożsamość.

publicystyka

Klasztor reformatów czeka na odrodzenie

17/11/2017 07:43

Na konferencji prasowej 19 października przewodniczący Lwowskiej Rady Obwodowej Aleksander Hanuszczyn poinformował, że w ramach długotrwałego programu „Polska – Białoruś – Ukraina” na lata 2014–2020 w roku 2017 sfinansowano 17 projektów. 10 z nich realizowanych będzie we współpracy z polskimi i białoruskimi sąsiadami Ukrainy.

Ignacy Kamiński

16/11/2017 07:37

Burmistrz herbu Topór

307 Dywizjon Myśliwski Nocny Lwowskich Puchaczy

15/11/2017 08:11

Zapomniana historia z czasów II wojny światowej

Jak Polacy Charków budowali. Część XVI

15/11/2017 07:25

Polscy badacze Jakucji i Syberii związani z Charkowem

Do Stanisławowa zawitał 6 Przegląd Najnowszych Filmów Polskich

13/11/2017 23:02

Symbolicznie w dniu 11 listopada filmem „Powidoki” w reżyserii Andrzeja Wajdy rozpoczął się 6 Przegląd Najnowszych Filmów Polskich "Pod Wysokim Zamkiem" w Iwano-Frankiwsku (d. Stanisławowie). Licznie zebrana publiczność stanisławowska sprawiła, że w sali kina „Lumiere” dostawiano krzesła.

Z Sanoka do Brukseli przez Truskawiec – z teatrem „AGRADA”

13/11/2017 15:36

Czy jechaliście Państwo kiedykolwiek autokarem z Sanoka do Brukseli? Jeżeli nie, to na pewno przegapiliście ogłoszenie o takiej możliwości, która wydarzyła się 21 października.

Smutne wieści z Czarnego Ostrowa

13/11/2017 15:04

Zabytki, jak ludzie – powstają, żyją i umierają. Przykro, gdy odbywa się to na naszych oczach, gdy takiemu zniszczeniu można byłoby zapobiec.

Dzięki temu filmowi Europa dowiedziała się o losie Tatarów Krymskich

12/11/2017 15:53

W czasie 2. Festiwalu Filmowego Ukraina w Warszawie zaprezentowano film polsko-ukraiński „Kiedy ten wiatr ustanie?” w reżyserii Polki, Anieli Gabryel, który został nagrodzony w 2016 roku na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Amsterdamie.

Ludzie chętnie pomagali zrobić film o Hucie Pieniackiej

12/11/2017 15:49

Rozmowa z Mariuszem Jankowskim, reżyserem filmu „Podwójne korzenie”.

Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej ZABYTEK

-a A+

W czerwcu 2016 r. we Lwowie powstało Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej ZABYTEK (TMDKP ZABYTEK).

Założyli je Polacy ze Lwowa głęboko zaniepokojeni postępującą dewastacją i zapomnieniem o cmentarzu Janowskim we Lwowie, który jest miejscem pamięci o dawnych mieszkańcach Lwowa.

Członkowie naszego towarzystwa, zrzeszeni wówczas w innych polskich organizacjach, w latach 2014 – 2015 zorganizowali kilka akcji społecznych na Cmentarzu Janowskim w celu porządkowania nagrobków, polegających na ustawianiu zwalonych krzyży, usuwaniu śmieci, wycinaniu krzaków, koszeniu trawy itp. Sytuacja grobów na Cmentarzu Janowskim we Lwowie jest dramatyczna. Jeżeli w najbliższym czasie nic się nie zmieni, to rokrocznie będzie znikać na nim wiele polskich nagrobków. Część z nich to dzieła sztuki, z czasem nie będą się nadawały nawet do renowacji. Niestety polskie organizacje pozarządowe na nasze wielokrotne apele nie odpowiadają i nikt się nie śpieszy, by rozpocząć prace konserwatorskie.

Czym się zajmuje nasze towarzystwo? Głównie porządkuje nagrobki i grobowce na Cmentarzu Janowskim. Nasza praca to:

- wycinanie krzewów, ścinanie drzew i wywóz śmieci;
- odkopywanie i podnoszenie nagrobków;
- czyszczenie i mycie nagrobków;
- cementowanie ubytków i betonowanie grobów ziemnych;
- odnawianie elewacji grobowców;
- poszukiwanie w archiwum danych osób pochowanych w bezimiennych grobach i grobowcach;
- odnawianie inskrypcji.

Porządkujemy groby równocześnie na kilku polach: nr 31, 32, 13, 14, 16, 17, 1 oraz przy alei głównej cmentarza. Przy głównej alei na polu 32 prowadziliśmy prace w reprezentacyjnym miejscu, gdzie odnawialiśmy dwa grobowce i dwa zabytkowe nagrobki pracowników kolei lwowskich. Naprawa grobowców i nagrobków wymaga dość skomplikowanych i kosztownych prac. Jeden z grobowców, rodziny Świstelnickich, był bardzo zniszczony, praktycznie nie miał jednej z bocznych ścian, zaś zatuła była odwalona. Doprowadziliśmy go, głównie dzięki wsparciu Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, do normalnego stanu. Finansowo wspierali te prace nasi rodacy z Fundacji Charytatywnej Pomoc Polakom na Kresach im. ks. dra Mosinga. W jednym z grobowców, Michała Hawlinga, brakuje zatuły (koszt takiej zatuły waha się w granicach 1000 – 1300 zł.). Obok są dwa okazałe nagrobki, które zabezpieczyliśmy, niestety jeden z nich się „rozjeżdża”. Obok, przy głównej alei na polu 31 natychmiastowej renowacji wymaga nagrobna kapliczka z figurą Matki Bożej.

Na polu 13 (obok grobu św. abpa Józefa Bilczewskiego) uporządkowaliśmy kilka nagrobków. Dużo pracy było przy odkopywaniu nagrobka rodziny Rafińskich i znajdującego się obok nagrobka Józefa Tomonia. Zajęło to nam niemało czasu. Pracujemy najczęściej od godz. 10 do 17, oczywiście nie codziennie. Przy okazji odnajdują się różne tabliczki, czasem krzyże i inne elementy nagrobków, jak np. krzyż z nagrobka Michaliny Kolasy. Informacje te przekazujemy profesorowi Ryszardowi Tomczykowi i dr Barbarze Patlewicz z Uniwersytetu Szczecińskiego, którzy wnoszą te dane do drugiego tomu mającej się ukazać książki o Cmentarzu Janowskim. Obok, na tym samym polu, prowadziliśmy prace przy nagrobku Bronisława Pfeiffera – obrońcy Lwowa z 1918 r., odznaczonego Krzyżem Obrony Lwowa i Krzyżem Walecznych, który przez 25 lat był naczelnikiem stacji kolejowej na Kleparowie. Grób był mocno pochylony, trudno go było podnieść, bo jest dość ciężki. Częste przechylenia polskich nagrobków są spowodowane bardzo bliskim ustawieniem nagrobków powojennych. Było to niekiedy działanie bezmyślne, ale czasem widać, że ktoś działał z premedytacją, jak na polu 1, gdzie grób Marcelego Stanisława Śliwińskiego przeszkadzał ustawieniu ławki przy nowym nagrobku. Obok, na polu 14 są pochówki kapłanów. Wycięliśmy tam drzewa i usunęliśmy chwasty. Odkopaliśmy i odnawiamy grób ks. Mieczysława Tarnawskiego kapelana 24 pułku ułanów, odznaczonego za udział w wojnie z bolszewikami w 1920 r. Orderem Virtuti Militari V klasy.

Nasze Towarzystwo utrzymuje kontakt z w/w autorami pierwszego tomu książki o Cmentarzu Janowskim. Ostatnio profesorowie skierowali do nas prośbę z informacją o kilkunastu nagrobkach, którymi trzeba się zaopiekować. Wśród pochowanych tam są osoby zasłużone, są powstańcy styczniowi, a niektóre nagrobki posiadają znaczącą wartość artystyczną, jak np. nagrobek Marii Masztelerówny na polu 17. Nagrobek był dość mocno przechylony. Dziś jest już podniesiony i wymaga dokładnego oczyszczenia oraz renowacji. Obok są polskie groby ziemne, które potrzeba zabezpieczyć, najlepiej przez zabetonowanie. Takich zresztą grobów ziemnych odkopanych i odchwaszczonych, potrzebujących zabetonowania jest wiele. Właśnie takim betonowaniem, czyli zabezpieczeniem grobów ziemnych przed przekopaniem, chcemy w tym roku zająć się szczególnie.

Prac pilnych do wykonania na Cmentarzu Janowskim jest mnóstwo. Wykonywać je możemy tylko dzięki wsparciu naszych rodaków z Polski. Cieszymy się, że pomagają nam oddziały TMLiKPW z Gliwic i Zabrza. W tym roku otrzymaliśmy od nich sprzęt: łopaty, grabie, nożyce, worki 120 litrowe na odpady komunalne, lampiony i wstążki biało-czerwone, które wykorzystujemy nie tylko na cmentarzu Janowskim, ale też na innych cmentarzach Lwowa: na Zniesieniu, na Hołosku Małym i Zamarstynowie.

Utworzyliśmy na Facebooku grupę „Towarzystwo Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej „ZABYTEK”. Wszystkich chętnych zapraszamy dołączyć do tej grupy, gdzie piszemy o naszej działalności, o życiu Polaków we Lwowie, o spotkaniach oraz umieszczamy zdjęcia: https://www.facebook.com/groups/524170544459629/

Zarząd TMDKP „ZABYTEK” zaprasza chętnych zostać naszymi członkami, a tym samym wspomóc prace prowadzone na cmentarzach miasta Lwowa. Wasza praca w Towarzystwie – to wasz wkład w utrwalenie pamięci o tych, którzy tu kiedyś mieszkali, pracowali i tworzyli dziedzictwo kultury polskiej.

Zainteresowanych prosimy telefonować: +380953398195, +38 067 293 35 23.

Zbigniew Pakosz
Tekst ukazał się w nr 4 (272) 28 lutego – 16 marca 2017

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

©2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części artykułow i informacji zamieszczonych na naszym portalu jest powołanie się na Kurier Galicyjski. Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie prawo do skrótów nadesłanych tekstów. Zamieszczamy również teksty, treść których nie odpowiada poglądom redakcji.